<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://www.inbusiness.kz/kz/rss</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Mon, 01 Jun 2026 16:57:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ерлан Ақкенженов АҚШ Мемлекеттік хатшысының көмекшісімен кездесті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/erlan-akkenzhenov-aksh-memlekettik-hatshysynyn-komekshisimen-kezdesti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/erlan-akkenzhenov-aksh-memlekettik-hatshysynyn-komekshisimen-kezdesti</guid>
                <description>Транскаспий бағытын дамыту мәселелері қаралды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[1 маусым күні Әзербайжанда өткен BEW 2026 халықаралық энергетикалық форумы аясында Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов АҚШ Мемлекеттік хатшысының экономика, энергетика және бизнес мәселелері жөніндегі көмекшісі Калеб Оррмен кездесу өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Тараптар бұған дейін Хьюстон қаласында өткен CERAWeek форумы аясында қол жеткізілген келісімдердің іске асырылу барысын, сондай-ақ энергетикалық қауіпсіздік, энергия ресурстарын жеткізудің тұрақтылығы және инфрақұрылымды дамыту салаларындағы ынтымақтастықтың келешегін талқылады.

Кездесу барысында америкалық тарап қосымша логистикалық әлеуетті дамыту энергетикалық саясаттың басым бағыттарының бірі болып қала беретінін атап өтті. Осыған байланысты Транскаспий бағытын дамыту мәселелері қаралды.

Экспорттық жеткізілімдердің сенімділігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін аса маңызды болып саналатын көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Сондай-ақ тараптар жер қойнауын пайдалану саласындағы жобаларды іске асыру, лицензиялық саясатты жетілдіру және инвестициялар тартуға қолайлы жағдай жасау мәселелері бойынша пікір алмасты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 19:12:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/Hcldn1Mo.jpeg"   type="image/jpeg"   length="61452"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қонаевтағы жағажайларда шомылу маусымы басталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/konaevtagy-zhagazhajlarda-shomylu-mausymy-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/konaevtagy-zhagazhajlarda-shomylu-mausymy-bastaldy</guid>
                <description> Жағажай аумағына 21 бейнебақылау камерасы қойылған.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қонаевта 1 маусымнан бастап шомылу маусымы ресми түрде ашылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қонаев қаласы әкімдігінің мәліметінше, коммуналдық жағажайлар демалушыларды қабылдауға дайын. Әсіресе № 5 жағажайда қауіпсіздік мәселесіне ерекше көңіл бөлінген. Мұнда 12 құтқару мұнарасы орнатылып, 26 құтқарушы жұмыс істейді. Сонымен қатар жағажай аумағына 21 бейнебақылау камерасы қойылған.

Жағажай аумағында санитарлық тораптар мен тамақтану орындары жұмыс істейді. Күн сайын арнайы қызметкерлер жағалауды бірнеше рет қоқыстан тазартады. Ал жаяу жүргіншілер үшін кіру тегін.

Сондай-ақ мұнда салып жатқан аттракциондар паркі 10 маусымға қарай келушілерге есігін ашады.

Қалалық төтенше жағдайлар басқармасы жағажайларда кешкі сағат 20:00–ден кейін шомылуға тыйым салынатынын хабарлады. Күн сайын патрульдеу ұйымдастырылып, кешкі уақытта арнайы рейдтер жүргізілмек.


«Қонаевта алдағы уақытта 5 шақырымнан астам жағажайды абаттандыру жоспарланған», – деп хабарлады әкімдіктен.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 18:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/A68WgYg8.jpg"   type="image/jpeg"   length="379766"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Заң мен тәртіп»: Олжас Бектенов Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл жөніндегі штаб отырысын өткізді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/zan-men-tartip-olzhas-bektenov-esirtki-kylmysyna-karsy-is-kimyl-zhonindegi-shtab-otyrysyn-otkizdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/zan-men-tartip-olzhas-bektenov-esirtki-kylmysyna-karsy-is-kimyl-zhonindegi-shtab-otyrysyn-otkizdi</guid>
                <description>Бұл ретте жаз мезгіліндегі профилактикалық шараларға ерекше назар аударылды.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов Нашақорлықтың алдын алу және есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру жөніндегі республикалық штабтың отырысын өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жиында Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, ішкі істер министрі Ержан Сәденов, сондай-ақ Бас прокуратура, Әділет, Оқу-ағарту, Жасанды интеллект және цифрландыру министрліктерінің басшылығы, бірқатар өңір әкімдері баяндама жасады.

Отырыс барысында есірткі қылмысымен күрес, цифрлық шешімдерді пайдалана отырып, заңсыз есірткі айналымына қарсы тетіктерді жетілдіру, сондай-ақ кәмелетке толмағандар арасында нашақорлықтың және жастардың есірткі қылмысына тартылуының алдын алу бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар қаралды. Бұл ретте жаз мезгіліндегі профилактикалық шараларға ерекше назар аударылды.

Олжас Бектенов есірткі қылмыстарына қарсы іс-қимыл мәселесі Мемлекет басшысының ерекше назарында екенін атап өтіп, есірткі таратуға қарсы заманауи тәсілдерді ескере отырып, бұл бағыттағы жұмысты одан әрі күшейту қажет екенін баса айтты.


«Ұлттың өмірі мен денсаулығы, сондай-ақ болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік мәселесі жаңа Конституцияда жоғары құндылықтар ретінде бекітілген. Осы орайда есірткіні тарату мен қолдану – барлық азаматқа қатер төндіреді, әсіресе жастардың болашағына балта шабады», – деп атап өтті Олжас Бектенов.


Ішкі істер министрі Ержан Сәденов нашақорлыққа қарсы күрес жөніндегі кешенді жоспар аясында 71 іс-шара жүзеге асырылғанын баяндады. Нәтижесінде:

- 1,2 мыңнан астам есірткі қылмысының жолы кесілді;

- 6 ұйымдасқан қылмыстық топ, оның ішінде бір трансұлттық топ жойылды;

- «Киберқадағалау» жүйесі арқылы 5 мың интернет-ресурс бұғатталды;

- антифрод орталығының көмегімен 100 млн теңгеден астам сомаға транзакциялар тоқтатылды;

- бір жарым тоннаға жуық синтетикалық есірткі тәркіленді, бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есе көп, сондай-ақ 11 мыңнан астам прекурсор (әлеуетті 1,5 мың синтетикалық есірткі) тәркіленді;

- күшті әсер ететін заттардың заңсыз айналымына қатысты 100-ге жуық дерек анықталды;

- құрамында азот тотығы бар, «көңілді көтеретін газ» атауымен белгілі 1,5 мыңнан астам баллон және 2 автоцистерна тәркіленді.

Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева кешенді жұмыстар бірнеше бағыт бойынша жүргізіліп жатқанын және «Заң мен тәртіп» қағидатына негізделгенін баяндады. Жергілікті атқарушы органдардың нашақорлыққа қарсы күресті қамтитын қоғамдық қауіпсіздіктің негізгі бағыттары бойынша ақпараттық белсенділігіне мониторинг жүргізілуде. Осы жылдың басынан бері әлеуметтік желілерде және мессенджерлерде 4,5 мыңнан астам заңсыз материалдар жойылған. Жасанды интеллект технологияларын қолдана отырып есірткі заттарына қатысты вирустық контенттерді анықтайтын «MERGEN» жобасы аясында 22 мыңнан астам цифрлық контент өңделіп, 6,1 мыңнан астам есірткі дүкендері бұғатталған. Бұл жастардың желідегі есірткіні насихаттаумен байланысты ақпараттарға тап болуын айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік берді.

Есірткіні онлайн сатуға қарсы іс-қимыл, көлеңкелі қаржы ағындарын анықтау және мемлекетаралық цифрлық платформа құру жөніндегі шараларға да назар аударылды.

Бас прокурордың орынбасары Ерлан Өтегенов мониторинг жүргізуді, деректерді талдамалық өңдеуді және ведомствоаралық ақпарат алмасуды жүзеге асыратын Ұлттық ведомствоаралық Таргетинг-орталықтың жұмысы туралы баяндады. Орталық құрылғаннан бері (2025 жылдың қазан айында ашылған) ІІМ-ге прекурсорларды заңсыз әкелумен және олардың айналымы тәуекелдерімен байланысты 78 факт бойынша материалдар, 33 есірткі қаупі туралы хабарлама жіберілген, 23 лицензиялық-рұқсат беру құжаты қайтарып алынған. Нәтижесінде айналымнан 23,3 тонна прекурсорлар шығарылды. Жалпы алғанда, бұл жұмыстар қаржылық цифрлық арналарды бұғаттаудың тиімділігін арттыруға, сондай-ақ уәкілетті органдардың келісілген ден қою қимылын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Заңнамалық база жетілдіріліп жатыр. Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев 2025 жылдан бастап есірткі құралдарының заңсыз айналымына қатысты бірқатар қылмыстық құқық бұзушылық үшін жаза қатаңдатылатынын, сондай-ақ есірткі құралдарын медициналық мақсаттан тыс тұтынғаны үшін әкімшілік жаза қолданылатынын баяндады. Қолданыстағы тізбеге 94 атау кіреді. Қазіргі уақытта бірқатар күшті әсер ететін заттарға және сараптама жүргізуге арналған жаңа әдістер әзірленуде.

Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова «Адал азамат» бірыңғай тәрбие бағдарламасы арқылы құқықтық тәрбие беру, қаржылық жауапкершілікті қалыптастыру және азаматтық белсенділікті дамыту жөніндегі шаралар жүзеге асырылып жатқанын баяндады. Мектептерде «қауіпсіздік сабақтары» енгізілді, онда оқушылармен алкогольді, темекіні, психоактивті заттар мен есірткіні қолдану мен таратудың алдын алу мәселелері талқыланады. Білім беру ұйымдарында профилактикалық жұмысқа сынып жетекшілерін, тәрбиешілерді, педагог-психологтар мен әлеуметтік педагогтарды қоса алғанда 360 мыңнан астам педагог тартылған. Тәуекел тобындағы отбасылармен өзара әрекеттесуге ерекше назар аударылады. Барлық мектептерде ата-аналарды педагогикалық қолдау орталықтары жұмыс істейді, олар үшін 3,5 млн адам қамтылған 315 мың іс-шара өткізілді.

Штаб отырысының қорытындысы бойынша Премьер-министр әлемдік нарықта есірткіге қарсы күресте қосымша проблемалар туғызатын жаңа психотроптық заттар пайда болып жатқанын атап өтті. Осыған байланысты Олжас Бектенов бірқатар тапсырма берді.

Бірінші. Қаржы министрлігі ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметімен бірлесіп, химиялық заттар мен қосарлы мақсаттағы өнімдердің әкелінуіне бақылауды күшейту, сондай-ақ мұндай тауарларды тексеру тәртібін қайта қарау қажет.


«Оның үстіне прекурсорлардың басым бөлігі бірнеше мақсатта қолданылады әрі олардың кейбірі елге заңсыз әкелінеді. Цифрландыру мен жасанды интеллект элементтерін белсенді түрде енгізіңіздер», –  деп атап өтті Премьер-министр және контрабандалық тауарлар мен жүктердің заңсыз тасымалының алдын алуға бағытталған тәуекелдерді анықтау жүйесіндегі тауарлар тізбесіне өзгерістер енгізуді тапсырды.


Екінші. Қылмыстық ұйымдар криптовалютаны және өзге де цифрлық құралдарды пайдалана отырып жүргізетін жасырын қаржылық операцияларға назар аударылды.


«Уәкілетті органдарға криптовалюталарға байланысты күмәнді қаржылық операцияларды анықтау мен бұғаттауға арналған арнайы бағдарлама әзірлеуді тапсырамын. Бұл жұмыс Ұлттық Банктің антифрод-орталығы жүйесіне ұқсас жүзеге асырылуы тиіс. Бағдарламада есірткі транзакцияларында байқалған күдікті деректердің, шоттардың және криптовалюта әмияндарының тізілімі де қамтылуы керек», –  деп атап өтті Олжас Бектенов. 


Сондай-ақ есірткі трафигінің жолын кесу үшін Telegram-чаттарды бұғаттауға мүмкіндік беретін технологиялық құралды әзірлеу қажеттігі атап өтілді.

Үшінші. Бас прокуратура Қаржы мониторингі агенттігімен, Ұлттық банкпен, Ішкі істер, Сыртқы істер және Цифрлық даму министрліктерімен бірге бір апта мерзімде мемлекетаралық цифрлық платформа құру бойынша келісілген ұстанымды енгізеді.

Төртінші. Заманауи технологияларды ескере отырып, есірткі қылмыстарын тергеудің қолданыстағы әдістерін қайта қарау тапсырылды.


«Жаңа тәсілдер қажет. Біздің құқық қорғау органдары жедел алдын алу шараларын қабылдауға тиіс. Осыған байланысты Ішкі істер министрлігіне мүдделі мемлекеттік органдармен бірге цифрлық құралдар мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалана отырып, есірткі қылмыстарын тергеудің жаңа әдістерін әзірлеуді тапсырамын. Әдістер “Заң мен тәртіп”, сондай-ақ жазаның бұлтартпас қағидаттары тұрғысынан қаралуы керек», – деп атап өтті Премьер-министр. 


Осы бағытта Ішкі істер министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігі есірткі құралдарының, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тізімін жедел жаңартып, күшті әсер ететін заттардың тізбесін өзектендіріп, сондай-ақ олардың айналымы тәртібін әзірлейді.

Бесінші. Өңір әкімдеріне штабтардың жұмысын жеке бақылауға алу тапсырылды.

Алтыншы. Жастардың жұмыспен қамтылуы мен бос уақытына, әсіресе демалыс кезеңіне ерекше назар аударылды.


«Жұмыс берушілер мен мемлекеттік органдарды тарта отырып, бос жұмыс орындарының «жәрмеңкелерін» өткізуді ұйымдастыру қажет. Жастарды «Таза Қазақстан» экологиялық акцияларына, әртүрлі волонтерлік қозғалыстарға кеңінен тартыңыздар. Бұқаралық спорттың мүмкіндіктерін тиімді пайдалану қажет», –  деп атап өтті Олжас Бектенов. 


Жетінші. 28 мамырдан 26 маусымға дейін Қазақстанда Халықаралық нашақорлыққа қарсы күрес күніне (26 маусым) орайластырылған есірткіге қарсы акциялар өткізіледі. Маусымнан қазан айына дейін құрамында есірткі заттары бар өсімдіктердің өсетін ошақтарын анықтау және жою мақсатында «Қарасора – 2026» жедел-профилактикалық іс-шарасы өткізіледі.


«Ішкі істер министрлігі мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, жастарды, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерін, блогерлерді және танымал тұлғаларды белсенді тарта отырып, есірткіге қарсы күрес айлығын өткізуді қамтамасыз етсін. Аталған жұмыстарға әкімдіктер де белсенді түрде атсалысуы керек», –  деп тапсырды Премьер-министр. 


Сонымен қатар жазғы каникул қарсаңында жастарды есірткінің заңсыз айналымына тартудың алдын алуға бағытталған ауқымды ақпараттық-профилактикалық науқан ұйымдастыру тапсырылды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 18:24:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/WtdT5Liy.jpg"   type="image/jpeg"   length="497749"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда ұл балаларға адам папилломасы вирусына қарсы вакцина егу жоспарланып отыр]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-ul-balalarga-adam-papillomasy-virusyna-karsy-vakcina-egu-zhosparlanyp-otyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstanda-ul-balalarga-adam-papillomasy-virusyna-karsy-vakcina-egu-zhosparlanyp-otyr</guid>
                <description>Жаңа бастама вирустың таралуын азайтып, бірқатар онкологиялық аурулардың алдын алуға бағытталған.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда 2028 жылдан бастап ұл балаларды адам папилломасы вирусына (АПВ) қарсы вакцинациялау жоспарлануда. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ведомствоның мәліметінше, вакцина жыныс мүшесі мен тік ішек қатерлі ісігі сияқты бірқатар онкологиялық аурулардың алдын алуға көмектеседі. Сонымен қатар ұл балаларды егу вирустың таралуын азайтып, қыздар мен әйелдерді жанама түрде қорғауға мүмкіндік береді.

Бұған дейін Денсаулық сақтау министрлігі 11 жастағы ұлдарды АПВ-ға қарсы вакцинациялау бағдарламасына қосу мәселесін қарастырып жатқанын хабарлаған болатын.

Қазіргі уақытта Қазақстанда адам папилломасы вирусына қарсы вакцина 11-13 жастағы қыздарға салынып жатыр. Ал биылдан бастап 14-17 жас аралығындағы қыздар да тегін екпе алу мүмкіндігіне ие болды.

Министрліктің дерегінше, 2026 жылдың мамырына дейін профилактикалық мақсатта 398 мыңға жуық қыз бала АПВ-ға қарсы вакцина алған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 17:55:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/0extzy5n.png"   type="image/png"   length="2520407"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық бойжеткен өз есімін ресми түрде Барселона деп өзгертті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstandyk-bojzhetken-oz-esimin-resmi-turde-barselona-dep-ozgertti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstandyk-bojzhetken-oz-esimin-resmi-turde-barselona-dep-ozgertti</guid>
                <description>Айтолқын Айханова өз есімін Барселона деп өзгертті.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ол жаңа туу туралы куәлігін алып, бұл шешімді ұзақ уақыт бойы ой елегінен өткізгенін айтты, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Айтолқын Айханованың сөзінше, дүниеге келген кезде атасы оған Барселона деген есім берген. Алайда 40 күн өткен соң аты Айтолқын болып өзгертілген. Араға 36 жыл салып, ол туғандағы алғашқы есімін қайта қайтаруға шешім қабылдаған.

Барселонаның айтуынша, атасы балалары мен немерелеріне әлемдік спорттық додалар өткен қалалардың атауын беру дәстүрін ұстанған. Сол себепті олардың әулетінде Сеул, Сидней және Токио есімді туыстары бар.

Жаңа құжаттарын қолына алған ол енді жұртшылықтан өзін Барселона деп атауды сұрады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 17:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/Q1Al7mVj.png"   type="image/png"   length="122893"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Екібастұзда жүк көлігі әйелді баласымен бірге қағып кетті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/ekibastuzda-zhuk-koligi-ajeldi-balasymen-birge-kagyp-ketti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/ekibastuzda-zhuk-koligi-ajeldi-balasymen-birge-kagyp-ketti</guid>
                <description>Желіде оқиға орнына түсірілген бейнежазба тарады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Екібастұзда жүк көлігі әйел мен баланы көлік қағып кетті. Оқиға 24 мамыр күні болған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Полиция департаментінің алдын ала мәліметіне сәйкес, «ГАЗ» көлігінің жүргізушісі артқа қарай қозғалып бара жатқанда жаяу жүргіншіні қағып кеткен. Бұл дерек бойынша қылмыстық іс қозғалды. Көлік арнайы тұраққа қойылды.

Зардап шеккен әйел қалалық ауруханадағы травматологиялық бөлімшеде жатыр. Дәрігерлер оның жағдайын тұрақты, ауырлық дәрежесі орташа деп бағалап отыр. Кішкентай баланың медициналық көмекке жүгінбегені айтылды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 17:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/mbWDPP6o.jpeg"   type="image/jpeg"   length="94045"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ұлттық ұлан ем қабылдап жатқан балаларға мерекелік көңіл-күй сыйлады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/ulttyk-ulan-em-kabyldap-zhatkan-balalarga-merekelik-konil-kuj-syjlady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/ulttyk-ulan-em-kabyldap-zhatkan-balalarga-merekelik-konil-kuj-syjlady</guid>
                <description>Балаларды қорғау күні қарсаңында «Ана мен бала» орталығында концерт ұйымдастырылып, бүлдіршіндерге сыйлықтар табысталды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Балаларды қорғау күні қарсаңында ҚР ІІМ Ұлттық ұланы Астана қаласындағы «Ана мен бала» ұлттық ғылыми орталығында ем қабылдап жатқан балаларға арналған мерекелік іс-шара өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Игі шараға Ұлттық ұланның әскери қызметшілері, медициналық орталық қызметкерлері, ата-аналар мен балалар қатысты. Мерекелік бағдарлама аясында Ұлттық ұланның Бас қолбасшысы генерал-лейтенант Аңсаған Балтабековтің атынан орталыққа және ем алып жатқан бүлдіршіндерге сыйлықтар табысталды.

Балалар үшін арнайы концерт ұйымдастырылып, құқықтық тәртіп әскерінің үлгілі-көрсетілім оркестрі өнер көрсетті. Оркестр орындаған балаларға арналған танымал шығармалар мен әлемдік туындылар көрермендердің ыстық ықыласына бөленді. Сонымен қатар Ән-би ансамблінің әртістері де сахнаға шығып, мерекелік көңіл-күй сыйлады.

Іс-шара барысында балалар мен олардың ата-аналары қару-жарақтың, брондалған техникалардың және жеке қорғаныс құралдарының көрмесін тамашалады. Қонақтар әскери техникамен танысып, естелік суретке түсу мүмкіндігіне ие болды.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, мұндай шаралар балаларға қуаныш сыйлап қана қоймай, өскелең ұрпақты патриоттық рухта тәрбиелеуге де ықпал етеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 17:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/EKO1dnIa.jfif"   type="image/jpeg"   length="121570"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[LRT пойызы сахнаға айналды: Астанада халықаралық клоундар фестивалі басталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/lrt-pojyzy-sahnaga-ajnaldy-astanada-halykaralyk-kloundar-festivali-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/lrt-pojyzy-sahnaga-ajnaldy-astanada-halykaralyk-kloundar-festivali-bastaldy</guid>
                <description>Өнерпаздар пойызбен сапарлап жолаушыларға көңіл-күй сыйлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Астанада 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күніне орай қалалық көлік кеңістігі бүгін ерекше мерекелік сахнаға айналды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

III Халықаралық клоундар фестивалі аясында өнерпаздар «Нұрлы жол» станциясынан «Бәйтерекке» дейін LRT пойызымен сапарлап, жолаушыларды қуантты.

Қоғамдық көліктің әдеттегі маршруты бұл жолы күлкі мен өнер тоғысқан шағын спектакльге айналып, балалар мен қалатұрғындары үшін нағыз мерекелік әсер қалыптастырды.

Фестивальге өнер әлемінде кеңінен танылған Мұтырғановтар отбасы, Қазақстанның әр өңірінен келген өнерпаздар, сондай-ақ Дания, Италия, Франция, Аргентина және Ресей елдерінен келетін шығармашылық ұжымдар қатысады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 17:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/VoLGzq7S.jpg"   type="image/jpeg"   length="99520"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әділетхан Молдаханнан жәбірленушінің адвокаты 11 миллион теңге талап етті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/adilethan-moldahannan-zhabirlenushinin-advokaty-11-million-tenge-talap-etti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/adilethan-moldahannan-zhabirlenushinin-advokaty-11-million-tenge-talap-etti</guid>
                <description>Сәуір айында ғана оны қамау мерзімі екі айға ұзартылған еді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алмалы аудандық сотында «көрінеу жалған ақпарат таратты» деген айыппен қамауға алынған блогер әрі заңгер өзіне тағылған айыппен толықтай келісетінін мәлімдеген, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Аталған қылмыстық іс бойынша жәбірленушілер – Ержан Ұзабаев пен Серік Шұмаев. Екеуі де Алматы полициясында жұмыс істеген, басшылық қызметте болған. Олар Әл-Фараби даңғылы бойындағы жол апатынан соң жұмыссыз қалған-ды. Ал сол жол апатын заңгер әлеуметтік желіде қатаң сынаған болатын. 

Сот барысында Ұзабаевтың адвокаты Молдаханнан моральдық шығын ретінде 10 млн теңге, сонымен қатар сот шығындарын өтеу үшін 1 млн теңгені өндіріп алуды сұраған. 

Тиісінше, блогердің қорғаушылары соттан айыпталушыны қамаудан босатып, үйқамаққа шығаруды және істі ушықтырмай, медиациялық келісімге келуге мүмкіндік беруді өтінген. 

Десе де, судья Ерлан Қасымбек бұл өтініштерді ішінара қанағаттандырса да, блогерді үйқамаққа шығарудан бас тартқан. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 17:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/YwWW1r1Q.jpeg"   type="image/jpeg"   length="118461"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан мен Гонконг инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтпек]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-men-gonkong-investiciyalyk-yntymaktastykty-kenejtpek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-men-gonkong-investiciyalyk-yntymaktastykty-kenejtpek</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев мәртебелі мейманға ілтипат білдіріп, Қытай Халық Республикасы Гонконг Арнаулы әкімшілік ауданы Әкімшілігінің Басшысы Қазақстанға алғаш рет келіп отырғандықтан бұл сапардың маңызы айрықша екенін айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Бұл уақиға Қазақстан мен Гонконг, кеңінен алып қарағанда, мәңгі жан-жақты стратегиялық серіктестік байланыстыратын Қазақстан мен Қытай арасындағы ынтымақтастықты дамытуға тың серпін беретіні сөзсіз. Елдеріміздің арасында жоғары деңгейдегі саяси диалог орнаған, сауда-экономикалық және инвестициялық ықпалдастық қарқынды дамып келеді. Гонконгпен қарым-қатынасымыз туралы да дәл осылай айтуға болады, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.


Мемлекет басшысы инвестиция, инновация, технология және халықаралық сауда салаларында әлеуеті зор Гонконг әлемде жетекші қаржы және іскерлік орталықтардың бірі ретінде ерекше рөл атқаратынын атап өтті. 

Президент бұл сапар өзара тиімді ынтымақтастықты нығайтуға, іскерлік қарым-қатынасты кеңейтуге және инвестиция, қаржы, цифрландыру, жасанды интеллект, көлік-логистика бағыттарында бірлескен перспективті жобаларды жүзеге асыруға жол ашатынына сенімді екенін жеткізді.

Сондай-ақ Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанға салмақты бизнес-делегациямен бірге келгені үшін мәртебелі мейманға ризашылығын білдірді. Бұл Гонконг іскерлік қауымдастығының елімізбен ынтымақтастықты арттыруға үлкен қызығушылық танытып отырғанын байқатады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/0NbGCE8X.jpg"   type="image/jpeg"   length="128802"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Маусымнан бастап қысқы шиналармен жүруге тыйым салынды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/mausymnan-bastap-shinalarmen-zhuruge-tyjym-salyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/mausymnan-bastap-shinalarmen-zhuruge-tyjym-salyndy</guid>
                <description>Бүгіннен бастап шегелі қысқы шиналарды пайдалануға қатысты маусымдық шектеу күшіне енді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Талапты елемеген жүргізушілерге 86,5 мың теңгеге дейін айыппұл салынуы мүмкін, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Маусым, шілде және тамыз айларында көліктерге шипы бар қысқы дөңгелек тағуға болмайды. Бұл талап техникалық регламентте көрсетілген. Ол жол жабынын бүлдірмеу және қозғалыс қауіпсіздігін сақтау үшін енгізілген. Себебі ыстық әрі құрғақ асфальтта шиптардың қыс мезгіліндегідей тиімділігі болмайды.

Шектеуді бұзған жүргізушілер әкімшілік жауапкершілікке тартылады: алғаш рет анықталса, 5 АЕК көлемінде айыппұл салынады.

2026 жылғы мөлшермен бұл 21,6 мың теңге  бір жыл ішінде қайта тіркелсе, 20 АЕК немесе 86,5 мың теңге айыппұл қарастырылған.

Айыппұл Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 590-бабы 5-бөлігі бойынша, техникалық талаптарға сай келмейтін көлікті пайдаланғаны үшін салынады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/yfRxU3lg.jpg"   type="image/jpeg"   length="147186"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Арман Шораевқа іздеу жарияланғаны рас па?]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/arman-shoraevka-izdeu-zhariyalangany-ras-pa</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/arman-shoraevka-izdeu-zhariyalangany-ras-pa</guid>
                <description>Полиция ресми түсініктеме берді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әлеуметтік желіде Қосшы қаласындағы полиция бөлімінде түсірілген бейнежазба тарады. Видео авторының сөзінше, полицияда белгілі қоғам қайраткері Арман Шораевқа іздеу жарияланғаны туралы мәлімет ілініп тұрған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ақмола облыстық полиция департаменті баспасөз қызметінің ақпаратына сүйенсек, 24 мамырда полицияға Көкшетау қаласының тұрғыны кәмелетке толмаған ұлына Ш. атты азамат дене жарақаттарын салғаны туралы арыз түсірген.


«Осы өтініш бойынша бастапқы іс жүргізу әрекеттері шеңберінде жеке құрам өтініште көрсетілген азаматты жеткізуге бағдарланды. Сол күні азаматтың өзі полиция басқармасына келді, оның қатысуымен Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес қажетті іс жүргізу әрекеттері мен тексеру іс-шаралары жүргізілді. Осыған байланысты жеке құрамның жеткізуге бағдарлануы өзектілігін жоғалтты», – делінген ресми хабарламада.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:47:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/YZhouxKS.jpeg"   type="image/jpeg"   length="58366"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматы мен Варшава арасында жаңа әуе бағыты ашылды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/almaty-men-varshava-arasynda-zhana-aue-bagyty-ashyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/almaty-men-varshava-arasynda-zhana-aue-bagyty-ashyldy</guid>
                <description>Жаңа бағыт бойынша рейстер Boeing 737 MAX 8 ұшақтарымен аптасына төрт рет орындалады.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2026 жылғы 31 мамырда Варшавадағы Фредерик Шопен атындағы халықаралық әуежайда Варшава – Алматы – Варшава бағыты бойынша жаңа тікелей әуе рейсінің ресми тұсаукесері өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жаңа бағытты Польшаның LOT Polish Airlines әуекомпаниясы жүзеге асырады. Іс-шараға мемлекеттік органдардың, бизнес қауымдастықтың, туристік сала өкілдерінің және әуе компаниясы басшылығының өкілдері қатысты.

Тұсаукесер барысында Қазақстанның Польшадағы Елшілігінің өкілі жаңа әуе бағытының ашылуы екі ел арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға ықпал ететінін атап өтті. Оның айтуынша, тікелей рейс іскерлік және гуманитарлық байланыстарды дамытуға, туристік алмасуды арттыруға және азаматтар арасындағы қарым-қатынасты кеңейтуге мүмкіндік береді.

Айта кетейік, LOT Polish Airlines 2017 жылдан бері Варшава мен Астана арасында тікелей рейстерді орындап келеді. Ал Алматы бағытының іске қосылуы Орталық Азия мен Еуропа арасындағы көлік байланыстарын дамытудағы жаңа кезең ретінде бағалануда.

Варшава – Алматы бағыты бойынша рейстер Boeing 737 MAX 8 ұшақтарымен аптасына төрт рет орындалады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/SVbd99us.jpg"   type="image/jpeg"   length="114610"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада жатақханадан өрт шықты]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/astanada-zhatakhanadan-rt-shyty-401754</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/astanada-zhatakhanadan-rt-shyty-401754</guid>
                <description>Байқоныр ауданында 5 қабатты жатақхананың бір бөлмесінде үй заттары тұтанған.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алғаш келген өрт сөндіру бөлімшелері бөлменің үшінші қабатынан қалың қара түтін шығатынын байқаған, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Газ-түтіннен қорғау қызметінің тобы барлау жүргізді. Өртті сөндіру үшін өрт оқпандары қолданылды. ТЖМ қызметкерлері келмей тұрып, жатақхана тұрғындары өздігінен эвакуацияланды.

Өрт 10 шаршы метр алаңда жылдам сөндірілді. Зардап шеккендер жоқ. Өрттің шығу себебі анықталып жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:37:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/s0IY1GhP.jpg"   type="image/jpeg"   length="342556"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[2026 жылдың 5 айында мемлекеттік бюджеттің кірісі жоспардан асып түсті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/2026-zhyldyn-5-ajynda-memlekettik-byudzhettin-kirisi-zhospardan-asyp-tusti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/2026-zhyldyn-5-ajynda-memlekettik-byudzhettin-kirisi-zhospardan-asyp-tusti</guid>
                <description>Республикалық бюджеттің кірісі 100,9% орындалды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Биыл қаңтар-мамыр аралығында мемлекеттік бюджеттің кірісі жоспардағы көрсеткіштен артығымен орындалды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Бюджетке 11,4 трлн теңгеден астам қаражат түсіп, бұл былтырғы кезеңмен салыстырғанда 16% көп. Аталған көрсеткіш экономикалық белсенділіктің орнықты серпіні мен бюджет түсімдерінің өсімін байқатып отыр.

Жоспар бойынша 7,34 трлн теңге көзделгенімен нақты түсімдер 7,41 трлн теңгеге артқан. Бұл жоспарланған межеден 66,7 млрд теңгеге жоғары екенін айғақтайды. 

Республикалық бюджет кірісінің өсім қарқыны былтырға қарағанда 25,1% немесе 1,48 трлн теңгеге көп.

Жедел деректерге сүйенсек, жергілікті бюджеттердің кірісі 4,05 трлн теңгеге ұлғайған. 2025 жылдың қаңтар-мамыр аралығындағы кезеңмен салыстырғанда жергілікті бюджеттердің түсімі 95,1 млрд теңгеге немесе 2,4% өскен.

Республикалық бюджеттің кірістер құрылымында (трансферттерсіз) 97,7% салық түсімдеріне тиесілі. Соған сәйкес жоспар 100,5% орындалып, өсім 30,6% аса ұлғайтылды. Айтарлықтай өсім қосылған құн салығы, корпоративті табыс салығы, пайдалы қазбаларды өндіру салығы және шикі мұнайға экспорттық кедендік баж есебінен қамтамасыз етілді. Әлемдік шикізат нарықтарындағы қолайлы баға конъюнктурасы, экономиканың өсімі, іскерлік белсенділік пен салық реформасы кірістердің артуына негізгі фактор болды.

Мемлекеттік бюджет даму бюджетінің мәртебесін сақтап отыр. Ұзақмерзімді экономикалық өсім мен азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға негіз болатын инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға баса мән берілген. 

Ел дамуының негізгі бағыттарының қатарында – автомобиль жолдарын салу және жаңғырту, инженерлік және коммуналды инфрақұрылымды жақсарту, көлік-логистикалық дәліздерді дамыту, сондай-ақ энергетика, сумен жабдықтау және цифрландыру саласындағы жобаларды іске асыру бар. Бұл тәсіл өңірлердің байланысын арттыруға, халықтың сапалы қызметтерге қолжетімділігін жақсартуға, жаңа жұмыс орындарын ашып, қосымша жеке инвестицияларды тартуға мүмкіндік береді. 

Тұтастай алғанда, бес айдың нәтижелері бюджеттің кіріс базасының орнықтылығын, экономикалық белсенділіктің ұлғаюы мен даму бюджетінің сақталуы жағдайында түсімдердің оң динамикасын растап отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/jJSs9SU4.jpg"   type="image/jpeg"   length="72735"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Балаларға базарлық: Қызылордада ботаникалық бақ пайдалануға берілді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/balalarga-bazarlyk-kyzylordada-botanikalyk-bak-pajdalanuga-berildi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/balalarga-bazarlyk-kyzylordada-botanikalyk-bak-pajdalanuga-berildi</guid>
                <description>Құрылысына 4,9 млрд теңге бөлінген нысанның іргетасы былтыр қыркүйек айында қаланған.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бүгін Халықаралық балаларды қорғау күнінде облыс әкімі Мұрат Ергешбаев, ҚР Парламенті Сенаты мен Мәжілісінің депутаттары Руслан Рүстемов, Мархабат Жайымбетов, зиялы қауым өкілдері мен ел ағалары Мемлекет басшысының қолдауымен салынған Ботаникалық бақтың ашылу рәсіміне қатысты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Мереке күні жеткіншектерге тарту етілген Ботаникалық бақ Президент саябағы аумағында орналасқан. Бас мердігер – «Alem Qurylys AQ» ЖШС. Құрылысына 4,9 млрд теңге бөлінген, нысанның іргетасы былтыр қыркүйек айында сол кездегі аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың бастамасымен қаланған болатын.



Ашылу рәсімінде облыс әкімі Мұрат Нәлқожаұлы балаларды мерекемен құттықтап, Ботаникалық бақ жұмысы жеткіншектердің тиімді демалысын ұйымдастыруға және тың жобаларды жүзеге асыруға бағытталғанын атап өтті.


«Баршаңызды 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күні мерекесімен шын жүректен құттықтаймын! Бала – біздің басты байлығымыз. Білімді, дені сау, ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеу – баршамыздың ортақ парызымыз.  

Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Ұл-қыздарымыздың парасатты, жан-жақты болып өсуіне жағдай жасау, жас азаматтарымыздың құқығын қорғап, денсаулығын сақтау – мемлекетіміздің басты міндеті», – деген болатын.

Бүгін Президент саябағының аумағынан ашылған Ботаникалық бақ – осы ауқымды бастаманың аймағымыздағы нақты әрі жемісті көрінісі. Бақ ішіне Қытай, Оңтүстік Африка, Жапония, Оңтүстік және Орталық Америкада өсетін жасыл желек егілді. Осы арқылы жас жеткіншектерге өсімдіктердің экожүйедегі маңызы түсіндіріледі. Бұл жай ғана балалар серуендейтін саябақ емес, табиғат пен ғылымды ұштастыратын, экологиялық мәдениетті қалыптастыратын көпфункционалды кешен болмақ.  Балаларымыз осы жерде табиғатпен тілдесіп,  эко-жауапкершіліктің, еңбекқорлықтың шынайы үлгісін көреді. Осы бақтан біздің аймақтың ғана емес, бүкіл еліміздің экологиясын зерттейтін болашақ ғалымдар, биологтар мен агрономдар шығады деп сенеміз», – деді Мұрат Нәлқожаұлы.




Рәсімде Руслан Рүстемов, Мархабат Жайымбетов құттықтау сөз сөйледі. Білім беру саласының дамуына елеулі үлес қосқан ұстаздар мен жаңа нысан құрылысын мерзімінде аяқтаған мердігер мекеме қызметкерлері облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды.

Ботаникалық бақ – экологиялық танымды, туризмді дамытуға және жаңа қоғамдық кеңістіктер құруға бағытталған заманауи көпфункционалды кешен. Жалпы ауданы 1500 шаршы метр болатын екі жылыжайға Африка, Оңтүстік Америка, Австралия, Жапония, Қытай және Мадагаскар сияқты әлемнің әр аймағынан 92 түрлі 3300-ден астам өсімдік егілген. Веерлі пальма, Канар құрмасы, кактус пен алоэ, вашингтония пальмасы, стрелиция, жакаранда, алып юкка, мақта ағашы, бамбук, сәндік өсімдіктер, кариота жайқалып тұр. Бұл өсімдіктер гүлдегенде хош иісі аңқып, қызғылт сары, көгілдір, күлгін сияқты алуан түске боялады.

Өсімдіктерге қолайлы жағдай жасау үшін микроклиматты автоматты басқару, суару және су дайындаудың заманауи инженерлік жүйелерімен жабдықталған.



Ботаникалық бақ өсімдіктердің бірегей түрлері өсетін орын ғана емес, экологиялық мәдениеттің, білім берудің және ішкі туризмнің дамуына  қызмет ететін, аймақ тұрғындары мен қонақтары жиі бас қосатын мекенге айналады.

Мұнда студенттер, мектеп оқушыларының, табиғат жанашырларының танымын кеңейтуге барлық жағдай жасалған. Ботаникалық бақтың ерекше атмосферасы келушілерге жайлылық сыйлайды.  

Айта кетейік, Мемлекет басшысының қолдауымен Сыр өңірінде кейінгі төрт жылда 46 заманауи білім беру нысаны табысталды.

«Келешек мектептері» ұлттық жобасы аясында 10 жаңа мектеп салынды. Физика-математика бағытындағы «Білім-инновация» лицей-интернаты, музыкалық колледждің жаңа оқу ғимараты мен жатақханасы пайдалануға  берілді. «Оқушылар сарайы», «Сыр жұлдыздары» академиясы, Жалағаш, Жаңақорған, Шиелі аудандарындағы   «Оқушылар үйі» мен «Өнер мектептері» жас жеткіншектердің шығармашылық, зияткерлік әлеуетін арттыруға қызмет етуде. Жақында ғана жыл бойы үздіксіз қызмет көрсететін «AI-KERIM» оқу-сауықтыру орталығы балалар игілігіне айналды.



Биыл наурыз айында ғана республикадағы алғашқы «Құзыреттілік орталығы» пайдалануға берілген еді. Бұл орталық техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін жаңа деңгейге көтеретін заманауи алаң саналады. 

Орталық өңірдегі жұмысшы құзыреттіліктері бойынша жастардың кәсіби дағдыларын қалыптастырып, педагогтердің, жас мамандардың озық технологиялармен жұмыс істеуіне, еңбек нарығында сұранысқа ие маман болып қалыптасуына мол мүмкіндік береді.

Жаңа заманауи ғимарат республикалық, халықаралық, деңгейдегі форумдар, конференциялар, семинарлар мен көрмелер өткізуге де бейімделген.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:24:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/IfTpjOvP.jpeg"   type="image/jpeg"   length="473214"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Әріптестері өлтірген»: Ұйғыр ауданында ер адам жерге тірідей көмілген]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/ariptesteri-oltirgen-ujgyr-audanynda-er-adam-zherge-tiridej-komilgen</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/ariptesteri-oltirgen-ujgyr-audanynda-er-adam-zherge-tiridej-komilgen</guid>
                <description>Полиция қайғылы оқиғаға ащы судың тікелей қатысы барын растады. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мәйіт бірнеше күнге созылған іздеу жұмысынан кейін табылған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қаралы жағдай Алматы облысының Ұйғыр ауданында 27 мамыр күні тіркелді. Марқұмның туыстары оның 3 әріптесімен демалыс орнына барғанын, сол аумақта тірідей көмілгенін жазады. 

Алдын ала мәліметтерге сенсек, алкогольдік ішімдік ішкен ер адамдар арасында жанжал, содан соң төбелес туындаған. Марқұмды әуелі соққыға жығып, артынша денесін жақын маңға көміп, қылмысты жасыруға әрекет еткен. 

Осы күні Алматы облысында 2 күдікті анықталып, қолға түсті. 


– 27 мамыр күні Ұйғыр ауданының полициясына бір әйел адам жүгінді. Ол 29 жастағы ұлының жұмысына кетіп, содан кейін байланысқа шықпағанын айтып арызданған. Шұғыл түрде іздеу және жедел-іздестіру шаралары ұйымдастырылды. Жоғалған ер адамның денесі жұмыс орны демалыс аймағының маңынан табылды. Алдын ала мәліметтер бойынша, спирттік ішімдіктер ішкеннен кейін ер адам мен оның әріптестері арасында жанжал туындап, арты төбелеске ұласқан. Адам өлтіру және қылмысты жасыру фактісі бойынша қылмыстық істер қозғалды. Екі күдікті қамауға алынды, – деп хабарлады Алматы облыстық полиция департаменті.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/CIf8jwTl.jfif"   type="image/jpeg"   length="94170"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Әділет» партиясы ресми түрде тіркелді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/adilet-partiyasy-resmi-turde-tirkeldi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/adilet-partiyasy-resmi-turde-tirkeldi</guid>
                <description>Партия құрамына әртүрлі сала өкілдері бар.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бүгін Әділет министрлігі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес «Әділет» саяси партиясын ресми түрде тіркеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Партия қатарында еңбек адамдары, мұнай сервистік және тау-кен металлургиясы саласының қызметкерлері, шахтерлер, спорт, білім беру, денсаулық сақтау, ғылым, кәсіпкерлік, IT-сектор, құқықтану және креативті индустрия өкілдері еніп отыр.

Партия бағдарламасының негізінде әділдік, жауапкершілік, тең құқықтылық, патриотизм және прогресс қағидаттары жатыр.

Басты басымдықтар ретінде заңдылық пен құқықтық тәртіп қағидаттарын нығайту, тиімді институттарды дамыту, өңірлерді қолдау, цифрландыру, адами капиталды дамыту және бәсекеге қабілетті экономиканы қалыптастыру белгіленген.

«Әділет» партиясы өз қызметін әділетті, заманауи және бәсекеге қабілетті Қазақстанды дамытуға қосылатын үлес ретінде қарастырады. Партия кәсіби тәсілге, қоғамдық диалогқа және жауапты қоғамдық күн тәртібіне сүйенетінін мәлімдеді.

Жақын уақытта партия ұйымдық құрылымын одан әрі қалыптастырып, өңірлердегі жұмысын бастамақ.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/I7elQGqz.jpg"   type="image/jpeg"   length="164165"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Көзін күйдіріп, үстіне «өлтірем» деп жазған»: Жетісулық фермер сиырын азаптағандарды сотқа берді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kozin-kujdirip-ustine-oltirem-dep-zhazgan-zhetisulyk-fermer-siyryn-azaptagandardy-sotka-berdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kozin-kujdirip-ustine-oltirem-dep-zhazgan-zhetisulyk-fermer-siyryn-azaptagandardy-sotka-berdi</guid>
                <description>Оқиға Ақсу ауданы, Қызылағаш ауылында болған. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазіргі уақытта жануарды қорлап, денесіне иесін қорқыту сөзін жазғандарға қатысты полиция тексеруді бастап кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Төрт түлігі азапталған тұрғынның видеосы HALYQSTAN телеграм арнасына жарияланды. Сиырдың иесі болған жағдайдан кейін қатты күйзелгенін айтады. 

Осылайша, әлеуметтік желі пайдаланушыларын Жетісу облысындағы жануарға қатыгездік көрсету фактісі қатты алаңдатқан. Белгісіз біреулер сиырдың көзіне еден бояуын құйып, күйдіріп жіберген. Онымен қоймай, жануардың ішіне «Өлтіремін» деген жазу жазып жіберген. 


– Егер менің сиырым біреудің ауласына кіріп, шөбін жеп қойса, ауылдастарымнан кешірім сұраймын. Бірақ, бұл жануарды азаптауға себеп бола ма? – деді сиырдың иесі. 


Ол Ақсу аудандық полициясына ресми түрде арыз жазып, жануарға зәбір көрсеткендерді жауапқа тартуды талап еткен.


– Полиция қызметкерлері осы оқиғаға қатысы бар адамдарды анықтау үшін іздестіру және тексеру шараларын жүргізіп жатыр. Тексеру қорытындысы мен оқиғаның барлық мән-жайы анықталғаннан кейін қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес процессуалдық шешім қабылданады, – деп мәлімдеді Жетісу облыстық полиция департаменті. 


Полиция өз бетінше әрекет ету, бөтеннің мүлкіне қасақана зиян келтіру және жануарларға қатыгездік көрсету Қазақстан заңнамасына сәйкес жауапкершілікке әкелетінін ескертті. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/jXWYKAkz.jpeg"   type="image/jpeg"   length="91368"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әл-Фарабидегі жол апаты: Марқұмдардың туыстары айыпталушыға кешірім берді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/al-farabi-dangylyndagy-zhol-apaty-zhabirlenushiler-ajyptalushyny-bas-bostandygynan-ajyrmaudy-surady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/al-farabi-dangylyndagy-zhol-apaty-zhabirlenushiler-ajyptalushyny-bas-bostandygynan-ajyrmaudy-surady</guid>
                <description>Келесі сот отырысы бейсенбі күні болады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматыда Әл-Фараби даңғылында болған жантүршігерлік жол апаты бойынша негізгі сот талқылауы өтті. 1 маусым күні қаза тапқандардың жақындары сотта сөз сөйледі, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты tengrinews.kz-ке сілтеме жасап. 

Жол апатынан қаза тапқан 22 жастағы жас қыздың анасы сотта сөз сөйледі. 20 наурыз күні таңертең қызы жұмыстан соң үйіне келген.


«Ол көлікпен адам таситын. Үйге келіп өзінің қарны ашқанын айтты, мен оған тамақ бердім. Сол күні 260 мың теңге автонесиесін төлеуі тиіс еді. Шамамен 90 мың теңге жетпей тұрды. Ол «Анашым, мен ақша табамын да, кешке үйге ораламын» деді», – деп айтты қаза тапқан қыздың анасы.


Кейін түнгі сағат 23:30 кезінде қызымен соңғы рет сөйлескен.  Ал келесі күні таңертең отбасына қайғылы оқиға туралы хабар жетті.


«Біз таңғы 9-да Шамалғаннан шығып, сағат он бірлерде мәйітханаға жеттік. Мен сенбедім. Ол комада жатқан шығар деп ойладым.  Бірақ ол жерге барғанымда қызымды мәйітханадан көрдім», – деді марқұмның анасы.


Содан кейін әйел адам мен сотталушының татуласқаны туралы өтініш оқылды. Құжатта айыпталушының кінәсін толық мойындағаны, өкінгені, кешірім сұрағаны және марқұмның отбасына материалдық әрі моральдық шығынды толық өтегені көрсетілген. Марқұм қыздың туыстары оған бас бостандығынан айырумен байланысты емес жаза тағайындауды сұрады.

Жол апатынан қаза тапқан 1996 жылғы Mercedes жүргізушісінің апасы да сотта отбасының сотталушыға кешірім бергенін айтты. Олар да айыпталушыға шартты мерзім тағайындауды сұраған.

Жол-көлік оқиғасынан көз жұмған үшінші адам – 2005 жылғы қыздың отбасы сот отырысында сөз сөйлеген жоқ. Сот жәбірленуші тараптан жауап алу процесін бейсенбі күнге ауыстырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 15:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/6SuvLz2g.png"   type="image/png"   length="8551255"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елена Рыбакина әлемдік рейтингтегі орнын сақтап қалды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/elena-rybakina-lemdik-reytingtegi-ornyn-satap-aldy-75246</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/elena-rybakina-lemdik-reytingtegi-ornyn-satap-aldy-75246</guid>
                <description>Ига Швентек Париждегі турнирді мерзімінен бұрын аяқтады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанның бірінші ракеткасы Елена Рыбакина «Ролан Гаррос» турнирі аяқталғаннан кейін де WTA рейтингіндегі екінші орнын сақтап қалады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Бұл мүмкіндік әлемнің үшінші ракеткасы, польшалық Ига Швентектің Париждегі турнирді мерзімінен бұрын аяқтауынан кейін белгілі болды. Төртінші айналымда Швентек украиналық Марта Костюктен 5:7, 1:6 есебімен жеңіліп, жарысты жалғастыру мүмкіндігінен айырылды.

Осылайша, Польша өкілі рейтингте Рыбакинаны басып озуға мүмкіндік беретін ұпайларды жинай алмады. Соның нәтижесінде қазақстандық теннисші турнир қорытындысына қарамастан әлемнің екінші ракеткасы мәртебесін сақтап қалатын болды.

Айта кетейік, Ига Швентек Парижге былтырғы чемпион ретінде келген еді. Алайда ол өз титулын қорғай алмады.

Еске салсақ, «Ролан Гаррос» турнирі 24 мамыр мен 7 маусым аралығында Франция астанасы Парижде өтіп жатыр. Биылғы жарыстың жалпы жүлде қоры 61 миллион еуроны құрайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 15:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/ultco43l.jpg"   type="image/jpeg"   length="157339"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Бізге де жалақы төленбей жатыр»: Қазақстан құрамасының хоккейшісі халыққа үндеу жасады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/bizge-de-zhalaky-tolenbej-zhatyr-kazakstan-kuramasynyn-hokkejshisi-halykka-undeu-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/bizge-de-zhalaky-tolenbej-zhatyr-kazakstan-kuramasynyn-hokkejshisi-halykka-undeu-zhasady</guid>
                <description>Спортшының айтуынша, команда ойыншылары 5 айдан бері еңбекақыларын алмаған.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан әйелдер хоккей құрамасының және «Айсұлу» клубының шабуылшысы Малика Алдабергенова мәнерлеп сырғанаушы Михаил Шайдоров көтерген мәселеден кейін өз командасындағы жалақы төлеу жағдайына қатысты мәлімдеме жасады, деп жазады inbusiness.kz сайты 1bol.kz спорт порталына сілтеме жасап.


«Көпшілік Михаил Шайдоровтың жағдайынан хабардар шығар. Кейбіреулер мен оның танымалдылығын пайдаланып, өз мәселеме назар аудартқым келеді деп ойлауы мүмкін. Бірақ шын мәнінде бізді басқа жағдайда ешкім естімейді. Бесінші ай қатарынан жалақымыз төленбей келеді.

Әр ай сайын жаңа мерзім айтылады: алдымен бір күнді белгілейді, кейін оны ауыстырады, одан соң айдың соңына дейін күтуді сұрайды. Бұл жағдай қайта-қайта қайталануда», – деп жазды Алдабергенова Threads әлеуметтік желісінде.


Хоккейшінің бұл мәлімдемесі соңғы күндері қазақстандық спорттағы қаржыландыру мәселелері төңірегінде өрбіген талқылаудың жалғасына айналды.

Өткен аптада мәнерлеп сырғанаушы Михаил Шайдоров та бірнеше ай бойы тиесілі төлемдерін ала алмай жүргенін мәлімдеген болатын.

2026 жылдың сәуір айында Қазақстан әйелдер құрамасы хоккейден әлем чемпионатының IB дивизионында қола медаль жеңіп алды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 15:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/yoEZC9Oc.jpg"   type="image/jpeg"   length="157557"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Назым Қаһарман бұрынғы күйеуі Қуандық Бишімбаевтың жеке өмірі туралы кітап шығарады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/nazym-kaarman-buryngy-kujeui-kuandyk-bishimbaevtyn-zheke-omiri-turaly-kitap-shygarady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/nazym-kaarman-buryngy-kujeui-kuandyk-bishimbaevtyn-zheke-omiri-turaly-kitap-shygarady</guid>
                <description>Кітап күзде жарыққа шығады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Экс-министр Қуандық Бишімбаевтың бұрынғы әйелі Назым Қаһарман кітап жазып жатыр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Бұрынғы күйеуімнің көңілдестері бұл рилс сіздерге арналады. Сіздер менің кітабыма өз есімдеріңізбен ендіңіздер. Күзде тұсаукесері болады. Мен сіздерге жазып, шаштарыңыздан жұлған жоқпын. Алайда бұл менің сіздер туралы білмеймін деген сөз емес. Себебі бұл мәселені бұрынғы күйеуіммен ғана шештім. Үйленген еркекке көңілдес болатындар өз таңдауын жасайды. Ал мұның соңы біреудің кітабына кейіпкер болуға әкелуі мүмкін», – деді Назым Қаһарман әлеуметтік желідегі парақшасында. 


Айтуынша, бұл мәселе туралы адвокаттарымен сөйлескен. 


«Олардың есімдерін өзгертпедім. Тек фамилияларын алып тастадым», – делінген жазбада.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 15:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/Yy5XJRvj.jfif"   type="image/jpeg"   length="72580"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан балалар қауіпсіздігі жолында қандай қадамдарға барды?]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/azastan-balalar-auipsizdigi-zholynda-anday-adamdara-bardy-75242</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/azastan-balalar-auipsizdigi-zholynda-anday-adamdara-bardy-75242</guid>
                <description>Бүгін еліміздің әр түкпірінде Халықаралық балаларды қорғау күні аталып өтіліп жатыр. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Адамзат келешек ұрпағы арқылы ғана алға қадам басатынын ескерсек, әлем халықтары үшін бұл мерекенің маңызы орасан. Дегенмен біз атаулы мерекелік шерулеріне емес, мән-маңызына зер салғымыз келеді, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Тарихы терең түйткіл

Бекітілгеніне биыл 76 жыл толатын мерекені әлемнің 60-тан астам елі тойлайды. Дегенмен бұл күннің астарына үңілсеңіз, балалардың бақытты өмірі, қауіпсіздігі, құқықтарының қорғалуы басты орында тұр.

Енді осы тұста заңды сауал туындайды: Қазақстан тәуелсіз ел ретінде өз болашағы саналатын балалардың құқықтарын қалай қорғап жатыр? Ол үшін алдымен Ата заңға қараймыз, балалар құқығы Конституциямен, «ҚР бала құқықтары туралы» заңмен, сондай-ақ «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодексімен, «Білім туралы» актілермен қорғалады. Бастысы – Ата заңда отбасы, ана, әке және бала мемлекеттің қорғауында екені нақты көрсетілген.

Сонау 1994 жылы еліміз БҰҰ-ның бала құқықтары туралы конвенциясына қол қойып, әрбір баланың тең құқықтарын қамтамасыз ету бойынша жаһандық міндеттемелерді жауапкершілігіне алды. Ал 2016 жылы Бала құқықтары жөніндегі уәкіл институты құрылса, 2022 жылы бала құқықтары жөніндегі уәкілдер Қазақстанның барлық өңірінде тағайындалды. Арада бір жыл өткенде Қазақстанда Әлеуметтік кодекс қабылданып, мемлекеттік жәрдемақылар мен бала күтімі бойынша әлеуметтік төлемдердің көлемі артып, мерзімі ұзарды.

Қоғамға ұнаған ең жақсы бастамалардың бірі – 2024 жылы «Ұлттық қор – балаларға» жобасының енгізілгені. Осы арқылы әр бала өз елінің байлығынан еншісін алып отыратын болды. Қордың инвестициялық кірісінің 50 пайызы 18 жасқа дейінгі барлық баланың есепшотына аударылып келеді. Кейін қаржыны бала есейген соң оқуына, баспаналы болуына жұмсай алады.

Биыл «Әйелдердің құқықтарын қорғау және балалар қауіпсіздігін қамтамасыз ету» туралы заң аясында балалар тарапына жасалған қатыгездіктің кез келген түріне жауапкершілік күшейтілді әрі буллинг үшін әкімшілік жауапкершілік сынды арнайы нормалар шықты.

Президент тапсырмасымен биыл тұңғыш рет 2026-2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы әзірленді. Құжат балалық шақ мәселелеріне бірыңғай көзқарас қалыптастырып, қолданыстағы шаралар мен бағдарламаларды тұтас жүйеге біріктірген. Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың сөзінше, «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы балалар саясатын жүйелі дамытуға және әрбір бала үшін тең мүмкіндіктер беруді сөздейді.


– Тұжырымдаманың негізгі мақсаты – әрбір баланың білім алу, денсаулығын сақтау, әлеуметтік қорғалу және отбасында тәрбиелену құқықтарын қамтамасыз ететін жүйелі әрі үйлестірілген тәсілді қалыптастыру. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін құжат балалардың қауіпсіздігін күшейтуге, психологиялық және әлеуметтік қолдау жүйесін жетілдіруге, сондай-ақ ведомствоаралық үйлестіруді нығайтуға бағытталған. Қазақстан – балалардың құқықтарын қорғауға арналған мақсатты ұлттық стратегиясы бар санаулы мемлекеттердің бірі, – дейді министр Жұлдыз Сүлейменова.


Балалар көбейіп келеді

Ұлттық статистика бюросының дерегінше, қазір елімізде 0-17 жас аралығындағы балалар саны 6,9 миллионға жетті. Осылайша бүлдіршіндер жалпы халықтың 33,6 пайызын құрап отыр. Яғни, үштен бір бөлігі. Кейінгі 10 жылда балалардың саны 1,5 миллионға артқан. Бұндай кезеңде оларға көңіл бөлінуі – орынды қадам.

Жоғарыда айтқан «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы аясында 2030 жылға дейін негізгі мемлекеттік шараларды бірыңғай басқарылатын жүйеге біріктіріп, ведомствоаралық жауапкершілік пен бүкіл ел бойынша бірыңғай тәсілдерге сүйенетін балалық шақты қорғаудың жаңа архитектурасын қалыптастыру маңызды. Бұл мақсаттың кіріспе шаралары атқарылып та жатыр.

Оқу-ағарту министрлігі барлық мемлекеттік балабақша, мектептер мен колледждерді заманауи бейнебақылау жүйелерімен қамтуға көңіл бөлді. Буллингке қарсы KiVa финдік бағдарламасы және «ДОСБОЛ­LiKe» буллингке қарсы пилоттық жоба ұйымдастырылып, былтырдан бастап жоба еліміздің барлық мектеп пен колледждеріне енгізілді. 2024 жылдан бастап білім беру ұйымдарында оқушылардан QR-кодтар арқылы мәтіндік өтініштер беру жүйесі енгізілді.

Соның арқасында балалар күні бойы өздерін мазалаған кез келген сұрақ бойынша жауапты мамандарға жүгіне алады. 111 бірыңғай мемлекеттік байланыс орталығы балаларды зорлық-зомбылықтан арашалауға арналған тиімді тәсіл ісвпетті. Алдыңғы жылы балалар үйлеріне балама ұсынатын кәсіби отбасы қабылдау институты енгізілді. Бір айта кетер жайт, кейінгі 10 жылда балалар үйіндегі бүлдіршіндердің саны екі еседен астам қысқарып, 4 мыңға азайды.

Әлеуметтік желі – бала кездің бүлікшісі

Дегенмен атқарылуға тиіс жұмыстар бұнымен шектелмейді. Қазір елімізде балаларды әлеуметтік желілерге тәуелділіктен шектеу де өзекті болып тұр. Мәселен, «Kazakhstan Kids Online. Қазақстандағы балалардың цифрлық өмірі» зерттеуінде елімізде әлеуметтік желілерге қосылуға 13 жастан асқан балаларға рұқсат етілгеніне қарамастан, 9-10 жастағы балалардың 60%-ында және 11-12 жастағы балалардың 66%-ында аккаунттары бары көрсетілген.

Биыл күзде енді құралатын Құрылтайдың қарауына осы мәселеге қатысты заң жобасы түсетінін алдын ала естігеніміз бар. Цифрлық орта дамыған сайын ғаламтордағы қауіп те артып келеді. Әсіресе, әлеуметтік желіні әлдеқайда ерте қолдана бастауының салдарынан балалар зиянды контентке, цифрлық тәуелділікке және алгоритмдердің ықпалына жиі ұшырайды. Сол себепті бұны тыйым салудан гөрі, қауіпсіздік жолындағы қадам ретінде бағалау керек. Өйткені әлемнің дамыған елдерінің өзі мектеп жасындағы балалардың әлеуметтік желілерге кіруін шектейтін заң жобаларын қабылдап үлгерді.

Балалық шағында мейірім мен қауіпсіздікті сезініп өскен адам өмірде де өзі мен өмір сүретін қоғамына пайдалы әрекет етпек. Сондықтан балаларға осынша көңіл бөлініп отырғаны себепсіз емес.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Хақназар Жалғас</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 14:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/YaGGKOLM.jpeg"   type="image/jpeg"   length="65329"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанның 20 өңірінде Балалардың құқықтарын қорғау басқармалары құрылды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstannyn-20-onirinde-balalardyn-kukyktaryn-korgau-baskarmalary-kuryldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstannyn-20-onirinde-balalardyn-kukyktaryn-korgau-baskarmalary-kuryldy</guid>
                <description>Басқармалар балаларға қатысты мәселелерге жедел ден қою мен өңірлік қызметтердің жұмысын үйлестіруге жауапты болады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Еліміздің барлық өңірлерінде Балалардың құқықтарын қорғау басқармалары өз жұмысын бастады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес қорғаншылық және қамқоршылық органдарының жұмысын жаңғырту аясында 20 өңірде Балалардың құқықтарын қорғау басқармалары құрылды. Қазіргі таңда бұл басқармаларда 135 маман қызмет атқарып жатыр.

Жаңа құрылымдардың негізгі міндеті – балаларға қатысты мәселелерге жедел ден қою, қиын өмірлік жағдайға тап болған балаларға нақты көмек көрсету және өңірлік деңгейдегі тиісті қызметтердің жұмысын үйлестіру. Бұл жүйе балалардың құқықтары мен мүдделерін жергілікті жерде тиімді қорғауға мүмкіндік береді.

Реформаның маңызды бағыттарының бірі – кадрлық әлеуетті күшейту. «5 мың балаға – бір маман» қағидаты енгізіліп, жыл басынан бері қорғаншылық және қамқоршылық органдары қызметкерлерінің саны үш еседен астам өсіп, 303-тен 1029 маманға жетті. Сонымен қатар мамандар үшін бірыңғай жұмыс стандарттары мен кәсіби даярлау бағдарламалары енгізілуде.

Институционалдық өзгерістер аясында қызметкерлердің бірыңғай келбетін қалыптастыруға да ерекше назар аударылған. 2026 жылғы 22 наурыздан бастап белгіленген үлгідегі қызметтік киім кию қағидалары күшіне енді.

Айта кетейік, бұл бастама Бала құқықтары жөніндегі уәкілмен бірлесіп жүзеге асырылып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 14:37:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/1SWuSN6f.jfif"   type="image/jpeg"   length="88868"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[TikTok Орталық Азия отбасыларына арналған білім беру роликтерінің топтамасын ұсынды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/tiktok-ortalyk-aziya-otbasylaryna-arnalgan-bilim-beru-rolikterinin-toptamasyn-usyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/tiktok-ortalyk-aziya-otbasylaryna-arnalgan-bilim-beru-rolikterinin-toptamasyn-usyndy</guid>
                <description>Платформаны 13 жастан асқан пайдаланушылар ғана қолдана алады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Балаларды қорғау күніне орай TikTok Орталық Азияелдеріне арналған ақпараттық-білім беру науқанын іске қосты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

«Қауіпсіз интернет үшін бірге!» бастамасы цифрлық ортадағы қауіпсіз мінез-құлық туралы хабардарлықты арттырып, салауатты онлайн дағдыларды қалыптастыруға және ата-ана мен жасөспірімдер арасындағы ашық диалогтың маңызын нығайтуға бағытталған.

Білім беру роликтері топтамасында бірқатар тақырыптар қамтылған. «Отбасылық параметрлер» ата-аналарға өз аккаунтын жасөспірімнің аккаунтымен байланыстырып, оның құпиялық және цифрлық әл-ауқаты параметрлерін басқаруға мүмкіндік береді. Бұл құралдың пайдалы мүмкіндіктерінің бірі – экран алдында өткізілетін уақытты шектеу. TikTok-та 13-17 жас аралығындағы пайдаланушылар үшін күніне бір сағаттық лимит орнатылған, алайда ата-аналар бұл шектеуді өз қалауы бойынша өзгерте алады.

TikTok платформасын 13 жастан асқан пайдаланушылар ғана қолдана алады. Жас талаптарын сақтау – платформаны пайдаланудың негізгі шарттарының бірі, сондықтан TikTok рұқсат етілген жастан кіші пайдаланушылар ашқан аккаунттарды анықтау және жою технологиясын тұрақты түрде жетілдіріп келеді. Сонымен қатар, пайдаланушылар аккаунт иесі 13 жасқа толмаған деп есептесе, оған шағым түсіре алады.

TikTok платформа функционалын пайдаланушының жас ерекшеліне қарай бөледі, сондықтан жасөспірімдер аккаунты үшін күшейтілген қауіпсіздік параметрлерімен жоғары құпиялылық деңгейі орнатылған. Мысалы, 16 жасқа толмаған пайдаланушылар жүктеген видеолар ұсыныстар лентасына шықпайды, оларды жүктеп алу мүмкін емес және сол видеолармен дуэтжасауға рұқсат етілмейді.

Сонымен қатар TikTok-та 16 жасқа толмаған барлық пайдаланушылар үшін жеке хабарламалар функциясы өшірілген, бұл бейтаныс адамдармен қажетсіз хат алмасу қаупін болдырмайды. Тікелей эфирге шығу және TikTok LIVE арқылы виртуалды сыйлықтар жіберу тек 18 жасқа толған жасөспірімдерге ғана қолжетімді.

TikTok платформада тіл тигізу мен кемсітуге жол бермейді.

TikTok аудиторияға салауатты цифрлық әдеттерді қалыптастыруға көмектесетін функцияларды ұсына алады. Мысалы, 16 жасқа толмаған пайдаланушы сағат 22:00-ден кейін TikTok-қа кіретін болса, платформа үзіліс жасауды ұсынып, ұйқыға дайындалуға арналған тыныс алу жаттығуларын көрсетеді.

Ал 18 жасқа толмаған жасөспірімдердің ата-аналары «Отбасылық параметрлер» арқылы көрсетілген уақытта, мысалы, сабақ оқу немесе ұйқы кезінде қолданбаға кіруді шектейтін белсенді емес уақыт кестесін баптай алады. Сондай-ақ TikTok түнгі уақытта хабарландыруларды автоматты түрде өшіріп, жасөспірімдердің тынығуына қолдау көрсетеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 14:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/nL3FimDe.jpg"   type="image/jpeg"   length="923956"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда жол қауіпсіздігін күшейту және «Заң мен тәртіп» қағидатын іске асыру мәселелері қаралды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/almatyda-zhol-kauipsizdigin-kushejtu-zhane-zan-men-tartip-kagidatyn-iske-asyru-maseleleri-karaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/almatyda-zhol-kauipsizdigin-kushejtu-zhane-zan-men-tartip-kagidatyn-iske-asyru-maseleleri-karaldy</guid>
                <description>172 автокөлік айыппұл тұрағына қойылып, жалған нөмірлер бойынша сотқа дейінгі тергеу басталды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматы қаласының прокуратурасында «Заң мен тәртіп» қағидатын іске асыру, құқық бұзушылықтың алдын алу және жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша Үйлестіру кеңесінің отырысы өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жиын Алматы қаласының прокуроры Серік Кәріпбеков басқарды. Жиынға құқық қорғау және арнайы органдардың, мемлекеттік мекемелердің басшылары, сондай-ақ жеке сектор өкілдері қатысты.

Кездесу барысында «Заң мен тәртіп» қағидатын іске асыру қоғамдық қауіпсіздікті күшейтуге, құқықтық мәдениетті арттыруға және құқық бұзушылықтар үшін жауаптылықтың бұлтартпастығын қамтамасыз етуге бағытталғаны атап өтілді. Жол қауіпсіздігі мәселесі жеке блок ретінде қаралды.

Профилактикалық іс-шаралар нәтижесінде  5 күн ішінде жол қозғалысы ережелерін өрескел бұзған, оның ішінде мас күйінде көлік басқару және жалған мемлекеттік нөмірлерді пайдалану фактілері бойынша 172 автокөлік айыппұл тұрағына қойылды.

Сонымен қатар жалған мемлекеттік нөмірлерді пайдалану деректері бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталғаны айтылды.

Жиын барысында жол-көлік оқиғаларының негізгі себептері мен оларды азайту жолдары, сондай-ақ жол қозғалысы ережелерін бұзушылықтарды тіркеудің цифрлық жүйелерінің тиімділігін арттыру мәселелері талқыланды.

Нәтижесінде құқықтық тәртіпті нығайтуға, жол қауіпсіздігін арттыруға және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған бірқатар нақты шаралар әзірленді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 14:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/WEYi5UlS.jfif"   type="image/jpeg"   length="238056"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Бір топ велосипедшіні қағып өткен»: Өскемендік жүргізушінің жантүршігерлік видеосы жарияланды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/bir-top-velosipedshini-kagyp-otken-oskemendik-zhurgizushinin-zhanturshigerlik-videosy-zhariyalandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/bir-top-velosipedshini-kagyp-otken-oskemendik-zhurgizushinin-zhanturshigerlik-videosy-zhariyalandy</guid>
                <description>Оқиғадан соң 6 жас спортшы дәрігер көмегіне жүгінуге мәжбүр болған. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әлеуметтік желілерде велосипедшілерді қағып кеткен көліктің бейнежазбасы кеңінен тарады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Кадрлардан жолдың дәл ортасында келе жатқан жеңіл автокөліктің кілт бұрылып, жол жиегіндегі балаларды жайпап өткенін байқау қиын емес. Велосипед айдағандардың бірі ғана автокөліктің қағып кетуінен қашып, жүрісін тездеткен. Қалғандары жаппай соққыға түсіп, жарақат алған. Жүргізушінің іс-әрекеті әлеуметтік желі қолданушыларының ашу-ызасын туғызған. 

Жаза кеткен жөн, оқиға 27 мамыр күні таңғы сағат 09:30 шамасында Ертіс өзені арқылы өтетін орталық көпірде болған. «Toyota Avensis» маркалы автокөлігінің жүргізушісі маневр жасау кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтамағаны, жол жиегімен кетіп бара жатқан велосипедшілер тобына соқтығысқаны белгілі болды. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 14:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/VPaQVkrY.jfif"   type="image/jpeg"   length="38672"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан балаларына қатысты алаңдатарлық деректер жарияланды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kolenkedegi-kok-oskin-kazakstan-balalaryna-katysty-ashy-shyndyk-zhariyalandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kolenkedegi-kok-oskin-kazakstan-balalaryna-katysty-ashy-shyndyk-zhariyalandy</guid>
                <description>Бүгінгі қоғам – құндылықтардың сан құбылуымен, уақыт ағымының алапат екпінімен ерекшеленеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Осы орайда ел ертеңі өскелең ұрпақтың әлеуметтік бейнесі мен олардың қоғамдағы орны үлкен көңіл бөлуді қажет етеді. Жылда 1 маусымда атап өтілетін «Халықаралық балаларды қорғау күні» алғашқыда соғыс жылдарында баспанасыз, отбасынсыз қалған жасөскіндерге қолдау көрсету мақсатында бекітілген.

Уақыт өте келе, барша баланы бейбіт күнде де қорғау қажеттілігі анықталды. Сондықтан атаулы датаның міндеттері күнделікті тіршіліктің өзекті мәселелеріне – денсаулық сақтауға, сапалы білім беруге, саламатты тамақтандыруға, қанау мен тонаудан, түрлі буллинг пен қылмыстан сақтауға, физикалық және психологиялық зорлық-зомбылықтан қорғауға ойысты. Бұл проблемалар қазақстандық балалар үшін де көкейкесті. 

Жасөспірімдер еңбегі мен балалық шақ қорғауға зәру

Ұлттық статистика бюросы мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық жүйелерінен алынған деректер бойынша, елімізде еңбек етуге заң жүзінде рұқсат берілген 14 пен 18 жас аралығындағы балалар саны 1 миллион 700 мыңнан асады. Бірақ осы қалың топтың ішінен қазіргі кезде ресми түрде небәрі 5,3 мың оқушы ғана жұмыспен қамтылған.

Сонда өзге миллиондаған жеткіншек қайда жүр? Олардың көбі еш жерде тіркелмей, жұмыс берушімен құқықтық келісімшарт жасаспай, өз құқығын қорғансыз қалдырып еңбек етіп жүр. Оқушылардың бір бөлігі ірі қалаларда ата-анасы тамақтануы үшін берген қалта қаржысына «5000 ұсақ-түйек» дүкендерінен тауарларды, жұмсақ ойыншықтарды сатып алып, көшедегі жүргіншілерге өткізуге тырысады. Осы арқылы қауіп-қатерге, қарақшылыққа, қорлық-зорлыққа ұшырау қаупі артады.


«Жасөспірімдердің басым бөлігі сауда, ойын-сауық және демалыс қызметтері, сондай-ақ қоғамдық тамақтану салаларында жұмыс істейді. Бұл – олардың алғашқы еңбек тәжірибесін меңгеретін бағыттар. Мамандықтар бойынша көгалдандыру жұмысшысы, курьер, даяшы, сатушы-консультант, аспаз көмекшісі, аниматор болып еңбек етеді», – деді Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев.


Жалпы, 14-18 жастағылардың ең көбі оңтүстікте: Түркістан, Алматы, Жамбыл облыстарында, сондай-ақ үш мегаполисте тіркелген. Оқушылар арасындағы ең жоғары жұмыспен қамтылу осы басты үш қалада байқалады: республика бойынша жұмыс жасайтын 5,3 мың баланың 59%-ын құрайды. Себебі, ірі сауда ойын-сауық орталықтары, дәмханалар мен асханалар мегополистерде көбірек шоғырланған.

Көлеңкелі нарық құрбандары

Министрліктің былтырғы қазаннан биылғы сәуірге дейін жүргізген, 100 мыңға жуық респондентті (балалар мен ата-аналарды) қамтыған зерттеуі ахуалдың күрделілігін паш етті. Салада анықталған шындық көңілге селкеу түсіреді: жасөспірімдердің 70%-дан астамы ресми еңбек шартын жасаспай жұмыс істеуге, 51%-ға жуығы кешкі уақытта немесе түнде еңбек етуге мәжбүр. Ал, 10%-ына жұмыс берушілері баласынып, әлімжеттік жасап, уәде еткен жалақысын уақытылы төлемейді немесе мүлдем бермей, қуып жіберген.

Бұл жайт елде еңбек заңнамасының сақталуы нашар, әділеттің қамтамасыз етілуі әлі де әлсіз екенін, бала еңбегін қанаудың жасырын формалары барын дәлелдейді. Оқушылардың еңбекке араласуының негізгі мотивациясы – өз мұқтаждығына ақша табу және ата-анасына көмектесу.

Тұрмыс тауқыметі түрткі болған немесе ерте есейгісі келген талпыныс баланы заңсыз еңбек қатынастарының, тіпті қылмыстың құрбанына айналдырып жатады. Мысалы, бала күтуші немесе курьер болып істейтін қыз балаларды зорлау немесе зорлауға талпыну деректері болған. Есірткі саудалаушылар мектеп оқушыларын жинап, «Сендер кәмелетке толмағансыңдар, сондықтан полиция ештеңе істей алмайды, сот соттамайды!» деп өтірік айтып, есірткі тасымалдаушы және оны тығушы («закладчик») болып істеуге, табыс табуға еліктіреді. Салдарынан кәмелетке толмағандарға арналған колониялар балаға толуда.

Мемлекеттің басты міндеті – кәмелетке толмағандардың жұмыспен қамтылуын бейресми сектордан шығарып, оны өркениетті арнаға бағыттау. Мысалы, АҚШ пен Германияда жасөспірімдердің 55 пайызынан астамы бос уақытында, каникулда жұмыс істейді, оларды заң қорғайды және ересектерге қарағанда әлеуметтік жеңілдіктері көп. Жақсы жалақы төленетіні кепілдендірілгендіктен, Батыста балалар мектеп қабырғасында маманданып, жоғарғы сыныптарда зауыт-кәсіпорындарға тұрақты жұмысқа орналасады. Мұның бәрі бізге үлгі.

Заң және тәртіп: мемлекеттің пәрмені қандай?

«Ондай болмақ қайда?» демей, Қазақстан да оқушыларды жұмыспен қамту мен кәсіптік бағдарлаудың бірқатар жүйелі шарасын қолға алуда. Біріншіден, Электрондық еңбек биржасы (еnbek.kz) платформасында былтыр «Менің жазғы демалысым» арнайы бөлімі іске қосылды. Бұл оқушыларға 14 жастан бастап платформада тіркеліп, жеке кабинет ашуға, түйіндеме-резюмесін орналастыруға және өз бетінше лайықты вакансияларды іздеуге мүмкіндік береді.

16 жасқа толмаған оқушылар үшін тіркелуді және жеке кабинет ашуды ата-анасы жүзеге асырады. Платформа ресми, қауіпсіз жұмыс іздеуді және міндетті еңбек шарттарын қалыптастыруды қамтамасыз етеді. «Менің жазғы демалысым» платформасы арқылы 2026 жылдың басынан бері 1 024 оқушы, ал, 2025 жылы 4 552 оқушы жұмысқа орналасыпты.

Екіншіден, көшет егу, қоқыс жинау, айналаны абаттандыру сияқты жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына балалар да тартылады. 2025 жылдан бастап 8,5 мыңнан астамы қамтылды. Оқушылардың басым бөлігі қоғамдық жұмыстарға орналастырылған. Өйткені оған жоғарғы білім талап етілмейді және ай сайынғы ең төменгі жалақы 24 АЕК-ті немесе 2026 жылы 103 800 теңгені құрайды.


«Үшіншіден, оқушылар үшін Skills.Enbek.kz порталында тегін және ақылы түрде онлайн курстар қолжетімді. Курстар әртүрлі салада ұсынылған. Жаңа кәсіптік дағдыны меңгеруге мүмкіндік береді. Жұмысшы мамандықтар жылы шеңберінде өткен жылдан бастап Skills.Enbek.kz порталында 500 мыңнан астам оқушы жұмыс іздеу дағдыларын үйренді, оның ішінде Enbek.kz порталында резюмені сауатты толтыруды меңгерді», – деді Асқарбек Ертаев.


Төртіншіден, мансап жолын дұрыс таңдауға көмектесу үшін «Мансап компасы» платформасы іске қосылды. Ол арқылы пайдаланушылар кәсіптік бағдар беру тестілеуін тапсырып, өзінің мансаптық қызығушылығын тексеруге, сұранысқа ие мамандықтар туралы ақпарат алуға, оқу орнын таңдауға, таңдаған мамандықтың шарттарымен танысуға мүмкіндік алады. 136 мыңнан астам бала кәсіптік бағдар беру тестілерін тапсырып, өз болашағын жоспарлауға мүмкіндік алыпты.

Дегенмен, заңнамалық базаны нығайтпай, тек цифрлық платформалармен шектелу мәнсіз. Кәмелетке толмағандардың еңбек құқықтарын қорғауды күшейту үшін ведомствоаралық іс-шаралар жоспары жүзеге асырылуда. Еңбек кодексіне және «Қызметкерді еңбек (қызметтік) міндеттерін атқару кезінде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы» заңға өзгерістер енгізу пысықталуда.

Бұл түзетулер жұмыс берушілердің жауапкершілігін арттыруды, балалардың сақтандыру арқылы қорғалу құқығын бекітуді және олардың жас мөлшері мен қауіпсіздік талаптарына сай жұмыс түрлерін нормативтік тұрғыдан нақты айқындауды көздейді.

Оның үстіне республиканың барлық кәсіпорындарында, «Еңбек тәуекелдері картасы» базасында кәмелетке толмағандардың жұмыспен қамтылуына цифрлық форматта мониторинг жүргізіліп, құрылыс, ауыл шаруашылығы мен қызмет көрсету сияқты тәуекелі жоғары секторларда бақылау күшейтіледі деп жоспарланған.

Еңбекминінің Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің басқарма басшысы Жанболат Мұқышевтің пайымдауынша, жасөспірімдердің еңбекке араласуы – уақыт талабына сай келетін сарабдал қадам. Аяқ-қолы сау баланы жұмысқа тартпай, үйде қамап ұстау дұрыс емес. Сонымен бірге жұмыс ол баланың дамуына қызмет етуге тиіс. Қауіпсіздігі мен құқықтары толық сақталуға, оны қауіп-қатерге ұрындырмауға тиіс.


«Қолданыстағы заңнама бойынша Қазақстанда 16 жастан асқан баламен жұмыс берушілер еңбек шартын жасаса алады. Әйтсе де, заң белгілі бір жағдайларда 14-15 жастағы оқушылардың да еңбекке араласуына жол ашады. Алайда бұл – балалық шақты ерте үзу, ауыр жұмысқа жегу емес, жауапкершілікке біртіндеп баулу жолы болуға тиіс. Сондықтан жасөспірімдерді тек сабақтан тыс уақытта, денсаулығына салмақ салмайтын жеңіл жұмыстарға ғана тартуға болады. Ал, 14 жасқа толмаған балалардың еңбек етуіне тек өнер мен мәдениет саласында – театрда, кинода, концерттік ұйымдарда рұқсат етіледі», – деді Мұқышев.


Бұл тұста ата-ананың жауапкершілігінің рөлі айрықша. Өйткені еңбек шарты жасөспірімнің ғана емес, оның заңды өкілінің келісімімен рәсімделеді. Демек, ата-ана баласының қай ортада, қандай жағдайда еңбек етіп жүргенінен толық хабардар болуы шарт.

Заң кәмелетке толмағандарды ауыр әрі қауіпті жұмыстардан қорғайды. Оларды түнгі клубтарда, алкоголь мен темекі өнімдеріне қатысты орындарда жұмысқа тартуға, денсаулығы мен адамгершілік дамуына зиян келтіретін қызметтерге араластыруға тыйым салынған. Жұмыс уақыты да нақты шектеулі: 14-16 жастағылар аптасына 24 сағаттан, ал 16-18 жас аралығындағылар 36 сағаттан артық еңбек етпеуге тиіс.

Ең бастысы – жасөспірімді түнгі жұмысқа тартуға заң тыйым салады. Алайда әлгінде келтірілген министрлік зерттеуі бұл заң талабының орындалмайтынын паш етті. Жазғы демалыс кезінде баласының немен айналысып жүргеніне ата-анасының бейжай қарауы – жауапкершіліктен жалтарумен тең. Бұл заңмен қудаланатын теріс қарекет. Баланың алғашқы еңбек тәжірибесі оның денсаулығына қауіп төндірмей, болашағына бағыт-бағдар беретін мектепке айналғаны абзал.

Балаларды кімнен және неден қорғау керек?

Балалардың өміріндегі қауіп-қатер тек еңбек нарығымен шектелмейді. Статистикалық мәліметтер бүгінгі қазақстандық жас азаматтардың жан-жақты қорғауды қажетсінетінін көрсетеді.

Біріншіден, өз-өзінен қорғау қажет. Кішкентай бүлдіршіндер, тіпті одан ересектері өздерінің епсіздігі, алаңғасарлығы мен әуесқойлығы салдарынан әртүрлі жағымсыз жағдайларға тап болып жатады, деп қаперге салды Finprom агенттігі. Гормондар мінез-құлықты қысқа күнде қырық құбылтқан өтпелі кезеңдегі әсіре эмоционалдық пен ойланбай жасалатын тәуекелшілдік тән жасөспірімдер арасында жазатайым оқиғалар жиі орын алып тұрады.

С.Қайырбекова атындағы Ұлттық ғылыми денсаулық сақтауды дамыту орталығының мәліметтерінше, өткен жылы 179,6 мыңнан астам кәмелетке толмаған бала жарақаттардан, уланулардан және басқа да қауіпті жағдайлардан зардап шеккен. Олардың ішінде 138,3 мың бала 14 жасқа дейінгілер (2024 жылғыдан 2,8%-ға аз), ал, 41,3 мыңға жуығы – 15 пен 17 жас аралығындағы бозбала мен бойжеткен (1,7%-ға көп).

Екіншіден, өзіне-өзі қол салудан қорғау маңызды. Жарақаттан, жазатайым оқиғадан кем түспес үлкен қауіп – суицидтік көңіл-күй. Жасөспірімдер мұндай қауіпті мінез-құлқын «бәрібір түсінбейді!» деп ата-анасынан, мұғалімнен жасырады. Ақыры трагедияға соқтыруы мүмкін.

Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің дерегінше, 2026 жылғы қаңтар–сәуір айларында Қазақстанда 74 бала өзіне-өзі қол салыпты. 2025 жылдың төрт айында да дәл осыншама бала суицидтен көз жұмған болатын. Жалпы, Қазақстанда өліммен аяқталған суицидтер саны бір жылда 13,7%-ға күрт өсті. Тек оқталу әрекеттері азайған. Баланың жан айқайын, ішкі проблемаларын байқамай қалған ересектердің жауапкершілігі бұл тұста өте ауыр.

Үшіншіден, ниеті қара бөгде адамдардан қорғау керек. Өкінішке қарай, Қазақстанда қылмыс құрбаны болған кәмелетке толмағандардың саны жоғары. Биылғы қаңтар-сәуірде 1,5 мыңға жуық бала қылмыстық құқық бұзушылықтардың құрбанына айналды. Бұл 2025 жылғыдан 5,7%-ға көп! 2025 жыл бойы кәмелетке толмаған құрбандардың саны 3,5 мың адамды құрады. Биылғы төрт айда-ақ кәмелетке толмаған құрбандар саны былтырғы бүкіл жылдың жартысына жуықтады.

Бұл жазатайым оқиғалар емес, ересектердің қасақана жасағаны. Мысалы, өткен жылы 543 бала ұрып-соғудың құрбаны болса, 480-нен астам кәмелетке толмаған бала денсаулыққа қасақана зиян келтіру істері бойынша жәбірленуші деп танылған. 700-ден астам қазақстандық бала жыныстық зорлықтан зардап шегіпті. 17 балаға венерологиялық аурулар, 2 балаға АИТВ жұқтырылған.

Өткен жылы 29 кәмелетке толмаған бала адам саудасының құрбаны болса, 5 бала ұрланған, тағы 3 бала заңсыз бас бостандығынан айырылған. Бұл сандардың әрқайсысының артында тағдыры талқандалған тірі жан, бала жүрегінің жазылмас жарасы тұр.

Төртіншіден, жас ұрпақты мемлекет пен қоғам қылмыс әлемінен қорғауы шарт. Сорақысы сол, 2025 жылы қылмыстық құқық бұзушылық жасаған балалардың саны бірден 30,5%-ға шығандап, 2,5 мың адамға жетті. Олардың көбі, 90%-ы әртүрлі ауырлық дәрежесіндегі қылмыс жасаған және жартысы (1,1 мыңы) бас бостандығынан айрылыпты. 2024 жылға қарағанда жас қылмыскерлер саны 1,5 еседейге артқан.

Бас прокуратураның мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар-сәуір айларында 665 кәмелетке толмаған бала қылмыстық құқық бұзушылық жасады: бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 8,3%-ға аз.

Бала еңбегін қанау және балалық шаққа жасалған қиянат – қоғамның сүйегіне түскен дақ, болашағына түскен көлеңке. Жасөспірімдердің ерте жастан еңбек мәдениетін қалыптастыруы, мамандық таңдауға ұмтылуы құптарлық іс, бірақ бұл үрдіс міндетті түрде заңды, қауіпсіз және қорғалған болуға тиіс. Бүгінгі жас жұмысшы – ертеңгі ел тірегі, білікті маман. Оның алғашқы еңбек тәжірибесі әділетсіздік пен қанаудан емес, еңбектің қадірі мен құқықтың сақталуынан басталғаны маңызды. Балаларды қауіп-қатерден, көлеңкелі-күдікті нарықтан және қатыгездіктен қорғау – мемлекеттің де, бүкіл қоғамның да, әрбір ата-ананың да қасиетті парызы.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 14:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/26S5GvQf.png"   type="image/png"   length="2242491"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жетісу облысының аумағында жер сілкінді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/zhetisu-oblysynyn-aumagynda-zher-silkindi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/zhetisu-oblysynyn-aumagynda-zher-silkindi</guid>
                <description>Дүмпу ошағы Текеліден оңтүстік-шығысқа қарай 34 шақырым жерде орналасқан.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[1 маусымда Жетісу облысы аумағында жер сілкінді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Қазақ ұлттық деректер орталығына сілтеме жасап.

Елдегі сейсмикалық станциялар Жетісу өңіріндегі жерасты дүмпуін дүйсенбі күні Астана уақытымен сағат 10:56-да тіркеген.

Мамандар жер сілкінісінің магнитудасын 3,8 балл екенін анықтады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 13:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/NZhfryNa.jpg"   type="image/jpeg"   length="221091"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ Мамандық таңдағанда қазіргі трендке емес, еңбек нарығындағы сұраныс пен жеке қабілетке қарау керек ]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/mamandyk-tandaganda-kazirgi-trendke-emes-enbek-narygyndagy-suranys-pen-zheke-kabiletke-karau-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/mamandyk-tandaganda-kazirgi-trendke-emes-enbek-narygyndagy-suranys-pen-zheke-kabiletke-karau-kerek</guid>
                <description>Қазіргі таңда көптеген студент оқу барысында таңдаған мамандығы өзіне сәйкес келмейтінін түсініп жатыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл – қалыпты жағдай. Себебі мектеп бітірген түлектер болашақ кәсібін ерте жаста таңдайды, ал уақыт өте келе қызығушылығы мен қабілеті өзгеруі мүмкін. Ең алдымен, студент өзіне нақты сұрақ қойып, мәселенің себебін анықтауы қажет. Кей жағдайда мамандық емес, оқу жүктемесі, белгілі бір пәндердің қиындығы немесе психологиялық қысым әсер етуі мүмкін. Ал егер саланың өзі қызықтырмаса, онда бұл – маңызды белгі. 

Мұндай жағдайда студентке басқа бағыттарды зерттеп көруге кеңес беріледі. Қазіргі университеттерде қосымша мамандану, elective пәндер, minor бағдарламалары және академиялық мобильдік мүмкіндіктері қарастырылған. Бұл студентке өз қызығушылығын анықтауға көмектесетіні белгілі. Сонымен қатар, теория мен практиканың айырмашылығын да ескеру маңызды. Кейде студентке оқу процесі ұнамауы мүмкін, алайда мамандық бойынша жұмыс тәжірибесі қызықты болуы ықтимал. Сондықтан тағылымдамадан өту, еріктілік жобаларға қатысу немесе part-time жұмыс істеп көру пайдалы. Егер студент өзіне басқа бағыт жақын екенін нақты түсінсе, мамандық ауыстырудан қорықпауы керек. Бұл – қателік емес, кәсіби тұрғыда өзін іздеу процесі. Ұнамайтын салада ұзақ жыл жұмыс істегеннен гөрі, уақытында дұрыс шешім қабылдау әлдеқайда тиімді деп ойлаймыз.

Бүгінде еңбек нарығында тек диплом емес, адамның нақты дағдылары маңызды рөл атқаратынын біз әріптестерімізбен әрқашан қайталап айтып, ескертіп отырамыз. Атап айтқанда, коммуникация, цифрлық сауат, шет тілдерін білу және аналитикалық ойлау қабілеті жоғары бағаланады. Сондықтан көптеген жастар дипломы бір салада болғанымен, басқа бағытта табысты еңбек етіп жүргенін көру дағдыға айналып кетті. Ең бастысы – студент қоғамның немесе айналасының қысымымен емес, өзінің қызығушылығы мен қабілетіне сүйене отырып шешім қабылдауы қажет.

Ең жиі кездесетін қателік – мамандықты өз қалауымен емес, сыртқы факторларға қарап таңдау. Мысалы, кейбірі грант көп бөлінетін салаға барады, енді бірі ата-анасының немесе достарының кеңесіне сүйенеді. Кей жағдайда оқушылар мамандықтың атауына қызығып, оның ішкі мазмұнын толық зерттемейді. Болашақта қандай жұмыс атқаратынын, ол салаға қандай қабілет қажет екенін ойлана бермейді. Соның салдарынан оқу барысында таңдауы өзіне сәйкес келмейтінін түсініп жатады. Тағы бір мәселе – көп оқушы өз қабілеті мен қызығушылығын нақты білмейді. Біреу гуманитарлық бағытқа жақын болса да, қоғамда сұраныс жоғары деп техникалық мамандықты таңдайды. Бірақ адамға ұнамайтын салада мотивацияны сақтау қиын. Сондықтан мамандық таңдағанда тек қазіргі трендке емес, адамның өзіне не жақын қабілеті соған келе ме дегенді түсіну маңызды. Сонымен қатар болашақтағы даму мүмкіндігіне, еңбек нарығындағы сұранысқа және жеке қабілетке бірге қарау керек деп ойлаймыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 13:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/51YVBIwv.jpg"   type="image/jpeg"   length="29560"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Вице-министр: Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров жаңа келісімшартқа қол қойды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/vice-ministr-olimpiada-chempiony-mihail-shajdorov-zhana-kelisimshartka-kol-kojdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/vice-ministr-olimpiada-chempiony-mihail-shajdorov-zhana-kelisimshartka-kol-kojdy</guid>
                <description>Спортшы таяуда АҚШ-қа барады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Туризм және спорт министрлігі мәнерлеп сырғанаудан Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоровпен келісімшартқа қол қойылып, мәселе шешілгенін мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Құрметті отандастар, қазақ спортының жанашырлары! Сіздерге Туризм және спорт министрлігі атынан Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоровтың мәселесіне байланысты ресми мәлімдеме жасағым келеді. Михаил Шайдоров – отандық спорттың мақтанышы, өз есімін ел спортының тарихына алтын әріптермен жазған саңлақ. Біз оны әрдайым қолдаймыз және халықаралық аренада табысты өнер көрсетіп, биік жетістіктерге жете беруіне тілектеспіз.

Қоғамда кеңінен талқыланып жатқан келісімшарт мәселесіне тоқталсам, бүгінгі күні келісімшарт Шайдоровтың командасына жолданды және оған қол қойылды. Қол қою рәсімінің барлығы қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес өтті. Тараптар ортақ мәмілеге келіп, келісімшарттың барлық тармағын жан-жақты талқылады. Құжатқа қол қойылғаннан кейін министрлік оны жұмыс тәртібімен қабылдады. Алдағы уақытта келісімшартта көзделген барлық қаржы толық көлемде төленеді», – деді Туризм және спорт вице-министрі Серік Жарасбаев.


5 маусымда Михаил Шайдоров жаңа маусымға дайындық үшін АҚШ-қа аттанады. 


«Сондай-ақ бірер күннен соң Михаил Шайдоров өз командасымен бірге Туризм және спорт министрлігіне келеді. Кездесу барысында алдағы жоспарлар мен келесі Олимпиадаға дайындық мәселелерін талқылаймыз. Сонымен қатар елімізде мәнерлеп сырғанауды дамыту бағытындағы жұмыстар жөнінде де пікір алмасамыз», – деді вице-министр.


Айта кету керек, бұған дейін Михаил Шайдоров 5 айдан бері кешіктірілген жалақысы толық төленcе, қаражатты түгелдей қайырымдылыққа жұмсайтынын мәлімдеген болатын.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 13:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/zMkEVhEs.jpg"   type="image/jpeg"   length="141982"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақтың астығы мен азығына Ираннан сұраныс артты]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazaktyn-astygy-men-azygyna-irannan-suranys-artty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazaktyn-astygy-men-azygyna-irannan-suranys-artty</guid>
                <description>Бұл туралы Ауыл шаруашылығы министрлігі хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өткен жылдың қорытындысында екі елдің тауар айналымы 55,8%-ға өсті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Иран Ислам Республикасының Өнеркәсіп, кен өндіру және сауда министрі Сейед Мохаммад Атабакпен кездескен еді.

Тараптар агроөнеркәсіптік кешен саласындағы екіжақты ынтымақтастықты кеңейту, өзара сауда және инвестициялық әріптестікті нығайту мәселелерін талқылаған.


– Қазақстан Иранмен аграрлық саладағы ынтымақтастықты тереңдетуге ерекше мән береді. Біздің өнімдеріміз бірін-бірі толықтырып отырады, оған жыл сайынғы тұрақты өсім нақты дәлел, – деді Айдарбек Сапаров.


Иран нарығына өсімдік майлары мен басқа да азық-түлік өнімдерін жеткізу әлеуеті зор екені айтылды.

Өз кезегінде Сейед Мохаммад Атабак Иранның Қазақстанмен сауда-экономикалық ықпалдастықты күшейтуге мүдделі екенін жеткізді.


– Қазақстан – Иранның өңірдегі маңызды серіктестерінің бірі. Біз өзара тауар айналымын одан әрі арттыруға, ауыл шаруашылығы өнімдерінің тасымалын кеңейтуге, логистикалық бағыттарды дамытуға, сондай-ақ өңдеу өнеркәсібі мен агроөнеркәсіптік кооперация саласындағы бірлескен жобаларды жүзеге асыруға қызығушылығымыз зор, – деді ол.


Өткен жылдың қорытындысында агроөнеркәсіп салаларында екі елдің тауар айналымы 55,8%-ға өсіп, 342 млн АҚШ долларына жетті. Бұл екіжақты сауданың жалпы көлемінің 79%-ын құрады. Қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты 97%-ға артып, 238,5 млн АҚШ доллары болды.

Сонымен қатар, астық жеткізу көлемі екі еседен астам ұлғайып, 1,1 млн тоннаға жетіп, 225,3 млн АҚШ долларын құрады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 13:01:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/s0edOBYX.jpg"   type="image/jpeg"   length="176687"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандық Ризабек Айтмұхан мамыр айының үздік балуаны атанды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-rizabek-ajtmuhan-mamyr-ajynyn-uzdik-baluany-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-rizabek-ajtmuhan-mamyr-ajynyn-uzdik-baluany-atandy</guid>
                <description>Біріккен әлем күресі ұйымы қазақстандық спортшыны жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионатындағы жеңісі үшін үздік деп таныды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біріккен әлем күресі (United World Wrestling) қазақстандық Ризабек Айтмұханды мамыр айының үздік еркін күрес балуаны деп атады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Мамыр айында қазақстандық спортшы Вьетнамда өткен жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. UWW мәліметінше, Айтмұхан 23 жасқа дейінгі Азия чемпионатында барлық үш кездесуін техникалық басымдықпен аяқтап, өз жас санатындағы екінші құрлықтық чемпиондық атағын иеленген.

Азия чемпионатында Ризабек Айтмұхан үндістандық Лакиді 10:0, өзбекстандық Отабек Назирбоевті 11:1 және қырғызстандық Жагалан Будашаповты 14:4 есебімен жеңді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 11:57:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/S5RAnhQn.jfif"   type="image/jpeg"   length="187146"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[АҚШ Ормуз бұғазы арқылы 70 кеменің өтуіне құпия түрде көмектескен]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/aksh-ormuz-bugazy-arkyly-70-kemenin-otuine-kupiya-turde-komektesken</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/aksh-ormuz-bugazy-arkyly-70-kemenin-otuine-kupiya-turde-komektesken</guid>
                <description>Бұл туралы The New York Times басылымы хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Соңғы 21 күнде АҚШ әскери күштері Иран бақылауындағы Ормуз бұғазы арқылы шамамен 70 сауда кемесінің қауіпсіз өтуіне жасырын қолдау көрсеткен, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Басылымның мәліметінше, кемелердің көбі қозғалыс бағытын жасыру үшін орналасқан жерін көрсететін транспондерлерін сөндіріп отырған.

Алайда бұл көрсеткіш өңірдегі шиеленіс басталғанға дейінгі тасымал көлемімен салыстырғанда әлдеқайда төмен. Қақтығысқа дейін Ормуз бұғазы арқылы тәулігіне 100-ден астам сауда кемесі өтсе, қазіргі таңда бұл сан күніне шамамен үш кемеге дейін қысқарған.

Сарапшылар мұны аймақтағы қауіпсіздік тәуекелдерінің артуымен және халықаралық тасымалдаушылардың сақтық шараларын күшейтуімен байланыстырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 11:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/hKH5ooBs.jpg"   type="image/jpeg"   length="4717239"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Бибісара Асаубаева Norway Chess Women-де тағы көшбасшы болды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/bibisara-asaubaeva-norway-chess-women-de-tagy-koshbasshy-boldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/bibisara-asaubaeva-norway-chess-women-de-tagy-koshbasshy-boldy</guid>
                <description>Қазақстандық шахматшы төртінші раундтан кейін 7 ұпаймен алға шықты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бибісара Асаубаева Norway Chess Women-де өте күшті турнир өткізіп, алты турдан кейін 9,5 ұпаймен бірінші орында жалғыз тұр, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Бибісара Асаубаева төртінші раундтан кейін жеті ұпаймен көш бастады, бірақ Дивья Дешмукх оны бесінші раундта басып озды. Дивья Чжу Цзиньэрді жеңіп, 8,5 ұпай жинады, ал Бибісара Анна Музычукпен тең ойнап, армагеддонда жеңілгеннен кейін сегіз ұпаймен екінші орынға түсті.

Алайда алтыншы раундта Бибисара армагеддонда Humpy Koneru-ді ұтып, 9,5 ұпаймен бірінші орынға шықты. 

Қазақстандық шахматшының қазіргі көрсеткіштері: 

* ойналған 6 партия
* классикалық шахматта 1 жеңіс
* Классикада 5 тең ойын
* армагеддонда 3 жеңіс 
* классикалық партияда жеңіліс жоқ.

Алтыншы раундта Асаубаева классикалық партияда Хампи Конерумен (Үндістан) тең ойнады, содан кейін армагеддонда жеңіске жетті, бұл оны қайтадан турнир көшбасшылығына шығарды. 

Оның ең жақын қарсыластары – Дивья Дешмукх, Үндістан (Divya Deshmukh) – 8,5 ұпаймен, Джу Вэньцзюнь (Қытай) және Анна Музычук (Украина) – әрқайсысы 8 ұпайдан. 

Еске сала кетсек, Бибісара өте мықты қарсыластармен, соның ішінде қазіргі әлем чемпионы Чжу Вэньцзюнь және бірнеше жоғары рейтингтегі әйелдер гроссмейстерлерімен ойнап жатыр. 

Ерлер турнирінде Уэсли Со (Wesley So) (АҚШ) алты раундтан кейін 11,5 ұпаймен ашық турнирде жалғыз бірінші орынды иеленді. 

Алиреза Фирузджа (Alireza Firouzja) (Франция) 10 ұпаймен екінші орынға түсті, ал Винцент Каймер (Батыс Германия) 8 ұпаймен үшінші орынға көтеріліп, турнирдегі алғашқы жеңісіне қол жеткізді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 11:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/psSKBBBE.jpg"   type="image/jpeg"   length="131078"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[БҰҰ-ға банкрот болу қаупі төніп тұр]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/buu-ga-bankrot-bolu-kaupi-tonip-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/buu-ga-bankrot-bolu-kaupi-tonip-tur</guid>
                <description>Бірқатар ел донорлық көмекті шектеген.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біріккен Ұлттар Ұйымы АҚШ пен Қытайдың жарналарды кешіктіруіне байланысты банкроттық алдында тұр. Бұл туралы америкалық The Wall Street Journal газеті жазды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты DW агенттігіне сілтеме жасап.  

Басылымның хабарлауынша, Вашингтонның ұйым алдындағы қарызы 4 млрд доллардан асады. Бейжің мамыр айының соңында шамамен 850 миллион доллар төлегеніне қарамастан, 455 млн доллар берешегі бар. ҚХР ұйым алдындағы міндеттемелерін орындаймын деп отыр. Ал АҚШ алдағы қаржылай қолдауын ұйымның шығындарын азайтумен байланыстырады. 

Ұйымға қаржы құюды басқа да ірі донорлар қысқартып жатыр. Мәселен, Ұлыбритания мен Германия қаражатты үнемдеу мақсатында аштық және аурулармен күресуге арналған гуманитарлық бағдарламаларға бөлінетін ақша көлемін азайтқан. WSJ басылымы Швеция мен Нидерланды тарапынан төлемдердің қысқаруын бұл елдердегі саяси бағытпен түсіндірді. 

2025 жылдың қазан айында БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш ұйымның банкроттық алдында тұрғанын ескерткен болатын. Болжамға сәйкес, БҰҰ-ның қаражаты тамыз айының ортасына қарай толық бітеді. 

Осыған байланысты БҰҰ шығындарды жаппай үнемдеуге көшуге мәжбүр болды. Ұйым өзінің бірқатар кеңселерін жауып, хатшылықтағы 3 мың жұмыс орнын қысқартты. Бұдан бөлек аудармашылардың жұмыс уақыты қысқарып, кеңселердегі эскалаторлар тоқтатылды. Нью-Йорктегі орталық штаб-пәтер ғимаратының сыртқы қаптамасын жөндеу жұмыстары да кейінге шегерілді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 11:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/FmEEpEgQ.jpg"   type="image/jpeg"   length="918202"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанадағы халықаралық турнирлерде Қазақстан ат спортынан 14 медаль жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/astanadagy-halykaralyk-turnirlerde-kazakstan-at-sportynan-14-medal-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/astanadagy-halykaralyk-turnirlerde-kazakstan-at-sportynan-14-medal-zhenip-aldy</guid>
                <description>Елордада ат спорты бойынша халықаралық турнирлер сериясы өз мәресіне жетті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Үш күнге созылған жарыста Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Бразилия, Үндістан, Беларусь, Колумбия, Марокко, Оңтүстік Африка Республикасы және өзге де елдердің спортшылары бақ сынады, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Турнирлер сериясы FEI Jumping World Challenge финалы мен конкурдан CSI-W Әлем кубогы кезеңімен басталды. CSI-W FEI Jumping World Cup жарысында Өзбекстан өкілі Хуршидбек Алимжанов Champions League тұлпарымен топ жарды. Қазақстандық Бекжан Байжанұлы King Diamond сәйгүлігімен күміс медаль иеленсе, қырғызстандық Ринат Галимов D’ARTAGNAN Z тұлпарымен үздік үштікті түйіндеді.

FEI Jumping World Challenge Final 2026 турнирінің алғашқы іріктеу сайысында Өзбекстан спортшысы Бекзод Розмухамедов FLORIZELL тұлпарымен жеңіске жетті. Екінші орынды бразилиялық Бернардо Краус Герра иеленді. Ал жаңа зеландиялық Эйми Коллинсон үздік үштікті түйіндеді.

Жарыстың алғашқы күніндегі ең күрделі сындардың бірі CSI-W FEI Jumping World Cup аясындағы Equestrian Cup Гран-приінің іріктеу бағыты болды. Бұл бәсекеде қазақстандық Олег Соколенко CINDERELLA сәйгүлігімен жеңіске жетті. Бейтарап мәртебеде сынға түскен Сергей Петров екінші орын алса, Олеся Лукина (бейтарап мәртебе) қола медальға ие болды.

Challenge Final турнирінің екінші іріктеу кезеңінде де Бекзод Розмухамедов үздік нәтиже көрсетті. Марокколық Нал Зеруал күміс жүлдеге ие болса, бразилиялық Бернардо Краус Герра қола медаль жеңіп алды. Үздік бестіктің қатарына қазақстандық Әнуар Досмаилов та енді.

CDI 1* (St. George) бағдарламасы бойынша өткен атпен мәнерлеп жүру жарысында өзбекстандық Алина Шевцова жеңімпаз атанды. Қырғызстан өкілі Екатерина Каркавцева екінші орын иеленсе, қазақстандық Дарья Попова қола медальға қол жеткізді.

Жарыстың екінші күнінде Дарья Попова CDI Intermediate I бағдарламасында екінші нәтиже көрсетті. Ал CDI 3* Гран-приінде тағы да Алина Шевцоваға тең келер спортшы болмады. Екатерина Каркавцева бұл сында үшінші орын алды.

CSI-W Әлем кубогы кезеңіндегі 135 сантиметрлік бағытта Олег Соколенко қола медаль иеленді. Қазақстан қоржынына тағы бір алтын жүлдені Раиса Соколенко салды. Ол URAN-NAD WIGRAMI тұлпарымен ULTIMA YANDEX CUP жарысында жеңіске жетті.

Турнирдің ең тартысты жарыстарының бірі Six Bar Jump-Off болды. Бұл сында кедергілердің биіктігі 170 сантиметрге дейін жетті. Нурила Турисбекова мен Ясмин Ибрагимова жеңімпаз атанып, Қазақстан қоржынына екі алтын медаль салды.

Шешуші жарыс күнінде FEI Jumping World Challenge Final турнирінің жеңімпаздары анықталды. Биіктігі 120 сантиметр болатын финалдық бағытта бразилиялық Бернардо Краус Герра топ жарды. Күміс медальді Бекзод Розмухамедов иеленсе, колумбиялық Николас Родригес Посада қола жүлдеге қол жеткізді.

CSI-W AEF/Mantena CUP (135 см) жарысында Олег Соколенко SHENANIGAN тұлпарымен чемпион атанды. Сондай-ақ ол SELLY BLUE сәйгүлігімен екінші орын алды. Қола медаль Нурила Тұрысбековаға бұйырды.

Турнирлер сериясының басты жарысы кедергілер биіктігі 160 сантиметр болатын Grand Prix Maxima Masters Eurasia Cup CSI-W бәсекесі болды. Бұл додада бейтарап мәртебеде өнер көрсеткен Богдан Васковский жеңімпаз атанды. Ксения Хайрулина күміс жүлдеге ие болды. Ал қырғызстандық Камил Сабитов қола медаль жеңіп алды.

CDI 1* (Intermediate I Freestyle AEF/Mantena Cup) бағдарламасында Дарья Попова Қазақстанға қола медаль сыйлады. Ал GRAND PRIX FREESTYLE CDI 3* жарысында тағы да Алина Шевцова жеңіске жетті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 11:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/JDcdM0Ht.jpeg"   type="image/jpeg"   length="341966"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Көрші елде ең ұзын тоннель пайдалануға беріледі]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/korshi-elde-en-uzyn-tonnel-pajdalanuga-beriledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/korshi-elde-en-uzyn-tonnel-pajdalanuga-beriledi</guid>
                <description>Бұл туралы елдің Көлік және коммуникациялар министрлігі хабарлаған.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қырғызстанда 1 маусымнан қараша айына дейін «Солтүстік – Оңтүстік» балама автожолы уақытша қозғалыс үшін ашылатын болды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Аталған қадам өз кезегінде туристік маусым кезінде жолды уақытша пайдалану қолданыстағы автожолдарға түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік бермек. Дей тұрғанымен, жүргізушілерге көлік құралдарының осьтік жүктемесі 11,5 тоннадан аспауы тиіс екені ескертіліп отыр. 

Жобаның маңызды нысандарының бірі – Көк-Арт асуы астынан өтетін тоннель. Ұзындығы 3890 метр болатын нысан – Қырғызстандағы ең ұзын тоннель. Оның ені – 10-14 метр, биіктігі 8,6 метр болса, жолдың жүру бөлігі – 8,5 метр. Сондай-ақ, екі жағынан жаяу жүргіншілерге арналған өткелдер қарастырылған.

Тоннель теңіз деңгейінен 2521 метр биіктікте орналасқан және толық пайдалануға дайын тұр. Қауіпсіздік мақсатында әр 300 метр сайын апаттық эвакуация шығатын жолдар салынған. Негізгі тоннельмен қатар, ені 4 метр болатын арнайы эвакуациялық жерасты дәлізі де жүргізілген.

Жалпы ұзындығы 433 шақырымды құрайтын «Солтүстік – Оңтүстік» автожолының шамамен 200 шақырымы бұрын жол болмаған аумақтар арқылы салынған. Жоба аясында екі эстакадалық көпір мен ең ұзын тоннель тұрғызылды.

Министрлік мәліметінше, жол толық пайдалануға берілгеннен соң Жалал-Абад пен Балықшы қалалары арасындағы жол жүру уақыты қазіргі 13 сағаттан шамамен 6 сағатқа дейін қысқармақ. 

Қазіргі уақытта жолдың кейбір учаскелерінде көшкін мен селден қорғайтын инженерлік нысандардың құрылысы жалғасуда. Осыған байланысты жол әзірге маусымдық режимде пайдаланылады. Жоба толық 2028 жылы аяқталып, сол жылы пайдалануға беріледі. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 10:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/Y8Y0b7pq.jpeg"   type="image/jpeg"   length="133067"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[2026 жылғы «Алтын допқа» үміткерлер рейтингі жаңартылды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/2026-zhylgy-altyn-dopka-umitkerler-rejtingi-zhanartyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/2026-zhylgy-altyn-dopka-umitkerler-rejtingi-zhanartyldy</guid>
                <description>Чемпиондар лигасының финалынан кейін Ламин Ямал үздік үштікке енді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«ПСЖ» Чемпиондар лигасының финалында «Арсеналды» жеңгенінен кейін, 2026 жылғы «Алтын допқа» үміткерлердің рейтингі жаңартылды, деп хабарлайды inbusiness.kz  сайты. 

Турнир жеңімпазы атанған «ПСЖ» клубының шабуылшысы Усман Дембеле бір саты жоғарылағанымен, рейтингте бірінші орынға көтеріле алмады. Ол екінші орында қалды.

Ал көш басындағы орнын «Баварияның» шабуылшысы Харри Кейн сақтап қалды. «Барселонаның» жас шабуылшысы Ламин Ямал үздік үштікке енсе, «Арсеналдың» жартылай қорғаушысы Деклан Райс алты орынға төмендеп, тоғызыншы орынға түсті.

Айта кетейік, өткен жылы Усман Дембеле «Алтын доп» сыйлығын жеңіп алған болатын. Сондай-ақ оның командасы «ПСЖ» Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақытбек Мейірім</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 10:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/10aI7uYc.jpg"   type="image/jpeg"   length="49726"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Еліміздің әр өңірінен келген оқушылар Ақорданы аралады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/elimizdin-ar-onirinen-kelgen-okushylar-akordany-aralady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/elimizdin-ar-onirinen-kelgen-okushylar-akordany-aralady</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлім етті.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Халықаралық балаларды қорғау күніне орай Президент резиденциясы барлық облыстан келген 100 оқушыға есігін айқара ашты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.



Ақордада пән олимпиадаларының жеңімпаздары мен жүлдегерлері, оқу озаттары, шығармашылық байқаулардың және спорт сайыстарының лауреаттары қонақ болды.



Кішкентай меймандарға ғимарат құрылысының тарихы мен сәулеттік ерекшеліктері туралы сыр шертетін қызықты экскурсия ұйымдастырылды. 



Оқушылар ресми қабылдау өтетін залдармен, Мемлекет басшысының кітапханасымен танысып, резиденция аумағындағы бақта серуендеді.



Жеткіншектер Қазақстан тарихы туралы жан-жақты мәлімет алып, Тәуелсіздік құндылықтарының маңызына бойлады.



Экскурсия соңында балаларға Президент атынан естелік сыйлықтар табысталды.


]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 10:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/TsBC3NVE.jpg"   type="image/jpeg"   length="284573"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Макрон АҚШ пен Иранды жедел мәмілеге келуге шақырды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/makron-aksh-pen-irandy-zhedel-mamilege-keluge-shakyrdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/makron-aksh-pen-irandy-zhedel-mamilege-keluge-shakyrdy</guid>
                <description>Ормуз бұғазын ашу қажеттігі туралы да айтылды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Франция президенті Эммануэль Макрон АҚШ пен Иран арасында келісімге тезірек қол жеткізуге шақырды. Сондай-ақ Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын халықаралық құқыққа сай қайта бастау қажеттігі туралы да айтылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Синьхуа агенттігіне сілтеме жасап. 

Макрон әлеуметтік желіде Сауд Арабиясының мұрагер ханзадасы әрі Премьер-министрі Мұхаммед бен Сальман Әл Саудпен, Оман сұлтаны Хайсам бен Тарек Әл Саидпен, Біріккен Араб Әмірліктерінің президенті шейх Мухаммед бен Заид Әл Нахайянмен және Мысыр президенті Абдель Фаттах ас-Сисимен келіссөздер жүргізгенін хабарлады. Белгілі болғандай, Франция басшысы шетелдік әріптестерінің барлығына бірдей үндеу жеткізген. Ол АҚШ пен Иранның жедел келісімге келуі қажеттігін баса айтқан.

Франция президентінің сөзінше, атысты тоқтату режимін қамтамасыз ету және халықаралық құқыққа сай Ормуз бұғазындағы қозғалысты жандандыру маңызды. Осыдан кейін Иранның ядролық және зымырандық бағдарламалары мен аймақтағы тұрақтылық сияқты мәселелерде жан-жақты әрі ұзақмерзімді келісімге қол жеткізу үшін келіссөздер жалғасуы тиіс. 

Эммануэль Макрон Францияның Ормуз бұғазы арқылы кемелердің қауіпсіз өтуін қамтамасыз етуде, соның ішінде Ұлыбританиямен бірге жетекшілік ететін көпұлтты бастама аясында өз рөлін атқаруға дайын екенін білдірді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 09:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/NxrjLqT6.jpg"   type="image/jpeg"   length="164497"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Енді Қазақстан туризмін 20 млн жазылушысы бар блогерлер насихаттайды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/endi-kazakstan-turizmin-20-mln-zhazylushysy-bar-blogerler-nasihattajdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/endi-kazakstan-turizmin-20-mln-zhazylushysy-bar-blogerler-nasihattajdy</guid>
                <description>Бұл туралы Kazakh tourism ұлттық компаниясының баспасөз қызметі хабарлады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Аудиториясы өте ауқымды халықаралық блогерлер еліміз туралы контент түсіруге қазақ баласынан шақырту алған, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Анығын айтқанда, олар «Туризм саласының үздігі» марапатының және «Әлемнің үздік тревел-блогері» номинациясы бойынша халықаралық WIBA Awards 2026 сыйлығының иегері Дастан Мұхамедрахымның (bydastann) шақыртуымен Алматыға аялдаған.

Шетелдік қонақтардың арасында YouTube-те 20 миллионнан астам аудиториясы бар иорданиялық режиссер-деректі фильмдер түсіруші Джо Хаттаб (joe_hattab) және TikTok пен Instagram-да көпмиллиондық қауымдастықты қамтитын америкалық тревел-блогер Джошуа Платильеро (megaamerican) айрықша көрінеді.

Сапар аясында блогерлер еліміздің туристік мүмкіндіктеріне арналған бірлескен түсірілімдер жүргізбек.


– Біз Қазақстанның сұлулығын көрсетуді жоспарлап отырмыз. Керемет контент күтіңіздер, – деді Дастан Мұхамедрахым.


Шынын айту керек, мұндай ауқымды инфлюенсерлердің елге келуі қазақстандық туризмді сөзсіз дамытады және танымалдығын арттыра түседі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 09:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/BapVua04.jpg"   type="image/jpeg"   length="97021"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда әскерге шақыру жүйесінде «тосын» реформа басталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-askerge-shakyru-zhujesinde-tosyn-reforma-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-askerge-shakyru-zhujesinde-tosyn-reforma-bastaldy</guid>
                <description>Еркіндікте қалғандар еркін күрсінуіне болады: ел бойынша әскерге алудың көктемгі науқаны аяқталды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әскери ант – жігіт өмірінің жаңа кезеңі

Кең ауқымды шақыру 17 наурызда басталды, ал, 30 маусымда мәресіне жетті. Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, 18–27 жастағы 21 мыңнан астам азамат Қарулы күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қатарына шақырылған, деп жазады inbusiness.kz сайты.

 Оның ішінде:

•         11 мыңнан астамы – Қарулы күштерге,

•         7 мыңнан астамы – ІІМ Ұлттық ұланына (ішкі әскерлер),

•         2 мыңға жуығы – ҰҚК Шекара қызметіне,

•         400-дейі – Төтенше жағдайлар министрлігі сапына,

•         300 адам – биік лауазымды тұлғаларды және стратегиялық нысандарды қорғайтын Мемлекеттік күзет қызметіне шақырылыпты.

Қазіргі кезде жас сарбаздар Отанға адал болуға және оны қорғауға ант беруде. Қарағанды қаласынан Приозерск гарнизонындағы 06708 әскери бөліміне шақырылған қатардағы жауынгер Станислав Аленкин патриот азамат ретінде Отан алдындағы борышын өтеуге ұйғарғанын жеткізді.


«Ант сөздерін айтқан сәтте толқыдым және үлкен жауапкершілікті сезіндім. Еліме деген мақтанышым артып, әскери борыштың маңызын терең түсіндім. Командирлердің қолдауы мен туғандарымның қатысуы маған сенім берді. Енді абыроймен қызмет етіп, жақындарымның үмітін ақтауға дайынмын», – деді сарбаз.


Салтанатты рәсімге қатыса алмаған туыс-туғаны, жора-жолдастары үшін әскери бөлімдерден әлеуметтік желі мен қорғаныс ведомствосының ресми интернет-ресурсында тікелей трансляция ұйымдастырылды.


«Мен үшін ант беру – өмірімдегі жаңа кезеңнің бастауы. Осы күнге мұқият дайындалдық. Ел мен жер алдында жауапкершілікті сезініп тұрмыз. Осы сәттен бастап әскери қызметті абыроймен атқаруға, жарғыны қатаң сақтауға және антқа адал болуға дайынмын», – деді жас сарбаз Азат Шалабайұлы.


Президенттің «Әскери қызметтің белгіленген мерзімін өткерген мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшілерді запасқа шығару және ҚР азаматтарын 2026 жылдың наурыз-маусымында және қыркүйек-желтоқсанында мерзімді әскери қызметке кезекті шақыру туралы» жарлығына сәйкес, келесі шақыру қыркүйекте басталады.

Әскер қалқаны – цифрландыру: смартфонға шақырту келсе, сылтау өтпейді

Биылғы шақыру ерекше болды. Бұрын әскерге шақыру қағазы жігіттердің қолына тапсырылатын. Енді бұл іс цифрландырылды. Қарулы күштер бас штабының Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаментінің бастығы генерал-майор Алмас Исабековтің түсіндіруінше, 2026 жылы азаматтарға шақыру SMS-хабарлама және eGov порталындағы хабарландырулар арқылы кемінде 3 күн бұрын жіберілген.

Мұндай хабарламалар ресми шақыру болып есептеледі. Әлгіндей жолмен шақырту алған азамат жергілікті әскери басқару органына немесе шақыру пунктіне дереу келуге міндетті. «Смартфонға түскен хат-хабарламаны байқамаппын» немесе «Электронды Үкімет порталындағы жеке кабинетімен кірмегеніме көп болды!» сияқты сылтау назарға алынбайды. Шақыруға ден қоюдан бас тартқандар жауап береді.

Қылмыстық кодекстің 388-бабына сәйкес, ҚР Қарулы Күштерi, басқа да әскерлерi мен әскери құралымдары қатарына жұмылдыру бойынша әскери қызметке шақырудан жалтару:

•         5 000 АЕК-ке (2026 жылы – 21 млн 625 мың теңгеге) дейiнгi мөлшерде айыппұл салуға,

•         не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына,

•         не 1 200 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға,

•         не 5 жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге,

•         не 5 жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.

Ал, егер дені-қары сау ер адамдар және әскери міндетті әйелдер соғыс уақытында шақырудан жалтарса, 5 жылдан 10 жылға дейiнгi мерзiмге түрмеге қамалады. Мұнда айыппұл не қоғамдық жұмыс сияқты жеңіл жазалар мүлдем қарастырылмаған.

Президент жариялаған «Цифрландыру және ЖИ жылы» аясында Қорғаныс министрлігі әскери есепке алу процесін де автоматтандырып, «Smart военкомат» жобасын жүзеге асыруда.

Бұл жүйе:

•         шақырылушылар мен әскери міндеттілердің жеке есебін жүргізеді,

•         азаматтар тұрғылықты жерін өзгерткен кезде автоматты түрде әскери есепке қояды,

•         17 жастағы жасөспірімдерді әскери есепке тіркеуді,

•         сондай-ақ шақыруды кейінге қалдыруды немесе одан босатуды автоматты түрде рәсімдеуді қамтамасыз етеді.

Енді бұл міндеттерді орындау үшін бұрынғыдай «военкоматтардың» табалдырығын тоздырудың қажеті жоқ. Әйтпесе, қорғаныс істері жөніндегі басқармалар (бұрынғы военкоматтар) үнемі ығы-жығы халыққа толып, кезегі сыртына шығып жататын. Мысалы, тек 2025 жылы 457 мыңнан астам адамға «кейінге қалдыру» (отсрочка) берілді.

Қарулы күштерде қарыздан демал!

Әскерге шақыру туралы бұйрықтардың электрондық форматта ресімделуінің бір игілігі бар екен. Егер армияға кетіп бара жатқан ер адамның мойнында өтелмеген көп қарызы болса, ол осы құжатты қаржылық ұйымға жолдай алады. Осы арқылы заң жүзінде әскери қызметшілерге берілетін несиелік демалысқа қол жеткізеді.

Электронды құжат сондай-ақ мәліметтерді кредиттік бюроларға автоматты түрде жіберуге мүмкіндік береді. Азаматтың Қарулы күштерде, ішкі әскерлерде немесе басқасында Отан алдындағы борышын өтеу кезінде банк, МҚҰ одан берешегін өтеуді талап ете алмайды, оған өсім-пеня немесе айыппұл жаза алмайды. Ер адам азаматтық өмірге оралған соң да «кредиттік каникулды» 6 айға дейін пайдалана алады. Осы тетік енгізілгелі 21 мыңнан астам әскери қызметшіге негізгі қарыз бен сыйақы бойынша шамамен он млрд теңгедей несиелік демалыс беріліпті.

Сонымен қатар, шақырылушыларды медициналық куәландыру да цифрландырылып, «E-Medosмотр» медициналық жүйесі пилоттық режимде іске асырыла бастады. Әзірге цифрлық медициналық тексеру Астана, Шымкент қалаларында, Алматы, Батыс Қазақстан және Жетісу облыстарында кеңінен қолданылады. Бұл ретте 17 мыңнан астам шақырылушы медициналық куәландырудан цифрлық форматта өткен.

Реформа әрине, мұнымен бітпейді: Қазақстанда әскерге шақыру жүйесін жетілдіріп, мемлекеттің жұмылдыру әлеуетін нығайту үшін «Бірыңғай шақырту тізілімін» енгізу жоспарланған.

Қорғаныс ведомствосының түсіндіруінше, бұл тетік әскерге шақырудан жүйелі түрде жалтарып жүрген азаматтарға қатысты уақытша шектеу шараларын енгізуді пәрменді етеді. Мысалы, олар шекара асып, шетелге шыға алмайды.


«Қорғаныс министрлігі азаматтарды хабардар ету жүйесінің тиімділігін арттыруға, шақыру науқанының ашықтығын қамтамасыз етуге және әскери міндетті орындау тәртібін күшейтуге бағытталған Біріңғай шақырту тізілімін енгізу мәселесін пысықтауда. Бұл тізілімді енгізу хабарлау жүйесін сапалы жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Біз азаматтарды уақтылы әрі толық ақпараттандыруды қамтамасыз ететін, сондай-ақ олардың конституциялық міндетін орындауын жүйелі түрде қолдайтын заманауи цифрлық тетікті қалыптастырамыз», – деді Қорғаныс министрі авиация генерал-лейтенанты Дәурен Қосанов.


Оның мәліметінше, министрлік мерзімді әскери қызметшілердің ай сайынғы қаржылай қажеттілік үлесін арттыру және әлеуметтік кепілдіктер жүйесін жетілдіру мәселесін пысықтауда.

Бүгінгі сарбаз – ертеңгі білікті маман

Отан алдындағы борышын өтеп қайтқан азаматтарға мемлекет тарапынан бірқатар қолдау шаралары қарастырылған. Атап айтқанда, олардың үздіктері ҰБТ тапсыру нәтижелерін есепке алмай, жоғары оқу орындарына мемлекеттік білім беру гранттарымен түсу мүмкіндігіне ие.


«2023 жылдан бері 9 мыңнан астам сарбаз ҰБТ тапсырмай, жоғары оқу орындарына түсті. Тек 2025 жылдың өзінде бұл мүмкіндікті 3 300 әскери қызметші пайдаланды», – деп атап өтті генерал-майор Алмас Исабеков.


Мысалы, 2026 жылы саптық жүріс пен қатаң тәртіпті артқа тастап, елге оралған 2 мыңнан астам қазақстандық солдат қоңыр күз келгенде партаға отыра алады. Отан алдындағы борышын өтеген осы жалынды жастарға таяуда жоғары оқу орындарында тегін білім алуға мүмкіндік беретін сертификаттар салтанатты түрде табыс етілді.

Қорғаныс министрінің тәрбие және идеологиялық жұмыс жөніндегі орынбасары, генерал-майор Асқар Мұстабековтің мәліметінше, жас ұрпақтың әскери қызметке деген ынтасын арттыру мақсатында 2023 жылы ведомство тарапынан «Сарбаз 2.0 – Срочники 2.0» бірегей жобасы қолға алынды. Кейіннен заң жүзінде рәсімделіп, ресми мәртебе иеленген бұл жоба бүгінде жастардың жарқын болашағына бастар алтын көпірге айналып үлгерді.

Ендігі жерде әскери билеті бар үздік ұландар үшін ҰБТ үлкен кедергі болмайды. Оның үстіне баспана іздеп бас қатырмайды: жатақханадан бірінші кезекте орын беріледі. Шәкіртақы мәселесі де шешімін тапқан: медициналық және педагогикалық мамандықтарды таңдағандар ай сайын 84 000 теңге стипендия алады. Өзге мамандықтарды қалағандардың шотына ай сайын 52 372 теңге аударылады.

Әрине, әскерден оралғандардың және оқуға түскісі келетіндердің бәріне бірдей мемгрант таратылмайды. Тек жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар шыққандарына ғана. Өйткені тапсырыс көлемі шектеулі. Сондықтан бұл жерде ешқандай тамыр-таныстық пен адами факторға жол берілмегені маңызды. Іріктеу үдерісі толықтай ашық әрі әділ өтуі үшін «Сарбаз 2.0» арнайы цифрлық жүйесі іске қосылыпты.

2023–2025 жылдары бұл цифрлық жүйеге 180 мыңнан астам әскери қызметші тіркеліп, бақтарын сынап көрді. Осынау үлкен бәсекеден жыл сайын ең лайықты деген 2–3 мыңдай сарбаз іріктеліп шығады.

Қарулы күштер қатарында тек Отанды қорғап қана қоймай, болашаққа азық болар кәсіп меңгеру – бүгіннің басты тренді. Қызметі барысында сарбаздар Қарулы күштердің түрлері бойынша кіші мамандар даярлайтын оқу орталықтарында жұмысшы мамандықтарын меңгере алады. Мәселен, солдаттардың бір тобы армияда жүріп, КамАЗ-43114, «Урал-4320» сияқты жүк көліктерін жүргізуге үйренеді. Жауынгерлер «С» және «С1» санатындағы жүргізуші куәлігін қоса алады.

Сондай-ақ олар механик-жүргізуші, көлік жөндеуші, шебер, аспаз, зымыран-артиллериялық қару-жарақтың көздеушісі, бронды техника жүргізуші, металл, ағаш өңдеуші, дәнекерлеуші, мотор жөндеуші, аккумулятор электриктері және бүгінгі еңбек нарығында сұранысқа ие өзге де маңызды мамандықтарды меңгеріп шыға алады.

Осылайша, кешегі сарбаз, бүгінгі бейбіт өмірдің азаматы әскери қызметін аяқтаған соң да далада қалмайды. Статусы дипломмен тең сертификаты мен шыңдалған тәжірибесінің арқасында олар ел экономикасының күретамыры саналатын түрлі салаларда, соның ішінде көлік және тасымал жүйесі, қазіргі заманғы логистика, халықаралық жүк тасымалдау нарығында жұмыс таба алады. Нәтижесінде, әскер қатарында өткен уақыт «міндетті міндет» немесе «босқа өткен жыл» емес, болашақ табысты мансапқа жасалған нақты қадамға айналады.

Қарулы күштер көптеген жасты жоғары көтеретін әлеуметтік лифт қызметін атқаруда. Әскер жастар үшін сапалы білім алуға, армияда жүріп, азаматтық өмірде де қажет болар мамандықтарды игеруге, кәсіби тұрғыда өсуге және сенімді болашағының іргесін қалауға ашылған нақты мүмкіндік.

Отан қорғау – парыз ғана емес, үлкен жетістіктерге бастайтын даңғыл жол екенін бүгінгі өмір шындығы дәлелдеп отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Бақыт Көмекбайұлы</dc:creator>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 08:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/McbBa4xN.jpeg"   type="image/jpeg"   length="218215"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Сағадат Нұрмағамбетовты еске алуға арналған бокстан халықаралық турнирде Қазақстан құрамасы жеңіске жетті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/sagadat-nurmagambetovty-eske-aluga-arnalgan-bokstan-halykaralyk-turnirde-kazakstan-kuramasy-zheniske-zhetti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/sagadat-nurmagambetovty-eske-aluga-arnalgan-bokstan-halykaralyk-turnirde-kazakstan-kuramasy-zheniske-zhetti</guid>
                <description>Армия орталық спорт клубында Кеңес Одағының Батыры, Халық қаһарманы, армия генералы Сағадат Нұрмағамбетовке арналған XXIX халықаралық бокс турнирі аяқталды, деп жазады inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Чемпиондық белбеу сарапқа салынған жарысқа Қазақстан, Қырғызстан, Қытай, Тәжікстан және Өзбекстаннан келген 130 былғары қолғап шебері қатысты.

Турнирдің құрметті қонақтары қатарында ҚР Қарулы күштері Десанттық-шабуылдау әскерлерінің қолбасшысы полковник Мақсұт Гусейнов, батырдың қызы Айсұлу Нұрмағамбетова, Әскери-қолданбалы спорт түрлері федерациясының президенті Болат Байжан, Nomad Wrestling ұйымының президенті Мақсат Қиқымов, Олимпиада чемпионы Ермахан Ыбрайымов және Олимпиада ойындарының қола жүлдегері Қанат Ислам болды.

Жарыстың жабылу рәсімінде турнирге қатысушыларды ҚР Қорғаныс министрлігі Спорт комитетінің төрағасы – Армия орталық спорт клубының бастығы полковник Арман Әбеуов құттықтады.


– Халықаралық бокс турнирі жыл сайын дәстүрлі түрде өткізіліп келеді. Бұл – Кеңес Одағының Батыры, Халық қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовтей көрнекті қолбасшыны жадымызда сақтап, еске алуға арналған сайыс. Жекпе-жек барысында сіздер нағыз жауынгерге тән күш-жігерді, төзімділік пен жеңіске деген ерік-жігерді көрсеттіңіздер. Турнир спорттық дәстүрлерді нығайтып, шеберлікті шыңдауға ықпал еткен маңызды шара болды, – деп атап өтті ол.


Командалық есепте Қазақстан құрамасы 9 алтын, 9 күміс және 17 қола медальмен 1-орын алды. Өзбекстан құрамасында 1 алтын және 1 күміс, Тәжікстанда 2 қола, ал Қырғызстанда 1 қола медаль бар.

Сайыс қорытындысы бойынша АОСК өкілдері Сәкен Бибосынов (55 кг дейін) пен Бекнұр Батырбек (85 кг дейін), сондай-ақ Қазақстан атынан сынға түскен Ернар Қарап (50 кг дейін), Асылжан Серікбай (60 кг дейін), Абзал Серік (65 кг дейін), Ернұр Сүйінбай (70 кг дейін), Еркебұлан Шайкенов (75 кг дейін), Нұрқанат Райыс (80 кг дейін) және Думан Нұржан (90 кг дейін) чемпион атанды.

Ал 90 кг-нан жоғары салмақта өзбекстандық Мадияр Сайдрахимов жеңіске жетті. Турнир спортшыларға қарсыластарының техникасын бағалап, тактикалық дайындық деңгейін арттыруға және спорттық рухты нығайтуға мүмкіндік берді.

Аталмыш шара Сағадат Нұрмағамбетовтың есімін ұлықтауға, спортты насихаттауға және халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етті.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 17:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/xtjtaivg.jpg"   type="image/jpeg"   length="106344"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Францияда ПСЖ-ның Чемпиондар лигасындағы жеңісінен кейін 400-ден астам адам ұсталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/franciyada-pszh-nyn-chempiondar-ligasyndagy-zhenisinen-kejin-400-den-astam-adam-ustaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/franciyada-pszh-nyn-chempiondar-ligasyndagy-zhenisinen-kejin-400-den-astam-adam-ustaldy</guid>
                <description>Жанкүйерлер отшашулар мен жарық-сигналдық ракеталарды іске қосқан.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Францияның әр өңірінде футбол жанкүйерлері мен полиция арасында қақтығыстар болып, нәтижесінде 400-ден астам адам ұсталды. Тәртіпсіздіктерге Париждің «Пари Сен-Жермен» (ПСЖ) клубының Чемпиондар лигасының финалында жеңіске жетуі себеп болған. Финалдық кездесу Будапештте өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты ВВС басылымына сілтеме жасап.

Париждегі автобус, теміржол және қала маңындағы көлік қозғалысына кедергі келтірген тәртіпсіздіктердің алдын алу үшін мыңдаған полиция қызметкері жұмылдырылды. Қала орталығында полиция жиналған жұртты тарату үшін көзден жас ағызатын газ қолданды.

Алдын ала мәлімет бойынша, тәртіпсіздіктер кезінде 6 көлік, 2 кәсіпорынның мүлкі және бір автобус аялдамасы бүлінген. Франция Ішкі істер министрлігі жексенбі таңына дейін 416 адамның ұсталғанын хабарлады. Оның 280-і Парижде қолға түскен.

Мұндай жағдай өткен жылы да тіркелген еді. Сол кезде ПСЖ Чемпиондар лигасын алғаш рет жеңіп, мерекелеу барысында болған қақтығыстар салдарынан 2 адам қаза тапқан. Биыл Францияның Ішкі істер министрі Лоран Нюньестің айтуынша, құқық қорғау органдары мұндай жағдайға жақсырақ дайындалған. Соған қарамастан, 7 полиция қызметкері жарақат алған. Министр болған оқиғаларды «мүлдем жол беруге болмайтын әрекет» деп бағалады.

Францияның саясаткері Марин Ле Пен әлеуметтік желіде: «Футбол клубының жеңісі жаппай тәртіпсіздікке ұласатын ел – тек Франция ғана. Тек Францияда ғана адамдар жеңіс кешінде зорлық-зомбылықтан қорқып, үйлерінен шықпай отыруға мәжбүр», – деп жазды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 14:35:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/Zw1V5csy.png"   type="image/png"   length="53106"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда күрделі жүрек операциялары тікелей эфирде көрсетілді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/almatyda-kurdeli-zhurek-operaciyalary-tikelej-efirde-korsetildi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/almatyda-kurdeli-zhurek-operaciyalary-tikelej-efirde-korsetildi</guid>
                <description>Шеберлік сағатының негізгі бөлігі ретінде Орталықтың кардиохирургтары нақты уақыт режимінде LIVE-операциялар өткізді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматы қаласы  Қалалық кардиологиялық орталығы  базасында миниинвазивті кардиохирургия (MICS) бойынша шеберлік сағаты сәтті өтті. Іс-шараға Орал, Ақтау, Павлодар, Шымкент, Астана, Семей, Өскемен, Талдықорған, Көкшетау, Алматы және Ақтөбе қалаларынан келген 69 кардиохирург пен перфузиолог қатысты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Іс-шара аясында митралды қақпақшаның миниинвазивті пластикасы, аорталық қақпақшаны (Perceval) протездеу және жүрекшелер аралық перде ақауын пластикалау операциялары сәтті орындалды.


&quot;Қатысушылардың ерекше қызығушылығын операциялық топтың жұмысын тікелей эфирде бақылау мүмкіндігі тудырды. LIVE-операциялар барысында кардиохирургтар хирургиялық тактика, пациенттерді іріктеу критерийлері және MICS саласындағы заманауи тәсілдер бойынша тәжірибе алмасып, белсенді пікірталас жүргізді&quot;, – делінген хабарламада.


Сонымен қатар Орталық кардиохирургтарының үйлесімді командалық жұмысына ерекше назар аударылды. Бұл жоғары кәсіби өзара әрекеттестікті, дәлдік пен операцияның барлық кезеңдеріндегі үйлесімділікті көрсетті.

Шеберлік сағаты аясында миниинвазивті кардиохирургияны дамыту, трансөңештік эхокардиографияның (ЧПЭхоКГ) рөлі, анестезиологиялық қамтамасыз ету және кардиохирургиядағы заманауи трендтер тақырыптарында сараптамалық баяндамалар ұсынылды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 13:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/zX62MOG9.jpg"   type="image/jpeg"   length="186263"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Спорттық гимнастикадан Challenge Cup кезеңінде Зейнолла Идрисов күміс медаль жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/sporttyk-gimnastikadan-challenge-cup-kezeninde-zejnolla-idrisov-kumis-medal-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/sporttyk-gimnastikadan-challenge-cup-kezeninde-zejnolla-idrisov-kumis-medal-zhenip-aldy</guid>
                <description>Қазақстандық гимнаст Зейнолла Идрисов Словенияның Копер қаласында өтіп жатқан Challenge Cup кезеңінде жоғары деңгейде өнер көрсетіп, ел қоржынына маңызды медаль сыйлады, деп жазады inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ол ат снарядындағы жаттығуда финалға сәтті өтіп, шешуші сында 14.133 ұпай жинап, күміс жүлдеге ие болды. Бұл нәтиже Қазақстан құрамасы үшін осы турнирдегі алғашқы медаль ретінде тіркелді.

Жарыстың финалдық бәсекесі тартысты өтті. 1-орынды хорватиялық Матео Зугеч иеленіп, 14.166 ұпаймен жеңімпаз атанды. Ал үздік үштікті Ұлыбритания спортшысы Джошуа Нэтан түйіндеп, 14.100 ұпай нәтижесін көрсетті.

Қазақстанның тағы бір өкілі Нариман Құрбанов финалда 7-орынға тұрақтап, 13.233 ұпай жинады. Жалпы алғанда, бұл кезең қазақстандық гимнасттар үшін тәжірибе мен халықаралық деңгейдегі бәсекеде өзін көрсету тұрғысынан маңызды жарыс болды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 11:40:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/w0UcIS0l.jpg"   type="image/jpeg"   length="386145"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[LRT екі аптада 1 миллион жолаушыны тасымалдады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/lrt-eki-aptada-1-million-zholaushyny-tasymaldady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/lrt-eki-aptada-1-million-zholaushyny-tasymaldady</guid>
                <description>LRT-ға күн сайын шамамен 75 мыңға дейін жолаушы мінеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Астана қаласының әкімі Жеңіс Қасымбек мәлімдеді, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Оның сөзінше, LRT ашылған сәттен бастап екі апта ішінде жолаушылар ағыны 1 млн адамға жетті. Күн сайын жолаушылар саны шамамен 65-75 мың адамды құрайды.


– Бұл көрсеткіш қалалық рельсті көліктің жаңа түрі елорда тұрғындары мен қонақтары арасында сұранысқа ие екенін көрсетеді. LRT-ны белсенді пайдаланып, жаңа көлік жүйесіне сенім артқаны әрі инфрақұрылымға жауапкершілікпен қарағаны үшін жолаушыларға алғысымды білдіремін, – деді Жеңіс Қасымбек.


Әкім атап өткендей, Қосшы бағытындағы LRT-ның екінші кезеңі қолға алынды.


– LRT-ның Қосшы бағыты бойынша екінші кезеңін іске асыру жұмыстары басталды. Жобаның жүзеге асуы көлік инфрақұрылымын одан әрі дамытуға мүмкіндік береді, – деп жазды шаһар басшысы Instagram-дағы парақшасында.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 10:15:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/eVblYoTI.jpg"   type="image/jpeg"   length="184265"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Сарапшылар нарықта бензин тапшылығы қаупі барын жариялады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/sarapshylar-narykta-benzin-tapshylygy-kaupi-baryn-zhariyalady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/sarapshylar-narykta-benzin-tapshylygy-kaupi-baryn-zhariyalady</guid>
                <description>​Көрші елде АИ-95 бензинінің бағасы литрі үшін 100 рубльге (660 теңгеге) жуықтады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ресейдегі отын нарығында бағаның биікке шарықтауының негізгі себептері анықталды, бұлар: Украинаның ұшқышсыз ұшақтарының шабуылдары, РФ мұнай өңдеу зауыттарының (МӨЗ) басым бөлігінің лажсыздан жөндеуге жабылуы, сондай-ақ туристік және саяжай маусымы кезіндегі дәстүрлі жоғары сұраныс.

Ресейде МӨЗ-дердің мәжбүрлі «демалыс маусымы» басталды

Reuters агенттігінің хабарлауынша, РФ-тың еуропалық бөлігінде соққыға ұшырамаған бірде-бір ірі МӨЗ қалмады. Соғыс басталғалы Украина қарсыласының мұнай өңдеу инфрақұрылымына 170-тей шабуыл жасады.

Тек 2025 жылдың өзінде Украина Қарулы күштері ресейлік МӨЗ-дерге 88 соққы берсе, 2026 жылдың алғашқы бес айында-ақ бұл көрсеткіш 50-ге жетті. Ең көп соққыға Рязань және Саратов МӨЗ-дері душар болған: әрқайсысына 15 шабуылдан тиесілі. Екі кәсіпорын да РФ-тың еуропалық бөлігіндегі ең ірі зауыттар. Рязань МӨЗ-і жыл сайын шамамен 17 миллион тонна мұнай өңдейді және қуаттылығы бойынша Омбы және Кириши зауыттарынан кейін 3-орынды иеленеді. Саратов МӨЗ-і жылына шамамен 7 миллион тонна мұнай өнімдерін шығарады.

Басқа зауыттар да елеулі шығынға тап болды: Краснодар өлкесіндегі Афипский, Ильский және Туапсе МӨЗ-дерінің әрқайсысына 12 соққыдан жасалды. Олардың өндірістік қуаты Саратов зауытымен деңгейлес – жылына 7-9 миллион тоннадай. Самара облысындағы Сызрань МӨЗ-і қатарынан 11 рет шабуылға ұшырады.


«Орталық Ресейдегі барлық дерлік ірі МӨЗ-дер соңғы апталарда Украина дрондарының соққыларынан кейін өндірісті жаппай тоқтатуға немесе қатты қысқартуға мәжбүр болды», – деп жазды Reuters. 


«Вот Так» басылымы да таяуда Пермь МӨЗ-іне жасалған шабуылдардан кейін РФ-тың еуропалық бөлігінде соққыға жығылмаған ірі мұнай зауыттары қалмағанына назар аудартты. Оның мәліметінше, жылына 10 миллион тоннадан астам қуаты бар зауыттардың ішінде шабуыл аймағынан тыс тек Орал жақтағы Омбы және Ангар МӨЗ-дері ғана қалған. Ресейде былтыр барлығы 33 мұнай өңдеу зауыты болған еді.

Шабуылдар саны бойынша 2025 жыл рекордтық болды, алайда 2026 жылдың алғашқы 5 айында-ақ Украина бүкіл 2024 жылдың көрсеткішінен асыруға шақ тұр. Бұған дейін Reuters Украинаның соққылары Ресейдің мұнай өңдеу қуаттылығының 40%-ына дейінгісін істен шығарғанын жариялаған болатын. Өз кезегінде Bloomberg ресейлік МӨЗ-дерде мұнай өңдеу көлемі сонау 2009 жылдан бергі ең төменгі деңгейге – тәулігіне 4,69 миллион баррелге дейін құлағанын тіркеді.


«Жұмысын толық немесе ішінара тоқтатқан МӨЗ-дердің жиынтық қуаттылығы жылына 83 миллион тоннадан асады немесе тәулігіне шамамен 238 000 тоннаны құрайды. Агенттіктің анонимді дереккөздерінің мәліметінше, бұл Ресейде шығарылатын бүкіл бензиннің 30%-дан астамын, дизелдің шамамен 25%-ын құрайды», – деп мәлім етті DW.


Осы жазда РФ жанармай құю станциялары бос қалуы мүмкін

Дрондардың МӨЗ-дерге соққыларынан кейін тәуелсіз ЖҚС (жанармай құю станциясы) желілері бензин тапшылығына тап болды. «Новая газета Европа» басылымының мәліметінше, РФ-тағы отын саудасының шамамен 40%-ын қамтамасыз ететін бұл желілер қорын толықтыруда үлкен қиындыққа тап болуда. 

Басылымның байламынша, мұнай трейдерлері мен ЖҚС менеджерлерінің кәсіби чаттарында «дүрбелең басталды». «92-ші бітті, 95-ші жоқ! Бензин тасушы көліктер ВЛПДС-та (Володарск сызықтық-өндірістік диспетчерлік станциясында) босқа тұр. Отын құймай жатыр», – делінген хабарламалардың бірінде.

Мәскеу мен Мәскеу облысынан, сондай-ақ Сібірден келген екі тәуелсіз ЖҚС желісінің менеджерлері журналистерге мамыр айында мұнай өнімдерін сатып алу мүмкін болмай қалғанын жария етті: «Отын атымен жоқ!». 25 мамырдағы жағдай бойынша ең ірі отын тораптарында бензин «тек тапсырыспен» босатылады. Сонымен қатар, бұл ауыр ахуал тек бензинге ғана емес, дизель отынына да қатысты болып отыр. Ал, ол РФ-та ішкі тұтыныстан артық өндіріліп, қалғаны экспортқа шығарылатын.

Дереккөздердің мәліметінше, тәуелсіз ЖҚС желілері мамырда украиналық «беспилотниктердің» МӨЗ-дерге шабуылы күрт үдегенге дейін сатып алған бензин қалдықтарын сатып тауысуда. Нарық қатысушыларының болжамынша, жазда Ресейде бөлшек сауда бағасы еселеп өсуі мүмкін. Көтерме сауда нарығында АИ-92 құны мамырдың аяғына қарай ақпанмен салыстырғанда 25-27%-ға өсіп үлгерген.

Ресейлік ЖҚС-тардағы баға жүргізушілердің әмиянын босатып, жүйке жүйесіне салмақ салуда. РФ-тың бірқатар аймақтарында ең өтімді АИ-95 маркалы бензиннің құны литріне 100 рубльдік үш таңбалы көрсеткішке таяп қалды. auto.ru/mag басылымының журналистері автокөлік шығындарына қатысты төбе шашты тік тұрғызатын статистиканы жариялады. Бензин бағасы картасы келесідей:

• Қиыр Шығыс федокругі: абсолютті антирекорд – мұндағы орташа баға литріне 89,84 рубльге дейін шығандады.

• Мурманск облысы: 85 рубль көрсеткішімен «күміс» жүлде иеленді.

• Камчатка өлкесі: 80,57 рубль.

• Саха Республикасы (Якутия): 80,35 рубль.

• Магадан облысы: 80,33 рубль.

• Чукотка автономды округі: меже «79 рубльден сәл жоғары» белгісінде тұр.

Маңызды жайт, бұлар тек «орташа көрсеткіштер» ғана. Шалғайдағы жанармай құю станцияларында таблодағы нақты цифрлар бұл шектен әлдеқашан асып кеткен. Салыстырсақ, Қазақстанда отын бұдан шамамен екі есе арзанға түседі.

Кеше ғана миллиардер едің... Мұнай алпауыттары қалай тіленшіге айналды?


«Мұнай зауыттарына жасалған соққылар – Ресейдің мұнай-газ кірістерін азайтуға және ел ішінде отын тапшылығын тудыруға бағытталған Украина стратегиясының бір бөлігі. Украина Президенті Владимир Зеленский мұндай шабуылдарды Кремльді келіссөздер үстеліне отыруға мәжбүрлеуді мақсат еткен Киевтің «алысқа сілтейтін санкциялары» деп бірнеше рет атады», – деп жазды The Moscow Times.


Алайда Кремль МӨЗ-дерге соққылар салдарынан отын тапшылығының туындау қаупін көріп тұрған жоқ, деп хабарлады «Интерфакс». 


«Кейбір аудандарда өндіріс қысқаруы мүмкін. Бұл маусымдық профилактикалық жұмыстармен де байланысты. Бірақ тұтастай алғанда, бүкіл отын балансы есептелген және қажетті өтеу жүйесіне ие», – деді Президенттің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков. Ол энергетика министрлігі проблеманы тұрақты бақылауда ұстап отырғанын жеткізді.


Өз кезегінде РФ Энергетика министрлігі отын нарығындағы жағдайдың тұрақты екенін мәлімдеді. Ведомствоның баспасөз қызметі РБК-ға түсіндіргендей, ішкі нарық тұрақтылығын сақтап тұр және толық бақылауда. 


«Қазіргі кезде нарық жеңіл мұнай өнімдерінің қорларымен жеткілікті дәрежеде қамтамасыз етілген. Сала сұраныстың маусымдық өсу кезеңін штаттық режимде өтуге дайын», – деп мәлімдеді ведомство.


Отын нарығында болып жатқан дүмпулер экономикадағы тектоникалық өзгерістерге алып келді. Енді бюджет олардың бизнесін субсидиялауда.

Мұнайшылар Үкіметке нақты талаппен жүгінді. Отын демпфері деп аталатын тетікті нөлге түсіруге мораторий енгізу. Билік бұл үндеуге құлақ асты. Шолушы Валерия Доброваның хабарлауынша, жоғарыдан реакция көп күттірген жоқ. Президент Путин жарлыққа қол қойды: оған сәйкес былтырғы 1 қазаннан бастап бензин мен дизель бойынша отын демпферін төлеу үшін ауытқу шегі бұдан былай ескерілмейді.

Бұл нені білдіреді? Мұнай компаниялары әлемдік нарықта баға қанша құбылса да (өссе де), бюджеттен миллиардтаған өтемақы алуын жалғастыра береді. РФ Энергетика министрлігі бұл қадамды құтқару шарасы деп атауға асықты. Шенеуніктердің сендіруінше, мұндай шешім екі міндетті орындау үшін өте маңызды: компанияларды шығынға батып, банкрот болудан қорғау үшін мұнай секторына берілетін өтемақыны сақтап қалу және ел ішіндегі ЖҚС-тарда бағаны тұрақтандыру.

Қазақстан дағдарыстан ең көп пайда көрушіге айналуы мүмкін

Бұл ретте көршіде түпкі тұтынушы да зардап шегуде. CUPPER компаниясының бас директоры (CEO) Инесса Стеклованың сөзіне және автосервистердің мәліметтеріне сүйенсек, соңғы 1,5-2 жылда РФ-та бензин сапасы қатты нашарлаған, соның салдарынан көлік қозғалтқыштарының бұзылу саны 2 есеге жуық артқан.

Отынның жаппай тапшылығы туындай қалса, Ресей Беларусь пен Қазақстаннан бензин импорттау мүмкіндігін қарастыруда. Бұл осы елдердің нарықтарында қысым тудырып, салмақ түсіруі ғажап емес. Алайда ҚР Энергетика министрлігі республикада отын тапшылығының белгілері әзірге байқалмайтынын мәлімдеп отыр.


«Энергетика министрлігі ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді дизель отынымен қамтамасыз етуді жалғастыруда. Жеткізілім бекітілген кестеге сәйкес жүзеге асырылады. Жыл басында Энергетика және Ауыл шаруашылығы министрліктері егіс науқанын жүргізу үшін 402 мың тонна дизель отынын жеткізу кестесін бекітті. Жеткізілімдер ағымдағы жылдың 1 ақпаны мен 30 маусымы аралығындағы кезеңде жүзеге асырылады. Түпкілікті құнын өңірлік операторлар айқындайды және литріне 281 теңгені құрауы мүмкін. Бұл орташа бөлшек сауда бағасынан 49 теңгеге немесе 15%-ға төмен», – деп хабарлады Энергетика министрлігі.


Ресей нарығының ұзаққа созылған дағдарысы аясында Қазақстанның күн тәртібі мен жоспары мүлдем басқаша және ол өшуге емес, өсуге құрылған. Республика тек төмен бағаны ұстап қана қоймай, экономиканың нақты секторын көтеретін қуат-қарымын көрсетуде. 

Бұл ретте дәл біздің Қазақстан Ресейдегі отын күйзелісінен ең көп пайда көретін тарапқа, бенефициарға айнала алады. Өйткені Беларусьтің мұнай өңдеудегі мүмкіндіктері шектеулі: қазіргі зауыттары шамасының шегінде жұмыс істеп тұр. Әрі қолданыстағы халықаралық санкцияларға байланысты жаңа МӨЗ салу жобасын жүзеге асыра алмай келеді.

Ал Қазақстан, керісінше, мұнай өңдеу секторын кеңейтуде. 2026 жылғы 20 мамырда қуаттылығы жылына 10 млн тонна болатын төртінші ірі МӨЗ құрылысына дайындық ресми түрде бастау алды. Жобаның алдын ала техникалық-экономикалық негіздемесін (АТЭН) әзірлеу қолға алынып, ол іс жүзінде іске асыру сатысына өтті. Тапсырыс беруші – «Самрук-Қазына» қорының еншілес құрылымы болып табылатын «SK Ondeu» компаниясы. Жобаның аяқталу мерзімі әзірге жарияланған жоқ.

Оның үстіне Қазақстан мұнайды терең өңдеу дәрежесін арттыруды жалғастыруда. Елдегі мұнай өнімдерінің негізгі түрлерін өндіру алға қарай үлкен серпіліс жасады: 2025 жылдың қорытындысында қолданыстағы үш МӨЗ-дегі өңдеу тереңдігінің орташа көрсеткіші 87,4%-дан 90%-ға дейін өсті. Бұл ілгерілеушілік жеңіл мұнай өнімдерінің үлесін 70-79%-дан 75-81%-ға дейін ұлғайту есебінен қамтамасыз етіліпті.

Бұдан бөлек, 2025 жылдың қорытындысында 2024 жылға қарағанда Қазақстанда мұнай өнімдерінің негізгі түрлерін өндірудің өсімі тіркелді: бензин шығару 5,7 млн тоннаға жетті (өсім 107%), ал, дизель отынын өндіру 6,1 млн тоннаға дейін ұлғайып, 116%-ға өсті.

Бірақ Астана қол жеткізген нәтижелерге тоқмейілсіп, тоқтап қалмақ емес. Жоспарда – қара алтынды өңдеу тереңдігін ғаламат 94%-ға жеткізу көзделген. Бұл өршіл межеге жұмыс істеп тұрған МӨЗ-дерді ауқымды модернизациялау және қуаттылығын кеңейту арқылы қол жеткізу жоспарлануда. Ал, басты көзір – заманауи зауыт салу.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 09:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/X0QdCbBy.jpeg"   type="image/jpeg"   length="344523"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев: Саяси қуғын-сүргіннің құрбаны болған адамдардың рухына тағзым етеміз]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-sayasi-kugyn-surginnin-kurbany-bolgan-adamdardyn-ruhyna-tagzym-etemiz</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-sayasi-kugyn-surginnin-kurbany-bolgan-adamdardyn-ruhyna-tagzym-etemiz</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күніне байланысты үндеуі, деп жазады inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[– Құрметті отандастар, біз жыл сайын 31 мамыр күні өткен ғасырдың бірінші жартысында саяси қуғын-сүргіннің құрбаны болған адамдардың рухына тағзым етеміз. Оларды жадымызда сақтау, заңдылық қағидаты мен әділдік құндылықтарына адал болу – біздің қастерлі борышымыз.

Қазақстанда барша азаматтың құқықтары мен бостандықтарын жан-жақты қорғау үшін жүйелі түрде жағдай жасалып жатыр. Мемлекетіміздің осы міндеті 15 наурыздағы жалпыұлттық референдум кезінде қабылданған Конституцияда заң жүзінде бекітілді. Біз бір қоғам болып, озық ойлы ел құру жолына бет бұрдық. Бұл – елімізде Әділдік, Заңдылық, Отаншылдық, Еңбекқорлық, Табиғатқа сүйіспеншілік қағидаттары айрықша маңызға ие болады, сондай-ақ, ғылымды, жоғары технологияларды, мәдениетті және еріктілер қозғалысын дамытуға баса мән беріледі деген сөз.

Қазір бүкіл әлем жұрты Қазақстанды барлық салада тек алға қарай қадам басып келе жатқан ел ретінде таниды. Біз бұдан да биік белестерді бағындыру үшін қоғамымыздың ынтымақ-бірлігі мен тұрақтылығын нығайта беруіміз керек.

Қазақстанның болашағы әрдайым жарқын болмақ! Мен бұған кәміл сенемін, – делінген үндеуде.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sun, 31 May 2026 09:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/QYmt1gzj.jpg"   type="image/jpeg"   length="115218"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Дүниежүзінде 2,5 миллиард адам ауызсуға зәру]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/duniezhuzinde-2-5-milliard-adam-auyzsuga-zaru</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/duniezhuzinde-2-5-milliard-adam-auyzsuga-zaru</guid>
                <description>Еуропаға, Америкаға барғандар судың бір текше метрі 1000 теңгенің жобасы екенін біледі. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ал бізде бар-жоғы – 100 теңге. Содан кейін адамдардың қызығушылығы пайда бола ма? Сол себепті, судың тарифіне әділетті баға орнатуымыз керек. Әйтпесе, арзан суды үнемдеуге ешкімнің құлқы болмайды. Келешекте тапшылық туындайды. Дүниежүзінде 7 миллиард халық болса, соның 2,5 миллиарды ауызсуға зәру. Керек болса, олар қыста, көктемде су қорын жиып алып, басқа мезгілдерде пайдаланады. Біз бұл ауызсуды оның қажеттілігі жоқ жерге пайдалануға тыйым салуымыз керек. Мысалы, есік алдының шаңын басу үшін, салқындату үшін ауызсуды себетіндер бар. Ауызсу тарифі қымбаттаса, олар үнемдеуге көшеді. Біз сол үшін ауызсудың қадіріне жетуіміз шарт.
 

Бүгінде ең басты мәселенің бірі – су ресурстарын тиімді пайдалану мен оны болашақ ұрпаққа жеткізу. Себебі, халық саны өсіп келеді, өндіріс орындары көбейіп жатыр, ауыл шаруашылығы қарқынды дамуда. Осының бәрі суға деген сұранысты арттырады. Сонымен қатар, су шаруашылығы саласына білікті мамандар мен инвестиция қажет.
 

Жалпы алғанда, су тапшылығы – тек бір саланың емес, бүкіл қоғамның ортақ мәселесі. Сондықтан, халық болып бірігіп, суды үнемдеу мәдениетін қалыптастыруымыз қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Sat, 30 May 2026 09:53:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/Q9GjyyMK.jpg"   type="image/jpeg"   length="239573"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[AI – кибершабуылдарды жеделдететін күш]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/ai-%E2%80%93-kibershabuyldardy-zhedeldetetin-kush</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/ai-%E2%80%93-kibershabuyldardy-zhedeldetetin-kush</guid>
                <description>Бірнеше жыл бұрын жасанды интеллект бизнес үшін негізінен тиімділік құралы ретінде қарастырылатын, 2026 жылы бұл үрдіс түбегейлі өзгерді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Енді AI – компаниялардың көмекшісі ғана емес, кибершабуылдарды үдететін құралға айналды. Ең үлкен мәселе – шабуылдардың даму жылдамдығы компаниялардың қорғаныс жүйесін жаңарту қарқынынан асып кетті. World Economic Forum-ның 2026 жылғы есебіне сәйкес, жасанды интеллектімен байланысты қауіп-қатерлер биылғы ең жылдам өсіп жатқан киберқауіптердің бірі ретінде аталды. Киберқауіпсіздік саласындағы басшылардың 87%-ы ЖИ тәуекелдерін жаңа қауіптердің басты факторы деп есептейді.  

Қазірдің өзінде ЖИ бірнеше мақсатта қолданылып жатыр. Атап айтқанда, фишинг хаттарын жасау; басшылардың deepfake дауысын құрастыру; MFA қорғанысын айналып өту; корпоративтік желі ішінде барлау жүргізуді жеделдету; мердігерлер мен жеткізу тізбектеріне шабуылдарды автоматтандыру. Біз жоғары жылдамдықтағы кибершабуылдар дәуіріне кіріп жатырмыз. Microsoft-тың соңғы есептерінде ЖИ арқылы жасалған фишинг шабуылдарының дәстүрлі шабуылдарға қарағанда әлдеқайда «тиімді» екені айтылған. Кейбір жағдайларда қолданушылардың алдану деңгейі 54%-ға жеткен. Ал классикалық фишингте бұл көрсеткіш шамамен 12% болған. Бұл Қазақстан үшін де қауіпті. Себебі көптеген компания әлі күнге дейін қауіпсіздікті ескі модель бойынша құрып келеді. Яғни, «антивирусымыз бар, MFA қосылған, firewall орнатылған» деген ұстаныммен жүр. Бірақ бүгінде AI шабуылдардың табиғатын өзгертті. Мысалы, бұрын ең сенімді қорғаныс құралдарының бірі саналған көпфакторлы аутентификацияның (MFA) өзі қазір толық қорғаныс болудан қалды. 2026 жылдың сәуірінде Microsoft ЖИ көмегімен жүргізілген шабуылдарды сипаттады: device code phishing, автоматтандырылған барлау және пайдаланушы сессияларын басып алу арқылы MFA айналып өткен.

Компаниялар ЖИ құралдарын өте жылдам енгізіп жатыр, бірақ қауіпсіздік процестері әлі де бұрынғы деңгейде қалып қойған. Қызметкерлер бақылаусыз сыртқы ЖИ-сервистерді пайдаланады. Құпия ақпарат ашық модельдерге жүктеледі. ЖИ-ассистенттер ішкі құжаттарға қол жеткізеді.

API-интеграциялар қауіпсіздік архитектурасы толық тексерілмей іске қосылады. Нәтижесінде ЖИ тек бизнесті емес, ықтимал шабуылдарды да жеделдетіп жатыр. Бүгінде киберқауіпсіздік IT бөлімінің техникалық міндеті болудан қалды деуге толық негіз бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 15 May 2026 12:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/BKc2BM3J.jpg"   type="image/jpeg"   length="76317"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Мемлекеттік тіл» деген терминді «ресми тіл» деп ауыстыру керек]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/memlekettik-til-degen-termindi-resmi-til-dep-auystyru-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/memlekettik-til-degen-termindi-resmi-til-dep-auystyru-kerek</guid>
                <description>Елімізде бір әлеуметтік лингвистикалық құбылыс байқалады: қазақ тілі – мемлекеттік тіл деп заңдастырып қойып, билік пен зиялы қауым орыс тілін белсенді түрде қолдайды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Осыған байланысты қоғамда ерекше субьмәдениеттің өкілдері – еуропаланған жастар мен өздерін «модернизацияланған» немесе дамыған деп санайтын халықтың қабаты пайда бола бастады. Мәдениеттердің бұлайша гибриттенуі халықты дамыған және артта қалғандар деп екі жікке жаруға әкелуі мүмкін.

Меніңше, біздің елде «мемлекеттік тіл» деген терминді «ресми тіл» деген терминмен ауыстыру керек (әлемдік тәжірибе солай). Өйткені «мемлекеттік тіл» деген – жасанды термин, ол міндетті түрде «ресми тіл» деген терминді қажет етіп тұрады. Біз конституцияға мың рет қазақ тілі – мемлекеттік тіл деп жазғанмен, ол сонша рет «ресми тіл орыс тілі ме?» дегенді меңзеп тұрады. Сондықтан, Конституциядан бастап барлық құжатта «Қазақстанның ресми тілі – қазақ тілі» деп жазылуы керек. Сосын ресми тілді білу міндеттеледі. Ол міндеттелсе, оны оқыту өзінен-өзі қажеттілікке айналады. Сонда Қазақстанның ресми тілі – қазақ тілін жаппай оқытуға көшу туралы қаулы қабылданып, тұжырымдамалары жасалуы керек. Осы құжаттар негізінде балабақшада, бастауыш сыныпта, орта мектепте, колледждер мен жоғары оқу орындарында және елдің ересек тұрғындарына ресми тілді оқытудың жаңа стандарттары жасалуы қажет.

Тіл – прогресс пен дамудың маркері. Тіл маргиналданса, тілмен бірге автоматты түрде ұлттық әдебиет пен өнер де маргиналдануға ұшырайды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 13 May 2026 16:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-5/MCbCzf1n.jpg"   type="image/jpeg"   length="186057"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан – ауыл шаруашылығы әлеуеті өте жоғары елдердің бірі]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-%E2%80%93-auyl-sharuashylygy-aleueti-ote-zhogary-elderdin-biri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-%E2%80%93-auyl-sharuashylygy-aleueti-ote-zhogary-elderdin-biri</guid>
                <description>Дамытуға болатын жаңа бағыттар мен болашағы мол салаларға келсек, аналитикалық тұрғыдан, бірнешеуін атауға болады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біріншісі – органикалық ауыл шаруашылығы. Дүние жүзінде экологиялық таза өнімге сұраныс жыл сайын өсіп келеді. Еуропа мен АҚШ нарығына экспорт жасау мүмкіндігі жоғары. Мысалы, Қазақстанда органикалық өнім (бидай, зығыр, соя, бұршақ, дәрілік өсімдіктер) ЕО елдеріне экспортталып жатыр. Қазақстан Еуропа үшін «табиғи өнім жеткізушісі» бола алады.

Перспективалы өнімдер ретінде жасымық, зығыр, органикалық көкөністер мен  дәрілік өсімдіктерді атауға болады.

Айта кетерлігі, Қазақстан жасымық экспорты бойынша әлемде 6-орында тұр және оны одан әрі дамытуда үлкен әлеуетке ие. Бұрын біз оны Түркияға шикізат ретінде экспорттап, оны қайта жарма түрінде жоғары бағамен сатып алатынбыз. Қазіргі уақытта Қостанай, Ақмола және Абай облыстарындағы кәсіпорындардың іске қосылуы нәтижесінде ішкі нарық толық қамтылып, бүгінде дайын өнім экспортталуда.

Екінші бағыт – аквамәдениет (балық шаруашылығы). Қазақстанда табиғи су ресурстары мол болғанымен, балық өндірісі әлеуетіне толық жеткен жоқ. Сарапшылардың пікірінше, аквамәдениет импортты алмастырып, экспорттық өнім бола алады және бұл бағыт ауылдық жерлерде жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Елде жылдық қуаты шамамен 120 мың тонна болатын 72 балық өңдеу зауыты бар. Оның ішінде 20 нысан Еуроодаққа экспорттауға сертификатталған. Қазақстан балық өнімдерін Германия, Нидерланды, Ресей және Қытайды қоса алғанда, 21 елге экспорттайды.

Жылыжай шаруашылығы (интенсивті көкөніс өндірісі). Қазақстанда климаттың суық болуы жылыжай өндірісін стратегиялық бағытқа айналдырады.

Жоғары маржалы дақылдар. Елімізде дәстүрлі бидай өндірісінен басқа пайдасы жоғары дақылдарға көшу тренді байқалады. Перспективалы бағыттар ретінде майлы дақылдар (рапс, күнбағыс), бұршақ дақылдары, зығыр, соя, мал азығы дақылдарын атауға болады. Бұл өнімдерге Қытай, Түркия, Иран сияқты елдерде сұраныс жоғары. 

Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу. Сарапшылар Қазақстан үшін негізгі мәселе шикізатты емес, дайын өнімді экспорттау екенін атауда. Перспективалы бағыт – ет өңдеу (шұжық, жартылай фабрикат), сүт өнімдері (ірімшік, құрғақ сүт), астық өңдеу (макарон, крахмал), өсімдік майлары.

Агроэкотуризм. Қазақстанда ауыл туризмі – ауыл экономикасын әртараптандырудың маңызды тәсілі. Ауылдық аймақтарды дамыту бағдарламаларында бұл бағыт та қамтылған. Мысалы, этноауылдар салу, ферма туризмі, жылқы туризмі, аңшылық және балық туризмі бағыттарын дамытуға болады. Бұл ауыл халқының табысын арттыруға ықпал етеді.

Баламалы мал шаруашылығы. Еліміздің дәстүрлі мал шаруашылығынан бөлек жаңа нишаларды дамыту мүмкіндігі мол. Мысалы, түйе шаруашылығы (шұбат, түйе сүті), марал шаруашылығы (панты өнімдері), ешкі сүті өндірісі, жылқы етінің экспорттық өндірісі т.б. Бұл өнімдер экологиялық және дәстүрлі бренд ретінде әлемдік нарықта сұранысқа ие.

Қазақстан ауыл шаруашылығы әлеуеті өте жоғары елдердің бірі саналғанымен, көптеген сарапшылар аграрлық сектордың мүмкіндіктері толық пайдаланылмай отырғанын айтуда.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 14:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/SRxB95UN.webp"   type="image/webp"   length="130448"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Туризмді дамыту тек жаңа қонақүйлер салумен немесе жол жөндеумен шектелмеуі керек]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/turizmdi-damytu-tek-zhana-konakujler-salumen-nemese-zhol-zhondeumen-shektelmeui-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/turizmdi-damytu-tek-zhana-konakujler-salumen-nemese-zhol-zhondeumen-shektelmeui-kerek</guid>
                <description>Қазақстан – тұмса табиғаты бар, тарихы терең, мәдениеті бай ел. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Дегенмен осы мол әлеуетті толық пайдаланып отырмыз деп айту қиын. Сондықтан 2025 жылғы қыркүйек айында Үкіметке туризмді дамыту мәселесі бойынша арнайы депутаттық сауал жолдап, өңірлердегі өзекті мәселелерді көтердім. Бүгінде туризм саласында оң өзгерістер де бар. Мысалы, бір ғана Жетісу облысында орналастыру орындарының саны 400 нысанға жетіп, төсек-орын қоры 22,8 мыңға дейін өсті. Ішкі туристер саны 2 миллион адамға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 11 пайызға артты. Ал көрсетілген туристік қызмет көлемі 1,8 млрд теңгеге жетті. Бұл – сұраныстың бар екенін көрсететін жақсы белгі. Ендігі міндет – осы әлеуетті жүйелі дамыту.

Біріншіден, өңірлік басқару жүйесін күшейту қажет. Қазіргі таңда елімізде 12 визит-орталық жұмыс істегенімен, туризм басқармалары барлық облыста бірдей жоқ. Туристік әлеуеті жоғары Ұлытау мен Жетісу сияқты өңірлерде мұндай құрылымдардың болмауы туризмнің жүйелі дамуына кедергі келтіреді. Екіншіден, инфрақұрылымды дамыту маңызды. Мысалы, Алакөл жағалауы бүгінде еліміздің ірі туристік орталықтарының біріне айналып отыр. Соңғы жылы ғана бұл өңірге 1,8 миллионнан астам адам келген. Орналастыру орындарының саны 270 нысанға жетіп, туристік қызмет көлемі 7,2 млрд теңгеге дейін өскен.  Мұндай тәжірибені еліміздің басқа да өңірлерінде қолдану қажет. Үшіншіден, жаңа туристік бағыттарды дамыту керек. Ұлытаудағы «Саң» таулары, Кейкі батыр үңгірі немесе Маңғыстаудағы Торыш алқабы сияқты бірегей табиғи нысандарды мемлекет қорғауына алып, туристік маршруттарға енгізу еліміздің туристік картасын кеңейте түседі.

Туризмді дамыту тек жаңа қонақүйлер салумен немесе жол жөндеумен шектелмеуі керек. Ең бастысы – табиғи және тарихи мұрамызды көздің қарашығындай сақтау. Өкінішке қарай, кейбір қасиетті орындарда мәдениетке жат әрекеттер кездесіп жатады. Киелі жерлерде қоқыс қалдыру, тарихи белгілерді бүлдіру сияқты жағдайлар орын алады. Мысалы, жуырда Ұлытау ұлттық паркінің аумағындағы «Әулие тауда» орналасқан қасиетті таңбалы тастардың бүлінуі қоғамды алаңдатқан жағдай болды. Бұл – ұлттық құндылықтарға жасалған қиянат. Сондықтан туризмді дамыту мен табиғи-мәдени мұраны қорғау қатар жүруі тиіс. Сонымен қатар табиғи ескерткіштерді сақтау мәселесіне де ерекше назар аудару қажет. Маңғыстаудағы Торыш алқабындағы шар тәрізді тастар – табиғаттың сирек құбылысы. Алайда кейбір адамдар оларды жеке мақсатта алып кетіп, табиғи ландшафтқа зиян келтіріп отыр. Мұндай нысандарды мемлекет қорғауына алып, бақылауды күшейту – уақыт талабы.

Бүгінде туризм – цифрлық технологиялармен тығыз байланысты сала. Әлемде туристер сапарды жоспарлаудан бастап, қонақүй таңдауға дейін барлық қызметті онлайн форматта пайдаланады. Қазақстанда бұл бағытта алғашқы қадамдар жасалғанымен, цифрлық әлеует толық пайдаланылып отыр деп айту қиын. Туристік ақпараттың бірыңғай цифрлық платформасы, сапалы мобильді қосымшалар және жасанды интеллект негізіндегі сервистер жеткілікті деңгейде дамымаған. Сондықтан цифрлық инфрақұрылымды күшейту қажет. Туристік аймақтарда тұрақты интернет байланысын қамтамасыз ету, бейнебақылау жүйелерін енгізу, дрондар арқылы бақылау жүргізу қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жасанды интеллект туристерге жеке маршруттар ұсыну, тарихи нысандар туралы көптілді ақпарат беру, өңірлердің туристік әлеуетін тиімді таныстыру сияқты мүмкіндіктер ашады. Бұл – туризмді жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, еліміздің экономикасына қосымша серпін беретін бағыт.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 09 Apr 2026 12:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/uN8oesXn.jpeg"   type="image/jpeg"   length="438675"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/balanyn-sozin-bolmeu-de-manyzdy-sanalady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/balanyn-sozin-bolmeu-de-manyzdy-sanalady</guid>
                <description>Қоғамда «суицид туралы айтуға, сұрауға болмайды» деген стереотип бар. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бірақ осы стигманы бұза отырып, баламен ашық сөйлесу, қорықпай сұрау – өте маңызды.

Көп адам «суицид туралы сұрасам, баланы соған итермелеймін» деп ойлайды. Маман ретінде айтарым, бұл – қате пікір. Керісінше, дер кезінде қойылған ашық сұрақ баланың өмірін сақтап қалуы әбден мүмкін.

Жасөспірімдермен жұмыс тәжірибесінде байқалғандай, балаға ашық сұрақ қойылған кезде, ол ішіндегі ауыр сезімін сыртқа шығарып, көмек алуға мүмкіндік табады.

Енді оны қалай айту керек? «Мен сенің соңғы кезде қатты қиналып жүргеніңді байқап жүрмін», «Сенде өмір сүргің келмейтін сәттер бола ма?», «Өзіңе қол жұмсау туралы ойладың ба?» деген секілді сұрақтарды ашық қою баланың өмірін сақтауға көмектеседі. 

Бұл жердегі негізгі мақсат – баланың ішіндегі ауыр сезімін, мәселесін сыртқа шығару, мәселесін айтуына мүмкіндік беру және сол арқылы көмек алуға алғашқы қадам жасау. 

Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады. Жалпы, жасөспіріммен сөйлесу барысында осы қағидаға ерекше мән беру керек. Бала өз мәселесін айтқанда оның сезімдерін құнсыздандырмаған жөн. Өкініштісі сол, кейде мынадай сөздер айтылып жатады: «Қоя ғой, бәрі жақсы болады», «Бұл да өтеді», «Сен неге бұған бола уайымдайсың?», «Сенен де қиын жағдайда жүрген адамдар бар», «Осыған бола сондай шешім қабылдайсың ба?», «Ата-анаңды ойламадың ба?». Осындай сөздерді естіген жасөспірімдер, менің тәжірибемде керісінше, одан әрі тұйықталып, ештеңе айтқысы келмей қалады.

Сондықтан, дұрыс сөйлесу керек. Мен мынадай тәсілді қолданамын. «Саған шынымен де қиын екен, егер сенің орныңда мен болсам, не істерімді білмей отырмын?» деп айтамын. Осындай сөздер жасөспірімге шынайы әсер етеді. Өйткені, бұл – оның мәселесін мойындау. Сонымен қатар, «Мен сені толық түсініп отырмын» деп айтпаймын. Оның орнына «Мен сені түсінуге тырысып жатырмын» деп айтамын. Себебі, қазіргі жасөспірімдер өте сезімтал, олар бәрін байқайды. Кейде «Сіз мені қалай түсініп отырсыз?», «Сіз осындай жағдайды бастан өткердіңіз бе?» деп кері сұрақ қояды.

Сондай-ақ, балаға алғыс білдірудің де маңызы бар. Мысалы, «Өзіңнің мәселеңді менімен бөліскенің үшін рақмет!», «Мен саған көмектескім келеді», «Сен сияқты жағдайдағы балаларға көмектескен тәжірибем бар» деу – жасөспірім үшін өте маңызды. Өйткені, ол өзін жалғыз емес екенін түсінеді. Осындай қиындықпен тек өзі ғана бетпе-бет келіп тұрған жоқ екенін сезіну оған үлкен қолдау береді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 07 Apr 2026 13:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-4/5VrFQBbR.jpeg"   type="image/jpeg"   length="117140"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан жоғары технологиялық экономика құрған елге айнала алады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-zhogary-tehnologiyalyk-ekonomika-kurgan-elge-ajnala-alady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstan-zhogary-tehnologiyalyk-ekonomika-kurgan-elge-ajnala-alady</guid>
                <description>Атом энергетикасы – Қазақстанның энергетикалық моделі мен халықаралық орны үшін стратегиялық маңызды сала. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Ел 1990 жылдардан бастап ядролық технологияларға инвестиция салды, нәтижесінде уран өндіруде әлемдік көшбасшылар қатарына көтерілді. 2025 жылғы IAEA/World Nuclear Association мәліметтеріне сәйкес, Қазақстан әлемдік уран өндірісінің шамамен 40%-ын қамтамасыз етеді.

Оның ішінде 80%-дан астам уран өндіру ISR (In‑Situ Recovery, жерасты шаймалау) технологиясы арқылы жүзеге асады. Бұл технология елімізге төменгі өндіру шығындары, экологиялық қауіпсіздік және өндіріс тиімділігін арттыру сияқты артықшылықтарды береді.

Ұлттық атом саласының маңызды компоненті – Өскемен қаласындағы Үлбі металлургиялық зауыты. 2023-2025 жылдар аралығында зауыт 2,5 мың тонна уран концентратын экспортқа шығарды. Бұл фактор – Қазақстанның ядролық отын нарығындағы бәсекеге қабілеттілігінің айқын көрінісі. 2019 жылы Қазақстанда Халықаралық атом энергиясы агенттігінің төмен байытылған уран банкі орналастырылды, бұл ядролық қауіпсіздік пен бейбіт атом энергетикасында Қазақстанның халықаралық сенімді серіктес екенін көрсетеді.

Қазақстанның атом энергетикасы тек шикізат өндірумен шектелмейді. Елде уранды төмен байыта отырып, ядролық отын компоненттерін өндіру мен экспорттау әлеуеті де бар. Бұл әлемдік ядролық отын нарығында Қазақстанның орнын нығайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, халықаралық техникалық‑экологиялық серіктестік (МАГАТЭ, Euratom, IAEA) секторымен интеграция Қазақстанның ядролық саласын бәсекеге қабілетті әрі стандарттарға сай етеді.

Атом энергетикасының ғылыми‑зерттеу компоненті де маңызды. Ұлттық ядролық орталық пен ғылыми институттар радиациялық қауіпсіздік, ядролық материалдар, реакторлық инженерия және энергетикалық инновациялар бағытында зерттеулер жүргізуде. Бұл зерттеу базасы еліміздің атом энергетикасын дамытудың кадрлық, технологиялық және ғылыми негізін қамтамасыз етеді.

2025 жылы өткізілген референдум бойынша мен атом электр станциясын салу перспективалары және экологиялық қауіпсіздік, әлеуметтік‑экономикалық тиімділік туралы түсіндіру жұмыстарында белсенді түрде қатыстым. Өңірлік кездесулерде қоғам мүшелеріне атом энергетикасының артықшылықтары, қауіпсіздік стандарттары және тұрақты даму концепциясы түсіндірілді. Бұл тұлғалардың, азаматтық қоғамның ақпараттандырылуы мен ел азаматтарының сенімін арттыруда маңызды рөл атқарды.

Қазақстанның энергетикалық стратегиясы кешенді болуы тиіс: жаңартылатын энергия көздері (жел және күн), атом энергетикасы (базалық тұрақты қуат) және таза көмір технологиялары (экологиялық сертификатталған көмір генерациясы). Сонымен қатар жасыл экономика институттары энергия тиімділігін арттыру, циркулярлық экономика, инновациялар және экологиялық жобалар бойынша үйлесімді саясат жүргізуі қажет.

Ұзақ мерзімді перспективада Қазақстан тек табиғи ресурстарға бай мемлекет ретінде ғана емес, энергетикалық технология мен инновациялар саласында жаһандық ойыншыға айнала отырып, тұрақты, қауіпсіз, жоғары технологиялық экономика құрған елге айналуға мүмкіндігі бар. Ол үшін стратегиялық инвестициялар, институционалдық реформалар, ғылыми‑техникалық даму және халықаралық серіктестік ескерілетін кешенді энергетикалық модель құру қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 26 Mar 2026 15:38:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/ogxaMqUS.jpg"   type="image/jpeg"   length="156520"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[ Көп бизнес жасанды интеллектіні тренд үшін енгізіп жатыр]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kop-biznes-zhasandy-intellektini-trend-ushin-engizip-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kop-biznes-zhasandy-intellektini-trend-ushin-engizip-zhatyr</guid>
                <description>Соңғы кезде бәрі жасанды интеллект туралы айтып жүр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Біреу оны болашақ дейді, біреу «бәрін өзгертеді» дейді. Бірақ мен басқа нәрсені байқап жүрмін. Біз ЖИ-ді дұрыс түсінбей жатырмыз. Қазір көп жерде, мәселен,  компанияларда, банктерде, тіпті мемлекеттік жүйелерде ЖИ енгізіліп жатыр. Сыртынан қарасаң – бәрі «цифрланып», «дамыған» сияқты. Бірақ ішіне кірсең, көп жағдайда өзгерген ештеңе жоқ. Жүйе де, процесс те сол баяғы. Тек үстіне ЖИ деген жаңа «қабат» қосылған. Сол үшін мен мұны басқаша атаймын –  жасанды интеллект бұл кей жағдайда нәтиже емес, иллюзия.

Бірінші иллюзияның басталатын жері – компаниялардың іші. Қазір көп бизнес жасанды интеллектіні нақты проблеманы шешу үшін емес, тренд үшін енгізіп жатыр. Мысалы, деректер сапасы төмен, бірақ ЖИ қосылған, процестер реттелмеген, бірақ автоматизация бар, шешімдер әлі де адамдармен қабылданады, бірақ «ЖИ қолданамыз» дейді. Нәтиже қандай? Ешқандай. Бірақ есепте бәрі әдемі көрінеді. Презентацияда – «инновация», ал кәдімгі өмірде сол баяғы хаос. 

Екінші иллюзия адамдардың өзінде, яғни қазіргі адамдар ЖИ-ге тым тез сеніп барады. Бір жауап алса шындық деп қабылдайды, тексермейді, өзінің ойын, анализін, талдауын аз қолданады. Бұл өте қауіпті құбылыс, себебі ЖИ ақиқат емес, ол тек ықтимал жауап береді. Яғни, ол сенімді сөйлегенімен, қателесуі мүмкін. Ал адамдар оны күмәнсіз қабылдай бастады. Бұл жерде мәселе технологияда емес, басты мәселе – адамның ойлау қабілетінде. 

Жалпы Қазақстандағы жағдайға тоқталсақ, бізде ЖИ енді ғана белсенді қолданылып жатыр. Бірақ бір мәселе анық көрініп тұр. Көп жерде қауіпсіздік кейінге қалып жатыр, деректер қайда кетіп жатқанын ешкім нақты бақыламайды, шетелдік сервистерге тәуелділік өсіп жатыр. Ал бұл жай ғана технология мәселесі емес, бұл тәуелділік мәселесі. Егер сен өз дерегіңді бақыламасаң, онда сен өз бизнесіңді де толық бақыламайсың. Бұл жердегі ең қауіптісі ЖИ-дің қателесуі емес, ең қауіптісі – біз оны дұрыс деп қабылдай бастауымыз. Сонда біз тек технологияға емес, өзіміздің ойлау қабілетімізге де тәуелді болып қаламыз. 

Қорытындылай келе, жасанды интеллект – сөзсіз мықты құрал, алайда ол дұрыс жүйе болмаса, сапалы дерек болмаса, нақты мақсат болмаса, онда ешқандай нәтиже бермейді, тек иллюзия береді. Бәрі жұмыс істеп жатқандай көрінеді, бірақ шын мәнінде ештеңе өзгермейді.

Жасанда интеллектіні тек қана құрал ретінде қабылдау қажет, негізгі фокус біздің ойлауымызға және жауапкершілігімізге байланысты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 26 Mar 2026 15:20:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/tpNDiSme.png"   type="image/png"   length="1389134"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Әділ қоғам құрудың негізі]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/adil-kogam-kurudyn-negizi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/adil-kogam-kurudyn-negizi</guid>
                <description>Жаңа Конституция – ел дамуының жаңа белесін айқындайтын маңызды қадам.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл құжат мемлекетіміздің саяси жүйесін жаңғыртып қана қоймай, ұлттың интеллектуалды әлеуетін арттыруға жол ашатын басты кепіл болмақ. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігі «Ғылым ордасы» ШЖҚ РМК директоры Ұлар Мұқажанов айтты.

Заң үстемдігі бар жерде ғана әділетті қоғам қалыптасатынын тілге тиек еткен ол бүгінгі таңда әділдікке деген сұранысты нақты іске айналдыратын уақыт келгенін жеткізді.


«Әділ қоғам тек сөз жүзінде емес, нақты іс-әрекет арқылы көрінуге тиіс. Осы тұрғыда жаңа Конституция – Қазақстанның дамуына жаңа серпін беретін стратегиялық қадам. Бұл формалды реформа ғана емес, әр азаматтың күнделікті өміріне оң әсер ететін нақты нәтижелерге бағытталған өзгеріс. Жаңа Конституция ең алдымен адамның құқықтары мен бостандықтарын бірінші орынға қояды. Бұл ел тұрақтылығын нығайтып, қоғам мен мемлекет арасындағы сенімге жаңа тыныс береді. Себебі мықты мемлекеттің іргетасы тек әділдікпен қаланады», – деп атап өтті Ұлар Мұқажанов.


Сондай-ақ ол Ата заңдағы өзгерістер ел дамуының жаңа бағыттарын айқындап, білім-ғылым және инновация салаларының өркендеуіне жол ашатыны жөнінде ойын сабақтады.


«Осынау тарихи бетбұрыстың тағдыры алдағы 15 наурызда өтетін республикалық референдумда шешілмек. Бұл тарихи сәтте әрқайсымыз белсенділік танытып, өз пікірімізді білдіруіміз қажет. Мен Қазақстан Республикасының азаматы ретінде таңдауымды жасаймын әрі сіздерді де маңызды іс-шарадан тыс қалмауға шақырамын», – деді ол.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 09 Mar 2026 15:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-3/H08EVM3U.webp"   type="image/webp"   length="27050"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазіргі уақытта төрт-бес аймақта су тасқыны қаупі бар]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-uakytta-tort-bes-ajmakta-su-taskyny-kaupi-bar</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-uakytta-tort-bes-ajmakta-su-taskyny-kaupi-bar</guid>
                <description>2024 жылғы су тасқынының негізгі себебі – климаттың өзгеруі мен каналдардың сапасыздығы. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сол тасқыннан кейін қазір Үкімет те, Төтенше жағдайлар министрлігі де, Су ресурстары және ирригация министрлігі де тасқынның алдын алуға белсенді кірісіп жатыр. Қазір төрт-бес аймақ қана су тасқыны болуы мүмкін қызыл аймақ деп белгіленіп отыр. Атап айтқанда, Шығыс Қазақстан, Абай, Солтүстік Қазақстан, Қостанай және Жетісу облыстары. Енді таулы аймақтарда бұл белгілі құбылыс, жылда оның алдын алып, бөгеттерді нығайтып жатады. Бұл жылда істелініп жатқан дүние. Су тасқынының алдын алу үшін Үкімет цифрлық технологияларды пайдаланып отыр. TALSIM деген болжам жасайтын бағдарлама бар. Ол Төтенше жағдайлар министрлігімен біріктірілген. Ал екіншіден, ТАSQYN деген ақпараттық жүйе бар.

Су тасқыны дәл 2024 жылдағыдай болмайды деп ойлаймын. Өйткені биыл қыс жылы, алдыңғы жылдың қысындай болған жоқ. Әр жердің ерекшеліктері бар сол сияқты. Мысалы, Батыс Қазақстанда Жайық өзенін алсақ, ол жерде көп су Ресейдің Иреклі су қоймасынан келді. 

Алдыңғы жылдағы қыстың ерекшелігі жаһандық климаттың өзгеруінің дәл өзі. Мысалы, Индонезиядағы аралдарда мұхит, теңіз суының деңгейі көтеріліп, басып жатыр. Ал бізде климаттың өзгеруі басқаша, осындай жағдайларға әкеліп отыр. Біз жаһандық климат өзгерісін онша сезген жоқпыз. Негізінде оның бізге қауіпті әсері ол құрғақшылық. Қазір көктем жақындап келе жатқаннан кейін тасқын туралы ойланып отырмыз ғой. Ал бірақ та, әр жағында су тапшылығы, құрғақшылық деген апаттар өте қауіпті. Біз оған бейімбіз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 27 Feb 2026 14:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/L3JmrvTr.webp"   type="image/webp"   length="83090"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақша сөйлеу «сәнді әрі тиімді» болған кезде, танымалдылық мәселесі өздігінен шешіледі]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazaksha-sojleu-sandi-ari-tiimdi-bolgan-kezde-tanymaldylyk-maselesi-ozdiginen-sheshiledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazaksha-sojleu-sandi-ari-tiimdi-bolgan-kezde-tanymaldylyk-maselesi-ozdiginen-sheshiledi</guid>
                <description>Қазақ тілі шын мәнінде беделді тіл болуы үшін, ол тек мәдениеттің немесе парыздың символы ретінде қабылданбауы тиіс. Ол мүмкіндіктердің, қаржының және прогрестің тіліне айналуы қажет.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекеттік мәртебе – қазақ тілінің «қаңқасы немесе тәні» болса, қоғамдық өмір салаларындағы нақты қолданысы – оның «қаны». Біз жоғарыдан бұйрық күтпей-ақ сол қаңқа мен тәндегі бос тұрған тамырларға қан жүгіртуіміз керек. Оған демографиялық мүмкіндігіміз де, ешбір халықтан кем түспейтін қабілетіміз де жетеді.

Тілдің беделі – бұл мықты контенттің, заманауи технологиялар мен жеке пайданың жиынтығы. Қазақша сөйлеу «сәнді әрі тиімді» болған кезде, танымалдылық мәселесі өздігінен шешіледі.
Біздің қоғамда қазақ және орыс тілдерінің қатар қолдануы қазақтардың паралел екі әлемде өмір сүруіне әкеліп отыр. Қазақ тілінде үйде, базарда сөйлеседі, достармен әзілдеседі, мектепте білім алады, т.б. Оны көпшілігі ана тілі деп санағанымен, ол ресми және күрделі мәселелерге жарамсыз деп есептейді. Ал орыс тілінде заңдар жазылады, ғылымда қолданады, бизнес-келіссөздер жүргізіледі. Оны интеллектпен, билікпен және элитарлықпен байланыстыратын құрал деп санайды. Екі тілді қатар қолданудың қаупі неде? Ол санадағы отаршылдықты сақтап қалады. Қазақтар өз ана тілін кванттық физика немесе халықаралық құқық үшін «жеткілікті деңгейде дамымаған» деп сене бастайды. Бұл лингвистикалық шизофренияға әкеледі: қазақтар өзін орыс тілінде сөйлегенде ғана толыққанды боп сезінетіндей күй кешеді. Бұдан арылудың жолы – отарсыздану. Тілдік отарсызданудың мақсаты – Қазақстанда орыс тілін жою емес, қазақ тілін соның деңгейіне көтеру немесе қазақ тілін беделді ресми тілге айналдыру.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 27 Feb 2026 14:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/2inkXr2K.png"   type="image/png"   length="1206082"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жаңартылған Конституция – ғылым мен білімнің жаңа мүмкіндіктері]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zhanartylgan-konstituciya-%E2%80%93-gylym-men-bilimnin-zhana-mumkindikteri</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zhanartylgan-konstituciya-%E2%80%93-gylym-men-bilimnin-zhana-mumkindikteri</guid>
                <description>Жаңартылған Конституцияда ғылым мен білімге қатысты нормалардың күшейтілуі – ел дамуының ұзақ мерзімді стратегиялық бағытын айқындайтын аса маңызды қадам. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл өзгерістер Қазақстанды білімге, зияткерлік әлеуетке және инновацияға сүйенген мемлекет ретінде орнықтыруға бағытталған.

Ғылым мен білім – кез келген елдің экономикалық қуаты мен бәсекеге қабілеттілігінің басты тірегі. Конституциялық деңгейде білімнің қолжетімділігі, ғылымды дамытуға мемлекеттік қолдау, академиялық еркіндік пен зерттеу қызметінің дербестігінің бекітілуі жоғары оқу орындары мен ғылыми қауымдастық үшін жаңа серпін береді.

Мен Қызылорда қаласындағы «Болашақ» университетінің Құрылтайшысы ретінде атап өткім келеді: жаңартылған Ата заңдағы бұл ұстанымдар университеттердің тек білім беретін мекеме ғана емес, ұлттың интеллектуалдық капиталын қалыптастыратын орталық ретіндегі рөлін күшейтеді. Ғылыми зерттеулерді экономикамен, өндіріс пен қоғам сұранысымен ұштастыруға құқықтық негіз қаланады.

Әсіресе, ғылым мен инновацияны қолдау, жас ғалымдардың әлеуетін арттыру, білім мен еңбектің әділ бағалануы ел экономикасының сапалы өсіміне жол ашады. Бұл – адами капиталды бірінші орынға қоятын өркениетті таңдаудың айғағы.

Жаңартылған Конституциядағы ғылым мен білімге қатысты өзгерістерді қолдай отырып, біз Қазақстанның болашағы білімді ұрпақтың, бәсекеге қабілетті ғылымның қолында екенін нақты сезінеміз. Ата заңға сүйенген ғылым мен білім – елдің тұрақты дамуының кепілі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 13 Feb 2026 13:17:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/ULCFgJM7.jpg"   type="image/jpeg"   length="217789"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Үкімет пен Ұлттық банк инфляцияға қарсы күресте синхронды жұмыс істеуі керек]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/ukimet-pen-ulttyk-bank-inflyaciyaga-karsy-kureste-sinhrondy-zhumys-isteui-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/ukimet-pen-ulttyk-bank-inflyaciyaga-karsy-kureste-sinhrondy-zhumys-isteui-kerek</guid>
                <description>Жалпы экономикалық өсім бойынша Үкіметтің тапсырмалық KPI-лары өзгеретін сияқты. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Енді біз тек қана макроэкономикалық көрсеткіштерге емес, экономикадағы табыстың барлығы халықтың табысына қалай әсер етті деген жақтан қарайтын боламыз. Халықтың жағдайы жақсы болса, демек тапсырманы орындадық. Жаман болса, тапсырманы орындаған жоқпыз деген сөз. Жалпы Үкімет өте қиын жағдайда тұр. Бұған дейін жиырма жыл бұрын қабылданған шешімнің барлығы өзінің кері әсерін беруде. Оны бір күнде өзгерту мүмкін емес. Сондықтан Үкімет 180 градусқа бұратындай реформалар жасағысы келеді. Әсіресе, салық реформасында. Бірақ ол бірден дәл қазір нәтиже бере қоймайды, сондықтан күту керек болады. 

Тоқтамай істей беретін дүние – Қазақстанда өндірістерді аша беру. Олар бір күн ашылып, екінші күні жабылып қалатындай емес, тұрақты істеп, экспорттық әлеуеті зор, өзінің нарығы бар кәсіпорындар болуы керек. Осындай кәсіпорындар біздің экономикамыздың тірегі бола алады. Үкімет бұл бойынша жағдай жасағысы келеді. Мәселе оның қалай орындалатындығында жатыр. Кәсіпорындар ертең ұзақ жұмыс істей ме деген мониторинг қажет. Мысалы, екі жыл бұрын ашылған кәсіпорын қазір қаншалықты жұмыс істеп отыр дегендей. 

Үкіметтің ойлары мен идеяларында, жоспарларында мін жоқ, мәселе оның орындалуы мен мониторингінде. Бірақ оған кішкене уақыт керек, сол себепті Үкіметке экономиканы сапалы өсіруге, ауыр міндеттен қорықпауға және сыртқы ықпал емес, нағыз қорытынды эффектке назар аударуға ауысу керек деп ойлаймын. Өйткені біздің Үкіметтің «ойлау қабілетінде» ескінің сарқыншақтары көп, психологиялық жағынан жаңарту керек. Ол үшін өте батыл болу керек. 

Инфляция – біздің басты проблемамыз. 2022 жылдан бері халықтың жалпы жағдайын нашарлататын ең басты факторға айналды. Ақшаны қанша қосып тауып жатсақ та, бағаның барлығы біздің артық еңбегімізді жеп қояды. Сондықтан белгілі бір қоғамдық ортақ стратегия жасау керек. Ұлттық банк өз тарапынан бәрін істеді, ставканы да көтерді, несиелерді де қымбаттатты, нарықтағы артық ақшаны алып тастады, кредитті негізінен халыққа емес, экономикаға, бизнеске баратындай ғып жасады. Үкімет енді өз тарапынан құйылатын нақты ақшаның тек қана өндіріске, белгілі бір іске жұмсалуын қамтамасыз ету керек. Әйтпесе, оның барлығы көмектеспейтін болады. Өйткені өндірісті ашудың өзі импортты күшейтеді, мемлекеттен бөлінген ақша импортты күшейтеді. Бөлінген ақшаға кәсіпкер сырттан құрал-жабдықтар сатып алуы керек, оның бәрі – импорт. Сондықтан Үкімет Ұлттық банкпен келісе отырып, әр қадамның инфляциялық нәтижесін, әсерін алдын ала модельдей алатындай жұмыс керек. Осы болжамды жұмыс бізде қиындау, мүмкін осы жағын қарап көру керек шығар. Сонда ғана біз инфляцияны тоқтата аламыз. Инфляцияны бір ғана орган тоқтата алмайды. Екеуі бірлесе жұмыс істеуі қажет. Соңғы екі жылда бұл талап қатты күшейген, сондықтан Үкімет пен Ұлттық банк инфляцияға қарсы күресте тек қана синхронды жұмыс істеуі керек.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 12 Feb 2026 15:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-2/3eYqsjYQ.png"   type="image/png"   length="1294087"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Зейнеткерлерді әкеліп, қазақ футболының көсегесін көгерте алмаймыз]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetkerlerdi-akelip-kazak-futbolynyn-kosegesin-kogerte-almajmyz</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetkerlerdi-akelip-kazak-futbolynyn-kosegesin-kogerte-almajmyz</guid>
                <description>Жалпы, қазақ футболының болашағын елестету қиын. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қарыштап дамып кетеді немесе құрдымға кетеді деп кесіп-пішіп айта алмайсың. Жаппай жекешелендіру өз жемісін береді деген де үміт бар. Өйткені, қазірдің өзінде «Қайсар» секілді клубтар Мозес сынды тәжірибелі ойыншыларды шақыртып, қысқасы құрамын күшейтіп ұлттық біріншілікте мықтылармен иық тірестіргісі келеді. Ендеше, бұл – ел чемпионатында бәсекелестік арта түседі деген сөз. Алайда, «асарын асап, жасарын жасап болған» Нани секілді зейнеткерлерді жинап футболдың көсегесін көгерте алмаймыз. Одан сол қыруар қаржыны балалар академиясына, инфроқұрылымға жұмсаса, ел футболының ертеңі жарқын болмақ!

Иә, президенттің пәрменінен кейін футбол клубтарын жаппай сатып алу жалғасып кеткені рас. Бірақ, барлығы сол клубтарды шын ықыласымен алып отыр деп айта алмас едім. Енді бұрынғыдай аспаннан келіп жатқан ағыл-тегіл ақша жоқ. Яғни, инвесторлар берген әрбір тиыннын сұрауы болады. Сондықтан, клуб басшылары қаржыны оңды-солды шаша бермей, ойланып барып жұмсайтыны анық. Егер шыққан шығынның кірісі болмаса, инвесторлардың да ұзаққа шыдамасы түсінікті. Сол себепті, жекенің қолына өткен клуб қожайындары енді жеке бастың қамын емес, команданың өсіп-өркендеуін ойлауы тиіс.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 29 Jan 2026 11:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-1/wkOhXrOh.png"   type="image/png"   length="1381938"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
