<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<rss version="2.0"  xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"  xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <title>Новости Казахстана на inbusiness.kz</title>
        <link>https://www.inbusiness.kz/kz/rss</link>
        <description><![CDATA[inbusiness.kz – Новости Казахстана на сегодня: важные новости на inbusiness.kz]]></description>
        <language>kk</language>
        <lastBuildDate>Thu, 05 Nov 2026 17:53:00 +0500</lastBuildDate>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қостанайда 17 жастағы жасөспірім 86 жастағы қарияны өлтірді деген күдікпен ұсталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kostanajda-17-zhastagy-zhasospirim-86-zhastagy-kariyany-oltirdi-degen-kudikpen-ustaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kostanajda-17-zhastagy-zhasospirim-86-zhastagy-kariyany-oltirdi-degen-kudikpen-ustaldy</guid>
                <description>30 қазанда Қостанайда қарияның мәйіті тұрғын үйлердің бірінің ауласынан табылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әлеуметтік желіде тараған ақпаратқа сүйенсек, қарт кісінің тамағын ауладағы орындықта отырған жерінде кесіп кеткен.

Полиция күдіктіні көп ұзамай анықтап, ұстады. Ол 17 жастағы жергілікті жасөспірім болып шықты.

Қазір күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалған. Кісі өлтіру дерегі бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Полиция оқиғаның мән-жайын анықтап жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 22:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/XU7sGjhY.jpg"   type="image/jpeg"   length="62255"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Unity танкерінің экипажындағы қазақстандық теңізші Үндістаннан кетті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/unity-tankerinin-ekipazhyndagy-kazakstandyk-tenizshi-undistannan-ketti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/unity-tankerinin-ekipazhyndagy-kazakstandyk-tenizshi-undistannan-ketti</guid>
                <description>Бұл туралы ҚР Сыртқы істер министрлігі хабарлады.

 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Үндістанның Парадип портында ұсталған MT UNITY танкерінің экипажында болған қазақстандық теңізші Үндістан аумағынан кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Министрліктің мәліметінше, қазақстандық азамат кемеден түсіп, алдымен Делиге ұшқан. Кейін Үндістаннан шыққан.

Осы кезеңде Қазақстан дипломаттары теңізшіге консулдық-құқықтық көмек көрсеткен.

Айта кетейік, Unity танкері 11 мамырдан бері Үндістанның Парадип порты маңында зәкірде тұр. Камерун туымен жүзетін кеме ұзақ уақыт бойы портта ұсталған.

Теңізшілердің туыстарының айтуынша, кеменің иесі – Bluetide Charters FZE компаниясы. Танкердің ұзақ уақыт қозғалыссыз тұруы салдарынан экипаж мүшелері азық-түлік пен ауыз су тапшылығына тап болған. Бұған қоса, байланыс үзіліп, техникалық ақаулар да туындаған.

6 қазанда Орисса штатының Жоғарғы соты Үндістан билігіне экипаж мүшелерін елдеріне қайтару үшін шұғыл шаралар қабылдауды міндеттеді.

Кемеде Ресейдің 20 азаматы, сондай-ақ Мысыр мен Қазақстан азаматтары болған. Сот кеме иесінің экипажды қажетті көмексіз қалдырғанын анықтап, теңізшілерді кемеден түсіруді, отандарына қайтаруды және экипаж құрамын ауыстыруды қысқа мерзімде ұйымдастыруды тапсырды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 22:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/wPdn6dDl.jpg"   type="image/jpeg"   length="60938"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда 8 жастағы баланың миына күрделі ота жасалды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/almatyda-8-zhastagy-balanyn-miyna-kurdeli-ota-zhasaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/almatyda-8-zhastagy-balanyn-miyna-kurdeli-ota-zhasaldy</guid>
                <description>Алматыдағы №2 қалалық балалар клиникалық ауруханасында сегіз жастағы баланың миындағы сирек кездесетін түзіліс алынды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Күрделі операцияны қазақстандық нейрохирургтер Германиядан келген профессор Ульрих-Вильгельм Томалемен бірлесіп жасады.

Дәрігерлер баланың миынан гамартома деп аталатын туа біткен патологияны анықтаған. Бұл – ми тіндерінің дамуындағы ауытқулар салдарынан пайда болатын сирек түзіліс.

Науқаста туғаннан бастап неврологиялық ауытқулар байқалған. Атап айтқанда, себепсіз күлу ұстамалары, ұйқының бұзылуы, сөйлеу және психикалық дамудың тежелуі, бас ауруы мен есінен тану жағдайлары болған. Миындағы гамартома эпилепсиялық ұстамалардың пайда болуына да себеп болған.

Бала бірнеше жыл бойы дәрігерлердің бақылауында болып, дәрі-дәрмекпен емделген. Сонымен қатар оған бірнеше рет хирургиялық операция жасалған. Алайда қабылданған ем шараларына қарамастан, эпилепсиялық ұстамалар тоқтамаған.

Күрделі ота халықаралық практикалық шеберлік сабағы аясында ұйымдастырылды. Оған Германияның «Шарите» университеттік клиникасы балалар нейрохирургиясы бөлімінің меңгерушісі, профессор Ульрих-Вильгельм Томале қатысты.

Шетелдік маман қазақстандық әріптестерімен бірге нейронавигация және операция кезіндегі нейромониторинг технологияларын пайдаланып, гамартоманы микрохирургиялық әдіспен алып тастады.

Халықаралық ынтымақтастық отандық дәрігерлердің тәжірибе алмасуына және балаларға күрделі жоғары технологиялық операцияларды ел ішінде жасау мүмкіндігін кеңейтуге жол ашты.


«Миының күрделі аурулары бар балалардың Қазақстанда жоғары технологиялық медициналық көмек алу мүмкіндігі болғаны біз үшін маңызды. Халықаралық ынтымақтастық, тәжірибе алмасу және заманауи хирургиялық технологияларды енгізу отандық нейрохирургияны дамытуға және күрделі жағдайдағы пациенттерді емдеу мүмкіндіктерін кеңейтіп жатыр», – деді аурухана директоры Марат Рабандияров.


Қазіргі уақытта №2 қалалық балалар клиникалық ауруханасы балалар нейрохирургиясы мен эпилепсияны хирургиялық жолмен емдеу бағыттарын дамытып, диагностика және емдеудің заманауи әдістерін енгізу жұмыстарын жалғастырып жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 21:39:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/FRUqhSet.jpeg"   type="image/jpeg"   length="23320"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ерлан Қарин 255 адамды Қазақстан азаматтығына қабылдауды ұсынды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/vice-prezident-azamattyk-maseleleri-zhonindegi-komissiyanyn-otyrysyn-otkizdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/vice-prezident-azamattyk-maseleleri-zhonindegi-komissiyanyn-otyrysyn-otkizdi</guid>
                <description>Вице-Президент Ерлан Қариннің төрағалығымен Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның кезекті отырысы өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жиын қорытындысы бойынша Мемлекет басшысына 255 адамды Қазақстан азаматтығына қабылдау туралы ұсыныс енгізіледі.

Сондай-ақ комиссия 43 адамның азаматтықтан бас тарту туралы өтінішін қанағаттандыруды ұсынбақ.

Вице-Президенттің айтуынша, соңғы жылдары Қазақстан азаматтығынан шығуға ниет білдірушілер санының азаю үрдісі сақталып отыр.

Атап айтқанда, кейінгі 8 жылда Қазақстан азаматтығынан шығу туралы өтініштер саны шамамен 40 есеге жуық азайған. Бұл өз кезегінде еліміздегі әлеуметтік оптимизм деңгейінің жоғары екенін көрсетеді.


&quot;Президент Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, төлқұжатымыздың беделі жылдан жылға нығайып келеді. Бұл Қазақстанның тартымдылығының арта түскенін білдіреді. Түрлі индекстердің деректеріне сәйкес, Қазақстан төлқұжаты өңірде ең таңдаулы саналады. Азаматтарымыз әлемнің 80-ге жуық еліне визасыз қатынай алады&quot;, – деді Ерлан Қарин.


Сонымен қатар Қазақстан азаматтығы шетелдің ІТ, бизнес салаларының көрнекті өкілдері, инвесторлар, ғылымдар мен мәдениет қайраткерлері үшін тартымды бола түсуде.


&quot;Еліміздің азаматтығы Президенттің әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси салаларда жүзеге асырған реформаларының нәтижесінде осындай беделге ие болды. Сондай-ақ бұл Мемлекет басшысы жүргізіп отырған халықаралық ынтымақтастық саясатының жемісі екені анық&quot;, – деді Ерлан Қарин.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 21:12:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/qmSqA2LO.jpeg"   type="image/jpeg"   length="3078788"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Астанада бір келі мефедронмен 19 жастағы қыз ұсталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/astanada-bir-keli-mefedronmen-19-zhastagy-kyz-ustaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/astanada-bir-keli-mefedronmen-19-zhastagy-kyz-ustaldy</guid>
                <description>Астанада есірткі заттарын заңсыз сақтап, таратты деген күдікпен 19 жастағы бойжеткен қолға түсті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Тінту кезінде оның жалдамалы пәтерінен шамамен бір келі мефедрон мен 300-ден астам дайын есірткі түйіншегі табылды.

Полиция қызметкерлері күдіктіні жедел-іздестіру шаралары барысында тұрғын үйдің кіреберісінде ұстаған. Одан кейін жалға алған студиялық пәтеріне тінту жүргізілген.

Тексеру кезінде асүй шкафынан ақ ұнтақ салынған пластик ыдыс анықталды. Сондай-ақ бөлмедегі аяқ киім қорабынан осындай зат салынған тағы бір ыдыс табылды. Бұдан бөлек, есірткіні өлшеп, буып-түюге арналған құрал-жабдықтар тәркіленді.

Сараптама қорытындысы тәркіленген заттың мефедрон екенін растады. Оның жалпы салмағы шамамен бір келіге жеткен.

Аталған дерек бойынша қылмыстық іс қозғалып, күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалды.

Алдын ала тергеу мәліметіне сәйкес, бойжеткен есірткіні пәтерінде сақтап, кейін оны тарату үшін өзге адамдарға беріп отырған. Қазір құқыққа қайшы әрекетке қатысы бар болуы мүмкін басқа да тұлғалар анықталып жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 20:33:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/WFzNLDJq.jpg"   type="image/jpeg"   length="21721"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Кезінде Шерзаттың қазасы туралы өлең жазған»: Таразда ақын Ербол Бықыбаевтың ұсталғаны туралы ақпарат тарады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/sherzattyn-kazasy-turaly-olen-zhazgan-tarazda-akyn-erbol-bykybaevtyn-ustalgany-turaly-akparat-tarady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/sherzattyn-kazasy-turaly-olen-zhazgan-tarazda-akyn-erbol-bykybaevtyn-ustalgany-turaly-akparat-tarady</guid>
                <description>Ақпарат желіде пайда болды.
 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әлеуметтік желіде ақын Ербол Бықыбаевтың қамауға алынғаны туралы ақпарат тарады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Тараз қаласында ақын Ербол Бықыбаевты қамауға алыпты. Қылмыстық Кодекстің 256-бабының екінші бөлігімен, яғни терроризмді насихаттау күдігі бойынша ұстап отыр», – деді заңгер Дәулетхан Ахметов.


Оның айтуынша, ақынның қамауға алынуына нақты қандай видео себеп болғаны белгісіз.


«Осы видеоға қатысты ма, жоқ па – белгісіз болып отыр. Бұл баптың жазасы өте ауыр. 7 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айырады. Бұл бапта бас бостандығынан шектеу жазасы қарастырылмаған», – деп атап өтті Дәулетхан Ахметов.


Редакция тілшісі осыған байланысты Жамбыл облыстық полиция департаментіне сұрау жіберді.

Айта кету керек, ақын Ербол Бықыбаевтың 16 жастағы Шерзат Полаттың қазасы туралы шығарған «Қарабет» өлеңі желіде тараған болатын.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 20:09:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/thKqBvOO.webp"   type="image/webp"   length="29076"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иордания Королі Қасым-Жомарт Тоқаевты жоғары мемлекеттік наградамен марапаттады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/iordaniya-koroli-kasym-zhomart-tokaevty-zhogary-memlekettik-nagradamen-marapattady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/iordaniya-koroli-kasym-zhomart-tokaevty-zhogary-memlekettik-nagradamen-marapattady</guid>
                <description>Өз кезегінде Король II Абдалла Президент Қасым-Жомарт Тоқаевты Иордан Хашимит Корольдігінің жоғары мемлекеттік наградасы – al-Hussain ibn Ali орденімен марапаттады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[
“Мен үшін Иордан Хашимит Корольдігінің жоғары наградасына ие болу – зор мәртебе. Бұл орден Сіздің текті әулетіңіздің абыройын асырған тұлғаның есімімен аталады. Оның ар-ожданы, сенімі мен нанымы, туған еліне адал қызметі ұрпаққа үлгі болып келеді. Осы жоғары награданы еңбегімнің бағалануы ғана емес, ең алдымен, халықтарымыз арасындағы берік достық пен өзара құрметтің белгісі деп санаймын. Бұл Қазақстан мен Иордания арасындағы байланыстардың тығыз әрі дәйекті түрде нығайып келе жатқанын айғақтайды. Сіздің екіжақты ынтымақтастықты одан әрі ілгерілету ниетіңізді жоғары бағалаймын”, – деді Мемлекет басшысы.


Аl-Hussain ibn Ali орденін 1949 жылы Иордания Королі I Абдалла бен әл-Хусейн әкесі – Мекке шарифі Хусейн бен Әлидің (1853–1931 жж) құрметіне тағайындаған. Ол Хашимиттер әулетінің аса көрнекті өкілдерінің бірі болған.

Орденді табыстау Иордания Королі тарапынан көрсетілген айрықша құрметтің белгісі әрі жоғары деңгейдегі саяси сенімнің айғағы саналады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 19:11:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/Pv6Lg7aE.jpg"   type="image/jpeg"   length="127226"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Қазақстанның Сізге деген риясыз құрметінің белгісі»: Президент Иордания Королін Al-Farabi орденімен марапаттады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstannyn-sizge-degen-riyasyz-kurmetinin-belgisi-prezident-iordaniya-korolin-al-farabi-ordenimen-marapattady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstannyn-sizge-degen-riyasyz-kurmetinin-belgisi-prezident-iordaniya-korolin-al-farabi-ordenimen-marapattady</guid>
                <description>Мемлекет басшысы Иордания Королі II Абдалланы Al-Farabi орденімен марапаттады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев Король II Абдалланың елімізге сапарын Қазақстан мен Иорданияның стратегиялық серіктестігі тереңдей түскенінің айқын көрінісі деп атады.

Президенттің пайымдауынша, жоғары деңгейдегі қарқынды ықпалдастық ортақ басымдықтарды және екіжақты ынтымақтастықтың күн тәртібін ілгерілетуге қолайлы жағдай туғызады.


“Біз Иорданиямен сан қырлы байланыстарды жоғары бағалаймыз. Еліміз Сізді бүкіл әлемде беделі биік көрнекті әрі көреген көшбасшы ретінде біледі. Сіздің тегеурінді, байыпты басшылығыңызбен Иордания бейбітшілік пен тұрақтылықтың, абырой мен әділеттің мекені, сондай-ақ қарқынды даму үстіндегі инновация мен орнықты өсім орталығы ретінде танылды. Әлемдік қоғамдастық Сіздің ой-пікіріңізге құлақ асады, жаһандық диалогты өрбітуге елеулі түрде ықпал етіп келесіз. «Ақаба процесі» бастамасы Сіздің халықаралық қауіпсіздікті күшейтуге әрдайым бейіл екеніңізді анық көрсетеді. Ертең Астанада Иорданиямен бірлесіп осы бастама аясындағы кезекті саммитті өткіземіз. Бұл – біз үшін үлкен мәртебе”, – деді Мемлекет басшысы.


Қасым-Жомарт Тоқаев Корольдің дәйекті қолдауының арқасында екіжақты ынтымақтастық қазірдің өзінде айтарлықтай нәтижелерге ұласқанына назар аударды.


“Бүгінде серіктестігіміз екі мемлекеттің де зор әлеуетін аша отырып, жаңа, перспективті бағыттарда белсенді түрде дамып келеді. Былтыр ұйымдастырылған өзара сапарлар бұған тың серпін берді. Осы оң қарқынды сақтап, ықпалдастықты бұдан да жоғары деңгейге жеткізуге ниеттімін”, – деді Президент.


Мемлекет басшысы Король II Абдалланы Қазақстанның жақын досы санайтынын айтты.


“Қазақстан мен Иорданияның арасындағы достық байланыстарды нығайтуға қосқан елеулі үлесіңіз үшін Сізге Al-Farabi орденін табыстау – мен үшін зор мәртебе. Бұл жоғары награданың атауы Шығыстың ұлы ойшылының құрметіне қойылды. Әл-Фарабидің мұрасы қаншама буынды қанаттандырып, адамгершілік шамшырағы болып келеді. Ол саяси ой-сананың, ғылым мен әдебиеттің қалыптасуында баға жетпес тарихи рөл атқарды. Әл-Фараби күллі араб әлемінің жүрегіне жол тапқан ақылдың кені іспеттес. Оның ешқашан өзектілігін жоймайтын даналық, үйлесім және бірлік туралы ұлағатты ойлары – мәдениеттеріміздің ортақ қазынасы. Біз Сіздің осынау ізгі құндылықтарды дәріптеуге қосқан үлесіңізді жоғары бағалаймыз. Аталған мәртебелі марапаттың алғашқы иегері болып отырсыз. Мұны тарихи уақиға деп санаймыз. Осы жоғары награданы Қазақстанның Сізге деген риясыз құрметінің белгісі ретінде қабыл алыңыз”, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 19:03:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/X9boen9x.jpg"   type="image/jpeg"   length="124315"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Текелі қаласында 11 жастағы қызды экскаватор таптап кетті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/tekeli-kalasynda-11-zhastagy-kyzdy-ekskavator-taptap-ketti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/tekeli-kalasynda-11-zhastagy-kyzdy-ekskavator-taptap-ketti</guid>
                <description>Қазіргі уақытта жол-көлік оқиғасына қатысты қылмыстық іс қозғалған.
 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өкініштісі сол, оқушы оқиға орнында қаза тапты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қайғылы жағдай Жетісу облысы, Текелі қаласында тіркелген. Кішкентай қыз жаяу жүргіншілер өткелімен өтіп бара жатқан.

Алдын ала мәлімет бойынша, оны Volvo маркалы доңғалақты экскаватордың жүргізушісі қиылыстан өту кезінде қағып кеткен. Алған жарақат салдарынан қаршадай қыз бала көз жұмды.


– Көлік жүргізушісі ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды. Қазіргі уақытта оқиғаның барлық мән-жайын анықтауға бағытталған қажетті тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Тергеу барысы Полиция департаменті басшылығының бақылауында, – деп хабарлады Жетісу облысы Полиция департаменті.


Полиция жүргізушілерді жаяу жүргіншілер өткеліне жақындағанда барынша мұқият болуға, бағдаршам белгілерін қатаң сақтауға және жолдағы жауапкершілік пен сақтық адам өміріне тікелей әсер ететінін ұмытпауға шақырады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 18:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/2DaQph65.jpg"   type="image/jpeg"   length="241239"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[504 үміткердің ішінен 20 адам «Дарын» сыйлығына іріктелді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/504-umitkerdin-ishinen-20-adam-daryn-syjlygyna-irikteldi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/504-umitkerdin-ishinen-20-adam-daryn-syjlygyna-irikteldi</guid>
                <description>«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының биылғы үміткерлерін анықтау бойынша конкурстық комиссияның қорытынды отырысы өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жиынға Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев қатысты.

Биыл сыйлыққа қатысу үшін 504 өтінім берілген. Алдын ала тексеруден кейін олардың 429-ы конкурстық комиссияның қарауына жіберілді. Іріктеу 10 номинация бойынша жүргізілді.

Өтінімдердің басым бөлігі «Ғылым» аталымына (119) және «Қоғамдық қызмет» бағытына (75) тиесілі. Сондай-ақ «Театр және кино» номинациясына – 58, «Халық шығармашылығына» – 43, «Классикалық музыкаға» – 30 өтінім түскен.

Бұдан бөлек, «Әдебиет» аталымы бойынша 23 өтінім қабылданса, «Эстрада» және «Дизайн және бейнелеу өнері» бағыттарының әрқайсысына 22 өтінімнен берілген. «Спорт» номинациясына – 20, ал «Журналистика» бағытына 17 адам өтінім тапсырған.

Конкурстық комиссия құрамына Құрылтай депутаттары, мемлекеттік органдардың өкілдері, ғалымдар, мәдениет және өнер қайраткерлері, қоғам өкілдері, Жастар саясаты жөніндегі кеңес мүшелері, кәсіпкерлер мен Президенттік жастар кадр резервінің өкілдері енген.


Іріктеу екі кезең бойынша ұйымдастырылды. 27-29 қазан аралығында алты секциялық отырыс өткізіліп, олардың қорытындысы бойынша комиссияның жалпы отырысына ұсыныстар әзірленді.

Нәтижесінде 10 номинацияның әрқайсысы бойынша екі үміткерден, жалпы саны 20 адам финалдық кезеңге өтті.

Жиын соңында министр Арман Қырықбаев комиссия мүшелеріне жұмысы үшін алғыс айтып, үміткерлерді әділ әрі жан-жақты бағалаудың және дарынды жастарға қолдау көрсетудің маңызын атап өтті.

«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының иегерлерін марапаттау рәсімі 26 қарашада өтеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 18:22:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/32dmichK.jpg"   type="image/jpeg"   length="90084"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Абай облысындағы құрылыс нысандарының сапасы қатаң бақыланады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/abaj-oblysyndagy-kurylys-nysandarynyn-sapasy-katan-bakylanady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/abaj-oblysyndagy-kurylys-nysandarynyn-sapasy-katan-bakylanady</guid>
                <description>Биыл облыста 240 құрылыс нысаны пайдалануға беріліп, 335 нысанға мониторинг жүргізілді. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Абай облысының әкімі Берік Уәлидің төрағалығымен өткен жиында өңірдегі құрылыс нысандарының сапасы мен заңнама талаптарының сақталуы талқыланды, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Күн тәртібіндегі мәселе бойынша облыстық мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасының басшысы Сайлауғалы Байназаров баяндады. Басқарма мәліметінше, өңірде жыл басынан бері құрылыс жұмысын бастауға қатысты 1111 талон-хабарлама түскен.

Қазіргі уақытта 619 нысан бойынша құрылысты бастауға келісім берілген. Оның 143-і бюджет қаражаты есебінен, 72-сі квазимемлекеттік сектор, 404-і жеке сектор есебінен жүзеге асырылатын нысандар.

Биыл барлық қаржы көздері есебінен 240 құрылыс нысаны пайдалануға қабылданды. Оның ішінде 70 бюджеттік, 36 квазимемлекеттік сектор және 134 жеке сектор нысаны бар.

Жыл басынан бері жоспардан тыс 41 тексеру жүргізіліп, анықталған заң бұзушылықтар үшін тиісті айыппұл салынған. Сонымен қатар техникалық қадағалау мен сараптама жүргізетін компаниялардың қызметі, құрылыс лицензияларын алу және пайдалану заңдылығы тексерілген.

Аймақ басшысы жиында салаға жауапты орынбасарлары мен тиісті басқармаларға өңірде салынып жатқан құрылыс нысандарының сапасын және заңнама талаптарының сақталуын тұрақты әрі қатаң бақылауда ұстауды тапсырды.


«Құрылыс нысандарының сапасы, белгіленген мерзімдердің сақталуы және жобалық-сметалық құжаттамалардың жай-күйі тұрақты бақылауда болуы керек. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасы тарапынан айтылған ескертулер назарға алынып, әрбір нысандағы жұмыс бекітілген талаптарға сай, заң аясында жүргізілуі тиіс. Өйткені, бақылау болмаған жерде сапа да болмайды, жұмыс та жүрмейді. Сондықтан бұл бағыттағы жұмысты жүйелі түрде жалғастыру қажет», – деді Берік Уәли.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 18:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/ePJvAo7H.jpeg"   type="image/jpeg"   length="128362"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев: Иордания – араб әлеміндегі уақыт тезінен өткен сенімді серіктесіміз]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-iordaniya-arab-alemindegi-uakyt-tezinen-otken-senimdi-seriktesimiz</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-iordaniya-arab-alemindegi-uakyt-tezinen-otken-senimdi-seriktesimiz</guid>
                <description>Қазақстан Президенті мен Иордания Королі келіссөз жүргізді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Келіссөз аясында Мемлекет басшысы Иордания Королі ІІ Абдалла бен әл-Хусейннің Қазақстанға ресми сапары елдеріміз арасындағы берік достықты, өзара құрмет пен ынтымақтастықты көрсететінін атап өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Иордания – араб әлеміндегі уақыт тезінен өткен сенімді серіктесіміз. Кейінгі жылдары ықпалдастығымыз қарқын ала бастады. Біз арамызда орнаған түрлі деңгейдегі берік саяси диалогты жоғары бағалаймыз. Былтыр екіжақты қарым-қатынас үшін ерекше кезең болды, бір-бірімізге сапармен бардық. Келіссөздер қорытындысы бойынша бірлескен мәлімдеме қабылданды, сондай-ақ министрліктеріміз бен ведомстволарымыздың және іскерлік орта өкілдерінің арасында көптеген құжатқа қол қойылды. Мұның бәрі көпжақты ынтымақтастығымызды одан әрі ілгерілетуге септігін тигізді, – деді Президент.


Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан өзара мүддеге сай барлық салада қол жеткізілген уағдаластықтарды нақты іске асыруға баса мән беретініне тоқталды. 

Экономикалық ықпалдастық қазақ-иордан қарым-қатынасының негізгі қозғаушы күші болып қала береді. 

Сонымен қатар академиялық және ғылыми байланыстарды нығайту, өзара туристер ағынын арттыру арқылы мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты кеңейтудің әлеуеті зор.

Мемлекет басшысы екі елдің халықаралық және өңірлік күн тәртібіндегі өзекті мәселелерді шешу тәсілдері ұқсас екеніне назар аударып, Иордания Королінің достық байланыстарды нығайтып, қос халықты жақындастыруға қосқан үлесін жоғары бағалады.


– Сіздің көреген басшылығыңызбен Иордания парасаттылық әрі байыптылық үлгісін көрсетіп, халықаралық аренада Таяу Шығыс және одан тысқары аймақтардағы бейбітшілік пен тұрақтылықтың дәйекті жақтаушысы ретінде кеңінен танылды. Осы орайда, Қазақстан Өзіңіз он жылдан аса уақыт бұрын бастаған Ақаба процесін жоғары бағалайды. Мұндай форматтағы кездесуге Орталық Азияда алғаш рет ұйымдастырушылардың бірі ретінде қатысу – біз үшін үлкен мәртебе. Сессия бүгінде аса өзекті саналатын жасанды интеллект саласындағы қауіпсіздік тақырыбына арналып отыр. Саммит Орталық Азия өңірінің ұстанымын білдіріп, бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі бірлескен күш-жігерімізге тың серпін сыйлайтынына сенімдімін, – деді Президент.


Король ІІ Абдалла бен әл-Хусейн ықыласпен қарсы алғаны үшін Қасым-Жомарт Тоқаевқа алғыс айтып, Қазақстан мен Иорданияны бұрыннан келе жатқан қарым-қатынас, өзара құрмет, сондай-ақ бейбітшілік пен тұрақтылықты нығайту ісіндегі ортақ ұстаным байланыстыратынын жеткізді.


– Өзіңіз еске салғандай, былтыр бір-біріміздің елімізге жасаған сапарларымыз екіжақты қарым-қатынасты ілгерілетуге ерекше серпін берді. Біз қол жеткізілген уағдаластықтарды одан әрі өрбітіп, сауда, инвестиция, туризм, технология және қорғаныс секілді негізгі бағыттарда ынтымақтастықты кеңейтуге ниеттіміз, – деді Иордания Королі.


Король ІІ Абдалла Ақаба процесі аясындағы кездесулердің жаңа раундын бірлесе ұйымдастырғаны үшін Қасым-Жомарт Тоқаевқа шынайы ризашылығын білдірді. 

Оның айтуынша, бұл екі елдің қауіпсіздік саласындағы өңірлік және жаһандық сын-қатерлерді шешуге бейілдігін көрсетеді.

Осы орайда, Иордания Королі өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету, сондай-ақ терроризм мен экстремизмге қарсы күрес ісінде Қазақстанмен ықпалдастықты кеңейтуге мүдделі екенін растады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:53:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/pGDYqdCn.jpg"   type="image/jpeg"   length="105227"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматы облысында полицейлер көлікті тоқтату үшін қару қолданды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/almaty-oblysynda-policejler-kolikti-toktatu-ushin-karu-koldandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/almaty-oblysynda-policejler-kolikti-toktatu-ushin-karu-koldandy</guid>
                <description>Бұл туралы облыстық полиция департаменті хабарлады.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматы облысында тәртіп сақшылары қару қолдануға мәжбүр болды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Әлеуметтік желіде тараған бейнежазбадан оқиға орнынан қашпақ болған көліктің дөңгелегіне полицейдің бірнеше рет оқ атқанын көруге болады.

Алматы облысы полиция департаментінің мәліметінше, оқиға Іле ауданы Жайнақ ауылында болған. Жүргізуші куәлігі жоқ кәмелетке толмаған бала көлік басқарып, полиция қызметкерлерінің заңды талаптарына бағынбай, оқиға орнына кетпек болған. Автокөлікті мәжбүрлі түрде тоқтату үшін полицейлер қызметтік атыс қаруын қолданып, көлікті тоқтатып, жүргізушіні ұстаған.


– Полиция қызметкерлері кәмелетке толмаған баланың әкесін бала тәрбиесі бойынша міндеттерін орындамағаны үшін жауапқа тартты. Қазіргі уақытта оқиғаның барлық мән-жайы анықталып жатыр, – деп хабарлады департаменттен.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:45:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/5hCiixKJ.jpg"   type="image/jpeg"   length="494891"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Никита Чирюкин әлем чемпионатында үздік ондыққа енді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/nikita-chiryukin-alem-chempionatynda-uzdik-ondykka-endi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/nikita-chiryukin-alem-chempionatynda-uzdik-ondykka-endi</guid>
                <description>Іріктеу кезеңінде 582 ұпай жинаған мерген финалға бір ұпай айырмасымен өте алмады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық мерген Никита Чирюкин Қатар астанасы Дохада өтіп жатқан нысана көздеуден әлем чемпионатында үздік ондыққа кірді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Отандасымыз 25 метр қашықтықтан жылдам атылатын тапаншамен нысана көздеу сайысында өнер көрсетті.

Іріктеу кезеңінде ол 582 ұпай жинап, тоғызыншы орынға тұрақтады. Қазақстандық мергеннің нәтижесі Оңтүстік Корея өкілі Ли Гонхекпен бірдей болды. Алайда кореялық спортшы ішкі ондыққа көбірек тигізіп (25 қарсы 24), сегізінші орынмен финалға жолдама алды.

Осылайша, Никита Чирюкин ақтық сынға өте алмады. Финалға іріктеудің үздік сегіз мергені шықты.

Жарыстың финалында Германия өкілі Флориан Петер алтын медаль жеңіп алды. Франциялық Клеман Бессаге күміс, ал оның отандасы Жан Кикампуа қола жүлдеге ие болды.

Айта кетейік, бұған дейін Ирина Юнусметова Қазақстан құрамасына осы әлем чемпионатындағы алғашқы медальді сыйлаған еді. Ол 50 метр қашықтықтан тапаншамен нысана көздеуде қола жүлде иеленді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Мейірім Бақытбек</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:24:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/6cbxIgjs.jpg"   type="image/jpeg"   length="198249"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақтың үш бірдей мәдени мұрасы ЮНЕСКО тізіміне ұсынылды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazaktyn-ush-birdej-madeni-murasy-yunesko-tizimine-usynyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazaktyn-ush-birdej-madeni-murasy-yunesko-tizimine-usynyldy</guid>
                <description>Түпкілікті шешім 30 қараша мен 5 желтоқсан аралығында Қытайдың Сямынь қаласында өтетін Материалдық емес мәдени мұраны қорғау жөніндегі үкіметаралық комитеттің сессиясында қабылданады. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ЮНЕСКО-ның бағалау органы қазақтың салбұрын меркесін, кесте тігу өнері мен дәстүрлі киіз басу тәсілін адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне енгізуді ұсынды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Kazinform.kz агенттігіне сілтеме жасап. 

Қазақстан «Салбұрын – тазы мен бүркіт қатысатын дәстүрлі аңшылық фестивалі» номинациясын жеке өзі ұсынған. Құжатта бұл жыл сайын өткізілетін фестивальдің тамыры көшпелі халықтың салт-дәстүрімен тығыз байланысты екені жазылған. Әдетте фестиваль күздің соңынан қыстың басына дейінгі кезеңде өтіп, шамамен бір аптаға созылады. Оған саятшылық құратын тәжірибелі құсбегілер мен тазы иелері қатысады. Сонымен қатар шара аясында өнерпаздар, айтыскерлер мен жастар да бас қосады.

Салбұрын 2013 жылы Қазақстанның материалдық емес мәдени мұрасының ұлттық тізіміне енгізілген.

Номинацияны әзірлеуге «Қыран» федерациясы, «Жалайыр шора» және «Қансонар» қауымдастығы атсалысқан.

Кесте тігу өнері номинациясын Қазақстан Тәжікстан және Өзбекстанмен бірлесіп ұсынған. Ол «Kashtachilik san’ati / Kashidaduzi / Biz keste, bedel keste» деген атаумен тіркелген.

Кесте тігу – матаға түрлі түсті жіптермен сәндік әрі символдық өрнектер түсіруді қамтитын дәстүрлі қолөнер түрі. Бұл үшін мақта, жүн, жібек маталар, кейде былғары да пайдаланылады. Кестемен қабырғаға ілетін кілемдер, жастықтар, киім-кешек, бас киімдер мен үйге қажетті бұйымдар безендіріледі. Бұл кәсіппен негізінен әйелдер айналысады. Олар үшін кесте тігу – ұлттық дәстүрді жалғастырумен қатар, табыс табудың да бір көзі.



Ал «Дәстүрлі киіз басу» номинациясын Әзербайжан, Иран, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Тәжікстан, Түркия және Өзбекстанды қоса алғанда, 8 мемлекет бірлесіп ұсынған.

Киізден кілем, намаз оқитын төсеніш, киіз үйдің жабдықтары, киім-кешек пен түрлі бұйымдар жасалады. ЮНЕСКО құжатында аталған елдердің ортақ мәдени мұраны сақтау және насихаттау бағытындағы ынтымақтастығы жоғары бағаланған. Сондай-ақ бұл дәстүрдің белгілі бір географиялық аумақпен шектелмейтіні атап өтілген.

ЮНЕСКО тізіміне енгізуге ұсынылған өтінімдер үш санат бойынша қаралады. Олар: тізімге енгізу, толықтыру үшін елдерге қайтару және енгізуден бас тарту.

Тізімге енгізуге ұсынылған номинацияларды комитет, әдетте, түпкілікті мақұлдайды.

Биыл Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне енгізу үшін барлығы 59 номинация ұсынылған. Бағалау органы оның 56-сын тізімге қосуды қолдаса, қалған 3 номинацияны толықтыру үшін елдерге қайтаруды ұсынған. 

Қазіргі таңда Қазақстан аталған тізімде 14 мәдени мұра элементімен ұсынылған.

Олардың қатарында:


	Қазақтың дәстүрлі домбыра күй өнері (2014);
	Айтыс өнері (2015);
	Нан дайындау және бөлісу мәдениеті (2016);
	Қазақ күресі (2016);
	Қазақтың дәстүрлі асық ойындары (2017);
	Қазақ жылқышыларының көктемгі дәстүрлі мерекелік салт-жоралғылары (2018);
	Қорқыт ата мұрасы (2018);
	Тоғызқұмалақ (2020);
	Сұңқармен саятшылық құру дәстүрі (2021);
	Қожа Насреддин туралы әзіл әңгімелер айту дәстүрі (2022);
	Ортеке өнері (2022);
	Наурыз мерекесі (2024);
	Беташар салт-дәстүрі (2024);
	Киіз үй жасауға қатысты дәстүрлі білім мен шеберлік (2025).


Осы мұралардың бірқатары Қазақстанның басқа мемлекеттермен бірлескен ұсынысы негізінде ЮНЕСКО тізіміне енгізілген.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/RrBeuakp.jpeg"   type="image/jpeg"   length="92413"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан мен Грузия интернет-алаяқтыққа қарсы күресті күшейтеді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-men-gruziya-internet-alayaktykka-karsy-kuresti-kushejtedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-men-gruziya-internet-alayaktykka-karsy-kuresti-kushejtedi</guid>
                <description>Ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының бірі – полиция кадрларын даярлау. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Астанада киберқылмысқа қарсы күрес жөніндегі халықаралық конференция аясында Қазақстан Республикасының ішкі істер министрі Ержан Саденов пен Грузияның ішкі істер министрі Сулхан Тамазашвилидің екіжақты кездесуі өтті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Ведомство басшылары трансұлттық қылмысқа және интернет-алаяқтыққа қарсы күрес, қылмыскерлерді іздестіру, сондай-ақ көші-қон қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағыттарындағы ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.

Кездесу барысында бірлескен жұмыстың нақты нәтижелеріне ерекше назар аударылды. Ержан Саденов қылмыстық қудалаудан жасырынып жүрген адамдарды іздестіру және ұстап беру мәселелерінде грузиялық әріптестерінің жедел әрекет етуіне жоғары баға берді.

Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл мәселелері де жеке қаралды. Тараптар бейінді бөлімшелер арасындағы өзара іс-қимылды күшейту, жедел ақпарат алмасуды жетілдіру және бірлескен іс-қимылдарды үйлестіру мәселелерін талқылады.

Ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының бірі – полиция кадрларын даярлау. Екі елдің ведомстволық оқу орындары арасында қол қойылған меморандум аясында академиялық алмасу, тағылымдамадан өту және бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізу бағдарламалары пысықталуда.

Сонымен қатар көші-қон қауіпсіздігі саласындағы өзара іс-қимылды одан әрі дамыту мәселелері талқыланды. Министрлер екі мемлекеттің құқық қорғау органдары арасындағы жедел өзара іс-қимылды қамтамасыз ететін байланыс офицерлері жұмысының тиімділігін атап өтті.

Бұл – ведомство басшыларының биылғы екінші кездесуі. Аталған кездесу екіжақты ынтымақтастықтың жүйелі түрде дамып, бұған дейін қол жеткізілген уағдаластықтардың іске асырылып жатқанын көрсетеді.

Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар қылмысқа қарсы күрес, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және жазаның бұлтартпастығы қағидатын іске асыру бағыттарындағы өзара іс-қимылды нығайтуға дайын екендерін растады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:13:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/EkBCRGMG.jpeg"   type="image/jpeg"   length="72419"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ресми сапармен Қазақстанға келген Иордания Королін Ақордада қарсы алу рәсімі өтті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/resmi-saparmen-kazakstanga-kelgen-iordaniya-korolin-akordada-karsy-alu-rasimi-otti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/resmi-saparmen-kazakstanga-kelgen-iordaniya-korolin-akordada-karsy-alu-rasimi-otti</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ақордада елімізге ресми сапармен келген Иордания Королі II Абдалла бен әл-Хусейнді қарсы алу рәсімі өтті, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Мәртебелі мейманның құрметіне Әскери әуе күштерінің тікұшақтары Қазақстан мен Иорданияның Мемлекеттік туларын желбіретіп, Ақорда алдынан ұшып өтті.



Салтанатты іс-шара барысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев пен Король II Абдалла бір-біріне ресми делегация мүшелерін таныстырды.

 Құрмет қарауылы ротасының бастығы рапорт берген соң Президент оркестрі екі елдің әнұрандарын орындады.


]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/njEuj95q.jpg"   type="image/jpeg"   length="46478"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«104 нысан қамтылды»: Қорғаныс министрлігіндегі тексерістен соң 37 іс тергеліп жатыр]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/104-nysan-kamtyldy-korganys-ministrligindegi-tekseristen-son-37-is-tergelip-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/104-nysan-kamtyldy-korganys-ministrligindegi-tekseristen-son-37-is-tergelip-zhatyr</guid>
                <description>Тергеу мүддесіне байланысты бұл істер жөніндегі мәліметтер жария етілмейді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мемлекет басшысы құрған комиссия Қорғаныс министрлігінің қызметін кешенді тексерудің аралық қорытындыларын ұсынды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты Ақорданың баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Тексеру қорғаныс ведомствосының 104 нысанын қамтыды. Бюджет қаражатын пайдалану тиімділігіне аудит жүргізу жалғасып жатыр.

Комиссия жұмысы аясында қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, әскери қызмет өткеруге тиісті жағдай жасауға, азық-түлікпен және киім-кешекпен жабдықтаудың, медициналық көмек көрсетудің сапасына, сондай-ақ мемлекеттік мүліктің сақталуына баса назар аударылып отыр.


«Анықталған жекелеген құқық бұзушылық деректері бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды. Қазіргі уақытта қылмыстық қудалау органдарының қарауында 37 іс бар. Тергеу мүддесіне байланысты бұл істер жөніндегі мәліметтер әзірге жария етілмейді. Тексеру «Заң және тәртіп» қағидаты негізінде жүргізілуде. Оның мақсаты – Қарулы Күштердің жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз ету және әскери тәртіпті нығайту үшін жүйелі шаралар әзірлеу. Комиссияның ұсынымдары Әскери реформа жоспарын іске асыру барысында да пайдаланылып отыр», – делінген хабарламада.


Комиссия жұмысы биылғы қарашада аяқталады.

Бас прокуратура Каспий теңізіндегі трагедияға қатысты тергеу аяқталуға жақын екенін мәлімдеді. 300-ден астам адамнан жауап алынды, 30-дан астам сот сараптамасы мен зерттеу жүргізілді.

Айта кету керек, бұған дейін Қорғаныс министрлігінің жұмысына ауқымды тексеріс жүргізілетінін жазғанбыз. Мемлекет басшысының өкімімен арнайы комиссия құрылды. 

Президент ведомствоның қызметін тексеруді жыл соңына дейін аяқтауды тапсырды.

Қорғаныс министрлігіндегі бюджет тиімділігін 61 аудитор тексеріп жатыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 17:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/sT1ErcQE.jpg"   type="image/jpeg"   length="254788"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ұлттық банк бөліп төлеуге шектеу қоюы мүмкін]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/ulttyk-bank-bolip-toleuge-shekteu-koyuy-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/ulttyk-bank-bolip-toleuge-shekteu-koyuy-mumkin</guid>
                <description>Өйткені, елімізде банктер мен микроқаржы ұйымдарынан тыс ұсынылатын бөліп төлеу қызметтерін реттеу мәселесі талқыланып жатыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бұл туралы Ұлттық банк төрағасының орынбасары Ақылжан Баймағамбетов айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Оның сөзінше, Ұлттық банк бөліп төлеу және кейін төлеу қызметтерінің нарығын реттеу жөніндегі дискуссиялық құжатқа қатысты ұсыныстар қабылдауды аяқтаған. Қазіргі уақытта түскен пікірлер мен ұсыныстар қаралып жатыр.

Реттеуші банктер мен микроқаржы ұйымдары арқылы рәсімделетін бөліп төлеу қызметтері қолданыстағы заңнама аясында жүзеге асады. Ал қаржы ұйымдарына жатпайтын компаниялар ұсынатын осындай қызметтерге қатысты бірқатар мәселе бар.

Мысалы, сатып алушыға келісім талаптарын толық түсіндіру, өсімпұл мен айыппұл есептеу тәртібі және азаматтардың жалпы қарыз жүктемесін бағалау мәселелері қарастырылып отыр. 


– Мәселен бөліп төлеу туралы ақпаратты кредиттік бюроға жіберу қажеттігі талқыланып жатыр. Сонда мұндай міндеттемелер қолжетімді болып, несиеге барынша ұқсас құралдар бойынша азаматтардың қарыз жүктемесін есептеу кезінде ескерілуі мүмкін, – деді Ақылжан Баймағамбетов.


Ұлттық банк өкілінің сөзінше, ұсыныстардың бір бөлігін нормативтік-құқықтық актілер арқылы іске асыруға мүмкіндік бар. Ал кейбір бастамаларды жүзеге асыру үшін заңнамаға түзетулер енгізіп, Үкіметтің араласуы қажет болуы ықтимал.

Қазіргі уақытта Ұлттық банк ұсынылған шаралардың нарыққа тигізетін әсерін саралап жатыр. Алдағы уақытта бұл мәселелерді Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігімен бірлесіп талқылау көзделген.

Сонымен қатар Ұлттық банк өкілі әзірге нақты шешім қабылданбағанын ескертті. Демек, ұсынылып отырған талаптардың күшіне енетіні туралы әзірге кесіп айтуға негіз жоқ.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:53:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/HwcpKTgT.jpg"   type="image/jpeg"   length="285700"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Таразда 21 жастағы мас жүргізуші қамаққа алынды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/tarazda-21-zhastagy-mas-zhurgizushi-kamakka-alyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/tarazda-21-zhastagy-mas-zhurgizushi-kamakka-alyndy</guid>
                <description>Ол 7 жылға көлік басқару құқығынан айырылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Таразда бейнебақылау камераларының көмегімен мас күйде көлік басқарған 21 жастағы жүргізуші анықталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Сот шешімімен ол әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Оқиға 3 қарашада сағат 01:29 шамасында Тәуке хан көшесіндегі «Қазақ хандығы» монументінің алдындағы тұрақта болған. Жедел басқару орталығының инспекторлары ВАЗ-21099 автокөлігінің жанында тұрған бес ер адамның күдікті әрекетін байқап, ақпаратты полиция жасағына берген.

Тексеру кезінде 21 жастағы жүргізушінің алкогольдік масаң күйде болғаны анықталды. Көлік арнайы айып тұрағына қойылды.

Сот шешімімен жас жігіт 7 жылға көлік басқару құқығынан айырылып, әкімшілік қамаққа алынды. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:44:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/9Uh9uG98.jpg"   type="image/jpeg"   length="143275"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Бұдан былай әскерге бармаған азаматтарға әскери билет берілмейді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/budan-bylaj-askerge-barmagan-azamattarga-askeri-bilet-berilmejdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/budan-bylaj-askerge-barmagan-azamattarga-askeri-bilet-berilmejdi</guid>
                <description>Тиісті бұйрық 2026 жылғы 14 қарашадан бастап күшіне енеді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда әскери билеттерді беру және азаматтарды әскери есепке алу тәртібі өзгерді, деп жазады inbusiness.kz сайты.

Жаңа ережеге сәйкес, әскери қызмет өткермеген азаматтарға бейбіт уақытта әскери билет берілмейді.

Тиісті бұйрыққа Қазақстанның Қорғаныс министрі қол қойған. Құжатта әскери міндетті азаматтарды есепке алу, әскери билет беру және мемлекеттік қызмет көрсету тәртібі нақтыланған.

Құжатқа сәйкес, бейбіт уақытта әскери билеттер мына азаматтарға беріледі:


	Қорғаныс министрлігінің жергілікті әскери басқару органдарында (ЖӘБО) Қарулы күштерге, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарға әскери қызметке немесе әскери жиындарға шақырылған кезде;
	әскери және арнаулы оқу орындарына оқуға қабылданған кезде;
	мамандандырылған ұйымдарда ақылы негізде әскери-техникалық және өзге де мамандықтар бойынша әскери даярланған резерв бағдарламасынан өткендерге;
	запастағы офицерлер мен запастағы сержанттарды даярлау бағдарламалары бойынша әскери даярлықтың толық курсын аяқтағандарға.


Бұдан бөлек, аудандық немесе облыстық маңызы бар қаладағы ЖӘБО әскери билеттерді мына азаматтарға береді:


	әскери қызметтен немесе құқық қорғау, арнаулы мемлекеттік органдардағы, азаматтық қорғау органдарындағы қызметтен босатылған және белгіленген әскери қызмет мерзімін өтегендерге;
	бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған, бұған дейін әскери қызметте немесе құқық қорғау, арнаулы мемлекеттік органдарда, азаматтық қорғау органдарында қызмет етіп, белгіленген мерзімді өтегендерге;
	басқа мемлекеттерден келіп, Қазақстан азаматтығын алған, бұрын әскери (баламалы) қызметті немесе құқық қорғау, арнаулы мемлекеттік органдарда, азаматтық қорғау органдарында қызмет өткергендерге;
	әскери атағы қалпына келтірілген және әскери қызметте немесе құқық қорғау, арнаулы мемлекеттік органдарда, азаматтық қорғау органдарында қызмет өткергендерге.


Әскери және арнаулы оқу орындарына қабылданған азаматтарды қамтамасыз ету үшін қатардағы және сержанттық құрамның әскери билеттерінің бланкілері оқу орындарының сұрауы бойынша қажетті мөлшерде беріледі. Оған азаматтарды оқуға қабылдау туралы бұйрықтардан үзінді көшірмелер негіз болады.


&quot;ЖӘБО әскери және арнаулы оқу орындарынан алынған оқуға қабылдау туралы бұйрықтардың үзінді көшірмелері негізінде ҚР Қорғаныс министрлігінің орталықтандырылған жүйесінде әскери билеттің бұрын берілген-берілмегенін тексереді&quot;, – делінген хабарламада. 


Ал әскерде болмаған, жоғары оқу орындарының әскери кафедрасында оқымаған және арнайы әскери даярлықтан өтпеген азаматтарға бейбіт уақытта әскери билет берілмейді.

Олар бұл құжатты тек жұмылдыру жарияланған, соғыс жағдайы енгізілген немесе соғыс уақытында ала алады.

Өзгерістер әскери құжаттарды рәсімдеу тәртібіне де қатысты. Мәселен, азаматтың аты-жөні, туған күні немесе туған жері өзгерсе, оған SMS арқылы немесе eGov порталындағы жеке кабинетіне хабарлама жіберіледі. Азамат жеке өтініш білдірген жағдайда құжаттағы мәліметтер 1 сағат ішінде жаңартылады.

Сондай-ақ әскери билет немесе оның төлнұсқасын рәсімдеу кезінде құжаттардан қате анықталса, оны түзетуге 3 жұмыс күні беріледі. Ал әскери есепке қою туралы өтініштегі кемшіліктерді жою үшін 2 жұмыс күні қарастырылған.

Егер азаматтың әскери қызмет өткергені туралы мәліметтер мемлекеттік ақпараттық жүйеде болмаса, әскери басқару органдары архивтерге сұрау жолдайды. Мұндай жағдайда қызмет көрсету мерзімі 90 жұмыс күніне дейін ұзартылуы мүмкін.

Бұйрықта әскерге шақыруды кейінге қалдыру, әскери қызметтен босату және әскери-техникалық мамандықтар бойынша даярлау тәртібіне де өзгерістер енгізілген.

Жаңа ережелер 2026 жылғы 14 қарашадан бастап күшіне енеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:34:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/aFwfzqOY.jpg"   type="image/jpeg"   length="85439"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Иордания Королі Қазақстанға ресми сапармен келді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/iordaniya-koroli-kazakstanga-resmi-saparmen-keldi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/iordaniya-koroli-kazakstanga-resmi-saparmen-keldi</guid>
                <description>Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлім етті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанға ресми сапармен келген Иордан Хашимит Корольдігінің Королі II Абдалла бен әл-Хусейнді Астана әуежайынан қарсы алды. 

Салтанатты рәсім аясында ұшу-қону алаңында Құрмет қарауылы ротасы сап түзеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/E3I1xwrp.jpg"   type="image/jpeg"   length="123195"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандағы екі шетелдік банк бірігеді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstandagy-eki-sheteldik-bank-birigedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstandagy-eki-sheteldik-bank-birigedi</guid>
                <description>Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі таратқан ақпараттан белгілі болды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандағы екі шетелдік банк бірігуі мүмкін, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова Abu Dhabi Commercial Bank (БАӘ) капиталды корпоративтік басқару және инвестициялық банкинг тобының директоры Людовик Нобилимен және «Abu Dhabi Commercial Bank» ислам банкі» (ADCB) АҚ банкінің басшылығымен кездесу өткізді. Кездесуге Директорлар кеңесінің Төрағасы Фарук Аль Мурзуки, Басқарма Төрағасы Гордон Хаскинс және банктің басқа да басшылары қатысты.


«Кездесу барысында тараптар АDСВ тобының стратегиясын және оның Қазақстандағы қызметін, сондай-ақ әмбебап банктік лицензия мен исламдық банктік және өзге де операцияларды жүзеге асыруға лицензия алуға байланысты мәселелерді талқылады. Банк өкілдері сондай-ақ «АDСВ» ислам банкі» АҚ активтері мен міндеттемелерін «Abu Dhabi Commercial Вапк (Kazakhstan)» АҚ-ға беруге дайындық жұмысы туралы хабарлады», – делінген хабарламада.


Жаңа банктің ашылуы еліміздің банк секторындағы бәсекелестікті дамытуға, бизнес пен халық үшін қаржылық қызметтер аясын кеңейтуге, сондай-ақ халықаралық банк капиталын тартуға ықпал ететіндігі айтылған. Сонымен қатар, жаңа банк «исламдық терезе» тетігі арқылы исламдық қаржыландыруды дамытуды жоспарлап отыр, бұл елдің қаржы нарығында баламалы қаржы құралдарының қолжетімділігін кеңейтеді.

Қазіргі таңда елдегі банк секторында 23 банк жұмыс істейді, оның ішінде 10-ы – еншілес банк. Олардың қатарында Abu Dhabi Commercial Bank PJSC еншілес ұйымы болып саналатын «ADCB ислам банкі» АҚ жұмыс істейді.

Бұған дейін Агенттік Abu Dhabi Commercial Bank PJSC-ке «Abu Dhabi Commercial Bank (Kazakhstan)» АҚ еншілес банкін ашуға, құрылатын банкке қатысты банк холдингі мәртебесін алуға, сондай-ақ еншілес ұйым құруға рұқсат берген болатын. Банк Қазақстан Республикасының әділет органдарында 2026 жылғы 20 сәуірде тіркелген.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/uWzDmEHy.jpg"   type="image/jpeg"   length="120050"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ақмола облысында теміржол бойына төгілген күкірт өртенді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/akmola-oblysynda-temirzhol-bojyna-togilgen-kukirt-ortendi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/akmola-oblysynda-temirzhol-bojyna-togilgen-kukirt-ortendi</guid>
                <description>Зардап шеккендер жоқ.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ақмола облысында теміржол бойына төгілген күкірт жанып, өрт шықты. Оқиға Степногорск қаласына қарасты Ақсу кентінің маңында болған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Облыстық Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, өрт 1 шаршы метр аумақта сөндірілді. Жүк вагоны құрамнан ажыратылып, қауіпсіз жерге әкетілді. Күкірт төгілген аумақ инертті материалмен өңделді.

Оқиға салдарынан ешкім зардап шеккен жоқ. Тұрғындарға да қауіп төніп тұрған жоқ.

Қазір оқиға орнында төтенше жағдайлар қызметінің кезекшілігі ұйымдастырылып, уәкілетті органдар қажетті жұмыстарды жүргізіп жатыр. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:07:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/h0lWARZj.jpg"   type="image/jpeg"   length="224259"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Мен басымды тік көтеріп кетіп барамын»: Криштиану Роналду Португалия құрамасындағы мансабын аяқтады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/men-basymdy-tik-koterip-ketip-baramyn-krishtianu-ronaldu-portugaliya-kuramasyndagy-mansabyn-ayaktady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/men-basymdy-tik-koterip-ketip-baramyn-krishtianu-ronaldu-portugaliya-kuramasyndagy-mansabyn-ayaktady</guid>
                <description>Футболшы бұл туралы әлеуметтік желідегі парақшасында бейнеүндеу жариялады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Роналду мұндай қиын шешім жүрекпен қабылданатынын айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Ұлттық құраманың жетінші нөмірлі жейдесін тапсыратын уақыт келді. Мен бұл жейдені ешқашан тек өзіме тиесілі деп санаған емеспін. Дегенмен 23 жыл бойы оны әлемнің түкпір-түкпіріндегі стадиондарда абыроймен киіп, қорғадым. Енді оны болашақ ұрпаққа табыстайтын кез келді, – деді аңыз ойыншы.


Оның сөзінше, 2003 жылдың тамызында басталған кезең өмірін түбегейлі өзгерткен.


– Голдар ұмытылады. Жүлделер музейлерде қалады. Рекордтар ерте ме, кеш пе жаңарады. Бірақ уақыт өшіре алмайтын бір нәрсе бар. Ол – адамдардың жүрегінен алған орнымыз, – деді ол.


Шабуылшы ұлттық құрама сапында жеңістермен қатар, әлі күнге дейін қинала еске алатын жеңілістер болғанын жасырмады.


– Мен қателестім, қиналдым. Кейде португалдықтар күткен нәтижені көрсете алмадым. Бірақ ешқашан берілген емеспін және Португалия атынан өнер көрсеткенім үшін мақтануды бір сәтке де тоқтатқан жоқпын.

Бүгін ұлттық құрама сапындағы алаңдағы жолым аяқталады. Мен бұл жолдан басымды тік көтеріп кетіп барамын. Жүріп өткен жолымды және Португалия үшін барымды салғанымды мақтан тұтамын. Бірақ мен ешқашан өз халқымның бір бөлігі болудан қалмаймын. Португалияның әр жеңісіне әлі де алаңдап, жанкүйер болып, бірге қуанамын, – деп түйіндеді ол.


Жаза кеткен жөн, Криштиану Роналду Португалия құрамасындағы алғашқы матчын 2003 жылдың тамызында өткізді. Ұлттық команда сапында 2016 жылғы Еуропа чемпионатында және Ұлттар лигасында екі рет жеңімпаз атанды.

Сондай-ақ Еуропа чемпионаттарының күміс және қола жүлдесін иеленді.

Футболшы  Португалия құрамасы үшін 234 матч өткізіп, 146 гол соққан. Бұл ұлттық құрамалар деңгейіндегі рекордтық көрсеткіш саналады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 16:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/QwPKonwK.jpg"   type="image/jpeg"   length="284629"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Еуропа электр станциялары қазақстандық күнбағыс қауызын отын ретінде пайдаланады ]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/europa-elektr-stanciyalary-kazakstandyk-kunbagys-kauyzyn-otyn-retinde-pajdalanady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/europa-elektr-stanciyalary-kazakstandyk-kunbagys-kauyzyn-otyn-retinde-pajdalanady</guid>
                <description>Қазақстан күнбағыс майын өндіруден қалған қалдық ретінде қарастырылып келген өнімнің экспортын ұлғайтып жатыр. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Биылғы тоғыз айда түйіршіктелген күнбағыс қауызының экспортынан түскен табыс 6,15 есеге өсіп, 3,4 млн долларға жетті. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы министрлігі таратқан ақпараттан белгілі болды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Қазақстан өнімінің негізгі тұтынушысы – Еуропа елдері. Онда күнбағыс қауызы электр станцияларында биологиялық отын ретінде пайдаланылады.

Майлы дақылдарды өңдеушілердің ұлттық қауымдастығының мәліметінше, биыл қаңтар-қыркүйек айларында Қазақстан шетелге 63,2 мың тонна күнбағыс қауызы түйіршігін экспорттаған. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3,56 есе көп. Айта кетсек, 2025 жылы еліміз жалпы құны 1,035 млн доллар болатын 33,4 мың тонна өнімді сыртқы нарыққа шығарған.

Қазақстандық өнімді ең көп сатып алатын ел – Польша. Былтыр экспорттың 98 пайызы осы елдің үлесіне тиесілі болған. Польшадағы жылу электр станциялары күнбағыс қауызының түйіршіктерін электр және жылу энергиясын өндіруге қажетті биологиялық отын ретінде пайдаланады. 


«Күнбағыс қауызы май зауыттарында тұқымды өңдеу барысында бөлініп шығады. Шикізаттың сапасына қарай қауыздың үлесі өңделетін күнбағыс массасының 14–18 пайызын құрайды. Қазір Қазақстандағы орта және ірі кәсіпорындардың басым бөлігі күнбағыс қауызының майлы дәннен ажыратылуын қамтамасыз еткен. Оның бір бөлігі зауыттардың өз қазандықтарында технологиялық бу өндіруге жұмсалса, артылғаны отын түйіршіктеріне айналдырылады», – деді Майлы дақылдарды өңдеушілердің ұлттық қауымдастығы басқармасының төрағасы Ядыкар Ибрагимов.


Қазір Қазақстанда күнбағыс қауызының түйіршіктерін өндіретін 10-ға жуық зауыт бар.
Олардың жалпы өндірістік қуаты айына 10 мың тоннаға дейін жетеді. Өндірілген өнімнің дені шетел нарығына жөнелтіледі.

Қауымдастық өкілдерінің айтуынша, күнбағыс қауызының өңделуі кәсіпорындарға бір мезгілде екі міндетті шешуге мүмкіндік береді. Біріншіден, зауыттар өздерінің энергетикалық қажеттілігін өтейді. Екіншіден, қосымша экспорттық табыс табады. Ал қауызды түйіршіктеу оның тығыздығын арттырып, сақтауды және алыс қашықтыққа тасымалдауды едәуір жеңілдетеді.

Күнбағыс қауызының тағы бір тиімді бағыты – оны кәсіпорындардың өз қажетіне электр энергиясын өндіру үшін пайдалану.

Қауымдастықтың бағалауынша, орта мерзімді кезеңде Қазақстан күнбағыс қауызы түйіршіктерінің жылдық экспортын 250 мың тоннаға дейін жеткізе алады. Бұл өткен жылғы экспорт көлемінен 7,5 есе көп.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 15:48:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/YFzQdXcm.jpg"   type="image/jpeg"   length="1098638"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Қағаз жүзінде бәрі тамаша!»:  Ербол Қарашөкеев 4 аудан әкіміне қатаң сөгіс берді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kagaz-zhuzinde-bari-tamasha-erbol-karashokeev-4-audan-akimine-katan-sogis-berdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kagaz-zhuzinde-bari-tamasha-erbol-karashokeev-4-audan-akimine-katan-sogis-berdi</guid>
                <description>Жамбыл облысында кәмелетке толмағандар арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу бойынша штаб отырысы өтті. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жиында өңірдегі жасөспірімдерге қатысты өзекті мәселелер қаралды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Ашық сабақтар, тренингтер өтті. Сауалнамалар алынды. Рейдтер жүрді. Ал нәтижелер қайда?! Қағаз жүзінде бәрі тамаша, ал шын мәнінде қайғылы жағдайлар болып жатыр. Ашығын айту керек, қағаздағы профилактика баланы құтқармайды.
 
Сауалнамада балалар дабыл қағып, нақты деректерді көрсетіп отыр. Біз оған назар аудармаймыз.
 
Балалардың тағдырына бейжай қарауға болмайды. Осыны анық түсінуіміз керек, – деді Ербол Қарашөкеев.


Облыс әкімі полиция департаментінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға жыл сайын қомақты қаражат бөлініп, қызметкерлердің тиімді жұмыс істеуіне қажетті жағдай жасалып отырғанын еске салды. Солай бола тұра, аудандық полиция бөлімдерінің жұмыстарына көңілі толмайтынын жеткізді. 
 
Осыған байланысты аудандық полиция бөлімдерінің басшыларына Тараз қаласы және аудан әкімдерімен бірлесіп, 9-10-сынып оқушылары және олардың ата-аналарымен кездесулер ұйымдастыруды тапсырды.
 
Кездесулерге ауыл ақсақалдары мен қоғам белсенділерін де тарту қажет. Онда ата-ананың бала тәрбиесіндегі жауапкершілігі, буллинг пен әлімжеттіктің зардаптары кеңінен түсіндірілуі тиіс.


– Бұл кеселмен сіздер де, біз де, қоғам белсенділері де бірлесіп күресуіміз қажет.
 
Кездесулер формалды түрде өтпеуі тиіс. Әр ауылда, әр мектепте ата-аналар нақты фактілер мен нақты салдарларды естуі керек. Бүгін біз қоғам ретінде де, ата-ана ретінде де бұл мәселеге бет бұрмасақ, мен басқа жол көріп тұрған жоқпын. Бала тәрбиесі тек мектептің немесе полицияның ісі емес, бұл – баршамыздың ортақ жауапкершілігіміз, – деп атап өтті облыс әкімі.


Жиын қорытындысында жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу бағытында бірқатар нақты міндет жүктелді.
 
Бұдан бөлек, Тараз қаласы мен аудандық комиссиялардың қызметін жандандыру, полиция есебінде тұрған және ерекше назарды қажет ететін балалармен жүргізіліп жатқан жұмыстың нәтижелерін тоқсан сайын қарау міндеттелді.
 
Кеңес қорытындысы бойынша кемшіліктерге жол бергені үшін облыстық полиция департаментінің бастығына Байзақ, Жамбыл, Талас және Қордай аудандарының полиция бөлімдері бастықтарына қатысты қызметтік тексеру жүргізу тапсырылды.
 
Сонымен қатар облыс әкімінің салаға жауапты орынбасарына сөгіс жариялау, Байзақ, Жамбыл, Талас және Қордай аудандарының әкімдеріне, сондай-ақ білім басқармасының басшысына қатаң сөгіс беру жөнінде шешім қабылданды. 
 
Сонымен қатар, аталған аудан әкімдерінің салаға жауапты орынбасарлары мен білім бөлімдерінің басшыларына қатысты қатаң тәртіптік шара қолданылады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 15:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/SQa0qEIJ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="88830"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда сақ дәуіріне жататын алтын әшекей табылды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/almatyda-sak-dauirine-zhatatyn-altyn-ashekej-tabyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/almatyda-sak-dauirine-zhatatyn-altyn-ashekej-tabyldy</guid>
                <description>Қарағайлы қорымынан сақ дәуіріне жататын бірегей олжалар табылды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматы қаласы музейлер бірлестігі 2026 жылы қалалық әкімдіктің қолдауымен Наурызбай ауданының аумағында орналасқан Қарағайлы қорымындағы ерте темір дәуірінің сақ кезеңіне жататын обада шұғыл археологиялық қазба жұмыстарын жүргізді. Зерттеу барысында бірегей алтын бұйым мен көптеген адам сүйегі табылды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Обаның диаметрі 25-26 метр, биіктігі шамамен 2,5 метр. Қорымды зерттеу нәтижелеріне негізделген алдын ала мерзімдеу бойынша ескерткіш сақ дәуіріне, яғни біздің заманымызға дейінгі IV-III ғасырларға жатады. Қорған ежелгі заманда-ақ тоналған. Тонаушылар қазған шұңқырдың көлемі – 3 метр.

Қазба жұмыстары барысында археологтер көптеген адам сүйегін анықтады. Алдын ала болжам бойынша, обада 4 ересек адам мен 3 бала жерленген болуы мүмкін. Алайда жерленген адамдардың нақты саны әзірге анықталған жоқ.



Адам сүйектерінен бөлек, сақ дәуіріне тән қыш ыдыстардың сынықтары табылды. Тонау салдарынан археологиялық жәдігерлердің басым бөлігі ретсіз шашылып қалған.

Табылған олжалардың ішінде ерекше құндысы – аю бейнесінде құйылған шағын алтын мүсінше. Ғалымдардың болжамынша, бұл бұйым бас киімді әшекейлеуге арналған. Алтын әшекейдегі арнайы тесіктер оның бас киімге тігіліп бекітілгенін аңғартады.



Мұндай бұйымдар сақ дәуіріндегі киім үлгілеріне тән. Осыған ұқсас жәдігерлер басқа археологиялық ескерткіштерден де белгілі. Атап айтқанда, «Алтын адамның» бас киімінен арқар бейнесіндегі алтын әшекей табылған. Ал 2014 жылы Көкқайнар қорымынан бас киімнің сәндік элементі болған барыс мүсіншесі анықталған.




«Қарағайлы қорымындағы зерттеу жұмыстары жалғасуда. Жерлеу рәсімінің ерекшеліктерін нақтылау және жерленген адамдардың санын анықтау мақсатында қосымша ғылыми талдаулар жүргізу жоспарланып отыр. Бұл жұмыстарға антрополог мамандар да тартылады. Бір обадан адам сүйектерінің әдеттен тыс көп табылуы ерекше қызығушылық тудырып отыр. Өйткені мұндай жерлеу орындары Қазақстан аумағында сирек кездеседі. Әдетте осындай көлемдегі обаларға бір немесе екі адам жерленген», – дейді «Алматы қаласы музейлер бірлестігі» КМҚК-нің аға ғылыми қызметкері Марат Нұрпейісов.



«Аю бейнесіндегі алтын мүсінше – Қазақстан үшін бірегей жәдігер. Бұған дейін елімізде мұндай олжа кездеспеген. Бұл жаңалық Қара теңіз маңынан Алтайға дейінгі бүкіл Еуразия кеңістігіндегі мәдени байланыс пен ұқсастықты зерттеуге мүмкіндік береді», – дейді «Алматы қаласы музейлер бірлестігі» КМҚК директоры Ләззат Сағындықова.


Археологиялық зерттеулер толық аяқталып, табылған материалдарға қажетті ғылыми өңдеу жұмыстары жүргізілгеннен кейін аса құнды жәдігерлерді Алматы музейінің экспозициясына енгізіп, көпшілік назарына ұсыну жоспарланып отыр.

2022 жылы Алматы қаласы музейлер бірлестігі археологиялық қазба жұмыстарын жүргізуге арнайы лицензия алып, қала аумағында дербес ғылыми-зерттеу қызметін бастады. Сол жылы Алатау ауданының аумағындағы ерте темір дәуіріне жататын обадан біздің заманымызға дейінгі V-II ғасырларға тән сақ жауынгерінің тоналмаған жерлеу орны табылды.

Қазба барысында алтынмен безендірілген қылыштың бөліктері, аң стилінде жасалған алтын әшекейлер, күміс бұйымдар мен адам сүйектері анықталды. 2024 жылы Алатау ауданындағы обалардың бірін зерттеу кезінде адам сүйектерінің бөліктері, қоладан жасалған бекіткіш элементтер мен шегелер табылды.

Сонымен қатар «Боралдай сақ қорғандары» археологиялық паркінің аумағында Италия және Франция мамандарының қатысуымен геофизикалық зерттеулер жүргізілді. Заманауи ғылыми әдістерді қолдану арқылы археологиялық ескерткіштердің жер астындағы құрылымын зерттеуге мүмкіндік туды.

2025 жылы ерте темір дәуіріне жататын обалардың бірінен ежелгі тонаушылар қазған жерасты жолы анықталды. Осыдан кейін мамандар ескерткіштің құрылымдық ерекшеліктерін, бүліну сипатын және сақталу деңгейін жан-жақты зерттеді.

Осылайша, Алматы қаласы музейлер бірлестігінің археологиялық қызметі тек қазба жұмыстарын жүргізумен шектелмейді. Ол археологиялық ескерткіштерді кешенді зерттеуге және сақтауға бағытталған заманауи ғылыми әдістерді қолдануды да қамтиды. Бүгінде бірлестік жойылып кету қаупі төніп тұрған археологиялық нысандарды зерттеуді жалғастырып, қаланың тарихи-мәдени мұрасын сақтауға және жаңа ғылыми деректерді ғылыми айналымға енгізуге үлес қосып келеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 15:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/hf9TZ8ww.jpg"   type="image/jpeg"   length="41469"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Әр азамат өтініш қалдыра алады»: ІІМ Threads желісінде жаңа акцияны іске қосты]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/ar-azamat-otinish-kaldyra-alady-iim-threads-zhelisinde-zhana-akciyany-iske-kosty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/ar-azamat-otinish-kaldyra-alady-iim-threads-zhelisinde-zhana-akciyany-iske-kosty</guid>
                <description>Ішкі істер министрлігі Threads әлеуметтік желісінде «Біз қасыңыздамыз. Бізден сұраңыз» республикалық акциясын бастайды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Іс-шара отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа тап болған азаматтарға көмек көрсетуге бағытталған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

ІІМ мәліметінше, акция түрлі себептермен полицияға жүгінуге батылы бармай жүрген зорлық-зомбылық құрбандарына, зорлық-зомбылық фактілеріне куә болған адамдарға, сондай-ақ құқықтық кеңес пен қолдауға мұқтаж азаматтарға арналған.


«Акция аясында әрбір азамат ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің Threads әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасына  өз өтінішін қалдырып, мамандардан кеңес пен қажетті түсіндірмелер ала алады. Азаматтардың өмірі мен денсаулығына қауіп төнген жағдайда тиісті ден қою шараларын қабылдау үшін ақпарат аумақтық полиция бөлімшелеріне жедел жолданады», – делінген хабарламада.


Бұдан бөлек байланыс деректері жинақталған арнайы ақпараттық ресурс та әзірленген.

https://zhanyndamyz.netlify.app сілтемесі арқылы әрбір азамат өз өңіріндегі қажетті байланыс деректерін тауып, құқықтық, психологиялық және өзге де көмек пен кеңес алу үшін қайда жүгінуге болатыны туралы ақпарат ала алады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 15:01:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/ZcuxPi4T.jpg"   type="image/jpeg"   length="78199"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Олжас Бектенов электр энергетикасы саласындағы ірі жобалардың іске асырылуын талқылады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/olzhas-bektenov-elektr-energetikasy-salasyndagy-iri-zhobalardyn-iske-asyryluyn-talkylady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/olzhas-bektenov-elektr-energetikasy-salasyndagy-iri-zhobalardyn-iske-asyryluyn-talkylady</guid>
                <description>KEGOC жасанды интеллект көмегімен жылына 5,5 млрд теңге үнемдемек. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов электр энергетикасы саласының өзекті мәселелері бойынша кеңес өткізді. Онда «Самұрық-Қазына» қорының жобалары және елдің энергетикалық егемендігін нығайту жөніндегі шаралар қаралды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында 2027 жылды Жалпыұлттық ауқымды құрылыс жылы деп жариялады. Экономиканың өсуі, жаңа өнеркәсіптік жобаларды жүзеге асыру және цифрлық инфрақұрылымды жедел дамыту аясында энергия жүйесіне жүктеме айтарлықтай арта түседі. Мемлекет басшысының 2029 жылға қарай қуат көзін артығымен өндіретіндей деңгейге қол жеткізу міндеті үш бағыттың, атап айтқанда генерация қуаттарын арттыру мен электр желілерін дамыту және тұтыну көлемінің өсуін толық үйлеструді талап етеді», – деп атап өтті Үкімет жетекшісі. 


«KEGOC» АҚ басқарма төрағасы Нәби Айтжанов инвестициялық жобаларды жүзеге асырудың ағымдағы мәртебесі туралы баяндады. Қазақстанның Бірыңғай электр энергетикалық жүйесінің оңтүстік аймағының электр желісін күшейту жобасы Алматы – Жамбыл – Шымкент транзитінің өткізу қабілетін 440 МВт-қа арттырады. Оны пайдалануға беру мерзімі 2027 жылдың шілдесіне жоспарланған. Жобаны жүзеге асыру оңтүстік аймақты электрмен жабдықтау сенімділігін нығайтады, сондай-ақ жаңартылатын энергия көздерін интеграциялау үшін қосымша жағдайлар жасайды.

Батыс Қазақстанның энергожүйесін Қазақстанның Бірыңғай электр энергетикалық жүйесімен біріктіру жөніндегі жоба өңірдің энергияға тәуелсіздігін күшейтуге және өткізу қабілетін 500 МВт-қа дейін ұлғайтуға бағытталған. Оны жүзеге асыру батыс аймақты электрмен жабдықтаудың сенімділігін арттырады, Атырау және Ақтөбе облыстарындағы электр стансаларының өндіру қуатын еселеп, Ақтөбе энергия торабына түсетін жүктемені жеңілдетеді. Жобаны аяқтау келесі жылдың желтоқсанына жоспарланып отыр. Одан бөлек, батыс аймақты Қазақстанның Бірыңғай электр энергетикалық жүйесімен біріктіру жобасының екінші кезеңі 2035 жылы жүзеге асырылмақ. Осылайша жоғары вольтты энергия желісін бір-бірімен айналдыра байланыстыру жұмыстары аяқталмақ.

Сондай-ақ Алматы облысы мен Жетісу облысының электр желілерін дамыту жоспарлары ұсынылды. Бұл гидроэнергетиканы дамыту және жаңа ЖЭК нысандарын қосуға қажетті жағдай жасауға мүмкіндік береді.

Жоғарыда аталған жобалар Оңтүстік пен Батысты сенімді электрмен жабдықтауды қамтамасыз ету, еліміздің энергетикалық жүйесі тұтастығын нығайту және Қазақстанның энергетикалық дербестігін арттыру сияқты негізгі міндеттерді шешуге бағытталған.

Кеңесте «Самұрық-Энерго» АҚ басқарма төрағасы Аңсар Айдаров Мемлекет басшысының сын-ескертпелеріне орай жұмысты күшейту жоспарлары туралы баяндады. Жұмыстың сапасын қамтамасыз ету үшін қабылданып жатқан шараларға, сондай-ақ жаңа генерациялаушы қуаттарды салу және пайдалануға беру мерзімдерін қатаң сақтауға ерекше назар аударылды. 

Алматы ЖЭО-2-ні жаңғырту, Алматы ЖЭО-3-ті реконструкциялау, Көкшетау мен Семей қалаларында жылу электр орталықтарын салу, Екібастұз ГРЭС-2-ні кеңейту, Қызылорда, Түркістан облыстарында бу-газ қондырғыларын салу, сондай-ақ энергия жинақтау жүйелері бар ЖЭК-ті дамыту және гидрогенерация жобаларын жүзеге асыру барысы баяндалды.

Кеңес қорытындысы бойынша Премьер-министр Ұлттық электр желісін дамыту жұмыстары тұтыну көлемінің артуына сәйкес озық қарқынмен жүргізілуі тиіс екенін атап өтті. Энергетика министрлігіне мүдделі мемлекеттік органдармен және ұйымдармен бірлесіп, келесі жылдың қыркүйегіне дейін елдің энергетикалық теңгерімін өзектендіру жұмыстарын аяқтауды қамтамасыз ету тапсырылды. Электр энергетикасы саласындағы инвестициялық жобалардың уақтылы жүзеге асырылуын бақылауды күшейту бойынша бірқатар тапсырма берілді.

KEGOC алаңында Премьер-министр Ұлттық электр желісін күзгі-қысқы кезеңге дайындау бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстармен танысты және елдің энергетикалық егемендігін одан әрі нығайту мәселесі бойынша кеңес өткізді. KEGOC мәліметтері бойынша, цифрлық технологиялар мен ЖИ енгізу электр энергиясының ағынын оңтайландыру және шығындарды азайту есебінен 5,5 млрд теңге немесе EBITDA-ның шамамен 3% мөлшерінде жыл сайынғы қаржылық әсерді қамтамасыз етеді. Сонымен қатар электр стансаларын жиілікті және белсенді қуатты автоматты реттеуге қосу жыл сайын шамамен 4 млрд теңгені қосымша үнемдеуді қамтамасыз етеді.

Ұлттық диспетчерлік орталықта энергожүйені басқару бойынша жұмыс таныстырылды және саланы басқару тиімділігін арттыру мен желілердегі шығындарды азайту үшін жаңа цифрлық шешімдерді енгізу жоспарлары ұсынылды. Цифрлық технологияларға және жасанды интеллектті енгізуге, сондай-ақ KEGOC базасында диспетчерлік басқару жүйесін жаңартуға назар аударылды. Орталық базасында электр энергиясын өндіру және тұтыну теңгерімі бақыланады, сондай-ақ барлық KEGOC-тың 83 қосалқы стансаларының жабдықтарын басқару жүзеге асырылады. 50 мыңнан астам көрсеткішті жаңарту төтенше жағдайларды жедел жоюға мүмкіндік береді. Мәселен, жыл басынан бері «Солтүстік – Оңтүстік» транзиттік желісінде жүктеменің күрт артуына байланысты шамамен 70-тен астам жағдай тіркелген. Оның 95%-ы тұрғындарды электр энергиясынан ажыратпай-ақ реттелген. AI-KEGOC интеллектуалды платформасы 21 энергия торабы мен жаңартылатын энергия көздерінің 169 нысаны бойынша электр энергиясын өндіру мен тұтыну көлемін бір тәулік бұрын болжайды. Синхрофазорлық өлшеулер негізінде жүйені мониторингілеу мен басқарудың цифрлық жүйелері «Солтүстік – Оңтүстік» негізгі энергия көпірінің өткізу қабілетін 250 МВт-қа арттыруға мүмкіндік берді, Бұл көрсеткіш тұтас бір қаланың электр энергиясын тұтыну көлемімен шамалас. Бұған жаңа электр желілерін салуға қосымша шығын жұмсамай қол жеткізіліп, электр энергиясының шығындары да азайтылды. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 14:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/MfGICYMt.jpg"   type="image/jpeg"   length="335994"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстан мен Қытай арасында әуе рейстері көбейеді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-men-kytaj-arasynda-aue-rejsteri-kobejedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/kazakstan-men-kytaj-arasynda-aue-rejsteri-kobejedi</guid>
                <description>Апталық рейстер саны 180-ге дейін артады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстан мен Қытай апталық әуе рейстерінің санын 150-ден 180-ге дейін арттыруға және жаңа бағыттар ашуға келісті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Келіссөздер 4 қарашада Ташкентте өтіп жатқан «Қытай – Орталық Азия» (C5+1) азаматтық авиация саласындағы ынтымақтастық жөніндегі жұмыс тобының конференциясы аясында өтті.

Қазақстан делегациясын Азаматтық авиация комитетінің төрағасы Салтанат Томпиева бастап барды. Қытай тарапынан келіссөздерге Қытай Азаматтық авиация әкімшілігі бас директорының орынбасары Бай Вэньли қатысты.

Кездесуде тараптар екі ел арасындағы тұрақты әуе рейстерінің санын арттыру және ұшу бағыттарының географиясын кеңейту мәселелерін талқылады.

Нәтижесінде апталық рейстер санын 150-ден 180-ге дейін ұлғайту туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Сонымен қатар Қытайдың Чэнду және Қашғар қалалары жаңа әуе бағыттары ретінде маршруттық желіге қосылады.

Министрліктің мәліметінше, бұл келісім екі елдің әуе компанияларына жаңа мүмкіндіктер ашып, жолаушылар үшін тікелей рейстердің қолжетімділігін арттыруға және транзиттік тасымалды дамытуға мүмкіндік береді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 14:16:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/Uc5e7aky.jpg"   type="image/jpeg"   length="51785"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Барни» ісі: 19 жастағы Мадина Рашидқызының мәйіті қайта қазып алынды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/last/barni-isi-19-zhastagy-madina-rashidkyzynyn-majiti-kajta-kazyp-alyndy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/last/barni-isi-19-zhastagy-madina-rashidkyzynyn-majiti-kajta-kazyp-alyndy</guid>
                <description>Марқұмның туған-туыстары сот-медициналық сараптаманы қайта жүргізуді талап еткен.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Эксгумация жүргізілгені туралы заңгер Инга Иманбай мен журналист Жан Ахмадиев әлеуметтік желідегі парақшаларында мәлім етті, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты. 

Осылайша, Алматы маңында Жамбыл облысында қаза тапқан 19 жастағы Мадина Рашидқызының (Авезова) денесі эксгумацияланды. Оқиға орнында полиция қызметкерлері мен тиісті мамандар жұмыс жүргізген.

Марқұмның жақындары оның өзіне қол жұмсағанына сенбейді. Заңгер Инга Иманбай сол себепті Алматыда қайта комиссиялық сараптама жүргізуді сұрағанын айтады.


– Жаңа тағайындалған сараптама – қайталама сот-медициналық комиссиялық сараптама. Біз оны Алматыда қайта жүргізуді сұрадық. Сондықтан бүгін жәбірленуші тараптың өтініші бойынша эксгумация жасалды. Өйткені, алғашқы сот-медициналық сараптаманың нәтижесіне сенбейміз, – деді ол.


Жамбыл облысы полиция департаменті Мадинаның өліміне қатысты Қылмыстық кодекстің 105-бабы (Өзін өзі өлтіруге дейін жеткізу) бойынша сотқа дейінгі тергеу жүріп жатқанын растады.

Жаза кетейік, биыл тамыз айында Жамбыл облысында 19 жастағы жас ана қаза тапқан еді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 13:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/ekp5j7XY.jpg"   type="image/jpeg"   length="94041"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Қайғыдан басқа ештеңе ойлай алмаймын»: Футболшының қазасына себепкер қақпашы мәлімдеме жасады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kajgydan-baska-eshtene-ojlaj-almajmyn-futbolshynyn-kazasyna-sebepker-kakpashy-malimdeme-zhasady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kajgydan-baska-eshtene-ojlaj-almajmyn-futbolshynyn-kazasyna-sebepker-kakpashy-malimdeme-zhasady</guid>
                <description>Ол қайғылы оқиғадан соң алғаш рет ел алдына шықты.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[«Андорра» клубының қақпашысы Хесус Овоно «Тенерифе» шабуылшысы Хесус де Мигельдің қазасына байланысты көңілқос білдірді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


– Бұл – өмірімдегі ең ауыр күндер. Не айтарымды білмеймін, болған жайтты қабылдау да өте қиын. Хесустен айырылғанымыз жаныма қатты батады. Мен ол туралы, оның отбасы және оны жақсы көрген жандар туралы ойлап жүрмін, – деді қақпашы.


Овоно алдағы уақытта көптеген мәселе қаралатынын түсінетінін және қабылданатын шешімдерге құрметпен қарайтынын атап өтті.


– Қазір Хесус пен бәріміздің басымызға түскен қайғыдан басқа ештеңе ойлай алмаймын. Жаның жәннатта болсын, Хесус! – делінген футболшының мәлімдемесінде.


Жаза кетейік, қайғылы оқиға 2 қарашада «Андорра» мен «Тенерифе» арасындағы матч кезінде тіркелді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 13:11:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/mhM4AR9A.jpg"   type="image/jpeg"   length="314285"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанда эпилепсияның ауыр түріне шалдыққан балаларды хирургиялық жолмен емдеу мүмкіндіктері кеңейіп келеді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-epilepsiyanyn-auyr-turine-shaldykkan-balalardy-hirurgiyalyk-zholmen-emdeu-mumkindikteri-kenejip-keledi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstanda-epilepsiyanyn-auyr-turine-shaldykkan-balalardy-hirurgiyalyk-zholmen-emdeu-mumkindikteri-kenejip-keledi</guid>
                <description>Жыл сайын эпилепсияны хирургиялық жолмен емдеуді қажет етуі мүмкін балалар саны 4 500-ге дейін жетеді.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Алматыда Қазақстандағы алғашқы 128 арналы бейне-ЭЭГ мониторингі кешені іске қосылды. Ол аурудың күрделі түрлерін дәлірек диагностикалауға және нейрохирургиялық операциялар жасауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

2026 жылғы 4 қараша, Алматы – Алматы қаласының №2 қалалық балалар клиникалық ауруханасында Қазақстандағы алғашқы 128 арналы бейне-ЭЭГ мониторингі кешені жұмысын бастады. Жүйе пациенттің мінез-құлқын бір мезгілде бейнежазбаға түсіре отырып, миының биоэлектрлік белсенділігін ұзақ уақыт тіркеуге арналған. Жабдықтың басты артықшылығы – жазу арналарының саны: олар классикалық ЭЭГ жүйелеріне қарағанда бірнеше есе көп. Бұл мидың электрлік белсенділігін егжей-тегжейлі көруге және ұстамалардың қай жерде басталатынын дәлірек анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар кешен эпилепсиялық ұстамаларды эпилепсиялық емес ұстамалардан ажыратуға, нейрохирургиялық араласуды жоспарлауға, операциядан кейінгі мониторинг жүргізуге, наркоздағы немесе комадағы пациенттердің жағдайын бағалауға көмектеседі. Жабдықты ауруханаға AYALA қайырымдылық қоры «Шеврон» компаниясымен серіктестікте табыстады.



Эпилепсия – қайталанатын құрысу ұстамаларымен немесе құрысусыз өтетін ұстамалармен сипатталатын мидың созылмалы ауруы. Ұстамалар ми жүйке жасушаларының электрлік белсенділігі бұзылғанда пайда болады. Қазақстанда эпилепсия әлеуметтік маңызы бар аурулар тізіміне енгізілген. Диспансерлік науқастардың бірыңғай тіркелімінің деректеріне сәйкес, елімізде эпилепсия диагнозымен шамамен 94 000 пациент есепте тұр, олардың 31 000-ы – балалар.

Мемлекет мұндай пациенттерді дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге жыл сайын шамамен 4 млрд теңге бөледі. Алайда кейбір балаларда эпилепсияға қарсы ем қабылдағанына қарамастан ұстамалар жалғаса береді. Эпилепсияның бұл түрі фармакорезистентті деп аталады. Күрделі жағдайларда дәрігерлер хирургиялық емдеуді – ұстамалар ошағын алып тастауды немесе бірнеше ошақ мидың қызметі үшін маңызды аймақтарда орналасса, оларды күйдіруді ұсынуы мүмкін.

Хирургиялық араласу туралы шешім миды жан-жақты тексеру нәтижелері бойынша ғана қабылданады. Жаңа бейне-ЭЭГ мониторингі кешені терең электродтарды имплантациялау кезінде қосуға және мидың терең құрылымдарының белсенділігін ұзақ уақыт тіркеуге мүмкіндік береді. Арналары аз классикалық ЭЭГ жүйелерінде мұндай мүмкіндік жоқ.

«Шеврон Евразия» компаниясының әлеуметтік инвестициялар жөніндегі кеңесшісі Жанар Қошпанова былай дейді:


«ДДҰ бағалауы бойынша әлемде эпилепсиямен шамамен 50 миллион адам ауырады, олардың қатарында Қазақстандағы мыңдаған бала да бар. Өкінішке қарай, дәрі-дәрмек ұстамаларды тоқтатуға көмектеспеген жағдайда баланың өмір сапасы мен дамуы зардап шегеді. Қаржылық мүмкіндігі бар отбасылар балаларын шетелге емделуге жібереді. Мұндай көмек Қазақстандағы барлық балаға қолжетімді болуы мүмкін әрі солай болуы тиіс екенін түсіне отырып, «Шеврон» компаниясы заманауи бейне-ЭЭГ мониторингі кешенін сатып алуға және балалар нейрохирургтерін, невропатологтар мен нейрофизиологтарды хирургиялық емдеудің жаңа әдістеріне оқытуға қолдау көрсетті. Соның арқасында дәл диагностика мен қажетті емді шетелге шықпай-ақ Қазақстанда алуға мүмкіндік туады».




Қазақстандық дәрігерлердің кәсіби дағдыларын жетілдіру үшін AYALA қорының шақыруымен Алматыға әлемдегі жетекші клиникалардың бірі – Берлиндегі «Шарите» университеттік клиникасының (Charité – Universitätsmedizin Berlin) балалар нейрохирургиясы бөлімінің басшысы, профессор Ульрих-Вильгельм Томале келді. Профессор Томале балалар нейрохирургиясы мен нейроонкологияға, оның ішінде эпилепсияны хирургиялық жолмен емдеуге маманданған. Шеберлік сабағы жаңа кешенмен жұмыс істеу жөніндегі практикалық сабақтардан басталды. Одан кейін профессор қазақстандық нейрохирургтермен бірге жаңа жабдықты пайдаланып, фармакорезистентті эпилепсиясы бар 12 жастағы Әлиханға операция жасады. Алдымен дәрігерлер эпилепсиялық белсенділік ошақтарын дәл анықтау үшін мидың терең құрылымдарына электродтар имплантациялады. Бірнеше күннен кейін эпилепсиялық белсенділік ошақтары анықталған соң, мамандар оларды хирургиялық жолмен алып тастайды немесе сол электродтар арқылы нысаналы әсер етіп жояды.



Алматы қаласының №2 қалалық балалар клиникалық ауруханасында күрделі неврологиялық және нейрохирургиялық ауруларды сәтті емдеуде мол тәжірибесі бар нейрохирургтер мен эпилептологтар жұмыс істейді. 2026 жылдың басында осы клиниканың мамандары Қазақстан мен Орталық Азияда алғаш рет балалардағы ұстама ошағын анықтау үшін терең электродтарды имплантациялады. Ол кезде бейне-ЭЭГ мониторингі аппараты клиникаға тек сынақтан өткізу кезеңіне беріліп, ол аяқталғаннан кейін жеткізушіге қайтарылды. Соның салдарынан балаларға жоғары технологиялық көмек көрсету уақытша тоқтауға мәжбүр болды. Енді дәрігерлердің өз кешені бар. Бұл Қазақстанның барлық өңірінен келетін балаларға осындай диагностика мен хирургиялық емдеуді тұрақты негізде жүргізуге мүмкіндік береді.

№2 қалалық балалар клиникалық ауруханасының директоры Марат Рабандияров былай дейді:


«Ауруханамыздың мамандары терең электродтарды имплантациялау әдісін меңгергенін әлдеқашан дәлелдеді. Тұрақты жұмыс істеу үшін бізге тек өз жабдығымыз жетіспеді. Көрсеткен қолдауы үшін AYALA қоры мен «Шеврон» компаниясына шын жүректен алғыс айтамыз. Алғашқы кезеңде жылына 200–300 бейне-ЭЭГ зерттеуін және 20 операция жасауды жоспарлап отырмыз. Осылайша фармакорезистентті эпилепсиясы бар балалармен қатар, құрысу ұстамаларымен қатар жүретін ми ісіктері бар балаларды да қамтимыз».




128 арналы бейне-ЭЭГ мониторингі кешенінің арқасында алғашқы он жыл ішінде ауруханада шамамен 2 500 диагностикалық зерттеу және кемінде 300 операция жасалады деп күтілуде. Мұндай көмектің көлемі артқан сайын аурухана Қазақстан мен Орталық Азиядағы эпилептологиялық диагностика жөніндегі референс-орталыққа айналу мүмкіндігіне ие болады.

AYALA қайырымдылық қорының негізін қалаушы әрі президенті Айдан Сүлейменова атап өтті:


«Бейне-ЭЭГ мониторингі кешені ұзақ жыл пайдалануға арналған. Мұндай техниканы жаңартудың нормативтік мерзімі — 5-7 жыл, алайда біздің тәжірибемізде қор табыстаған жабдықтар 10-15 жыл қызмет етеді. AYALA қоры 19 жылдан астам уақыт бойы Қазақстанның медициналық мекемелерімен тығыз ынтымақтастықта жұмыс істеп, оларды инновациялық техникамен жабдықтауға көмектесіп келеді. Осы жылдардағы басты сабақ – жабдықтың өзі жеткіліксіз. Аппаратпен арнайы дайындықтан өткен дәрігер жұмыс істегенде ғана ол балаларға шын мәнінде көмектесе бастайды. Сондықтан қор Қазақстанның әр өңіріндегі дәрігерлерді оқыту үшін жетекші мамандарды тұрақты түрде шақырады. Бұл жұмыста бізді тұрақты серіктесіміз – «Шеврон» компаниясы қолдап отырғанына қуаныштымыз».



]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Гүлайым Аманқос</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 11:27:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/vjEkVSP8.jpeg"   type="image/jpeg"   length="275093"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Бокстан ел чемпионатында алғашқы финалистер анықталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/bokstan-el-chempionatynda-algashky-finalister-anyktaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/bokstan-el-chempionatynda-algashky-finalister-anyktaldy</guid>
                <description>Таразда бокстан ересектер арасында Қазақстан чемпионаты өтіп жатыр.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Ел біріншілігінде әйелдер арасында жартылай финалдық жекпе-жектер аяқталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Нәтижесінде Әйгерім Сәттібаева (48 келі), Гүлназ Бөрібаева (48 келі), Анита Адишева (51 келі), Жансая Рахымберді (51 келі), Назым Қызайбай (54 келі), Элина Базарова (54 келі), Шахназ Исаева (57 келі), Ұлжан Сәрсенбек (57 келі), Виктория Графеева (60 келі), Анар Тұрсынбек  (60 келі), Аида Әбікеева (65 келі), Лаура Есенгелді (65 келі), Бақыт Сейдіш (70 келі), Аружан Жаңабаева (70 келі), Шұғыла Нәлібай (75 келі), Азиза Исина (75 келі), Надежда Рябец (80 келі), Айдана Убайдуллақызы (80 келі), Елдана Талипова (80 келіден жоғары), Дина Исламбекова (80 келіден жоғары) финалға жолдама алды.

Ал Айым Танкибаева (48 келі), Анель Құдайберген (48 келі), Елянур Тұрғанова (51 келі), Томирис Мырзакул (51 келі), Жайна Шекербекова (54 келі), Сымбат Әлиасқар (54 келі), Карина Ибрагимова (57 келі), Алина Құдайгенова (57 келі), Римма Волосенко (60 келі), Аяжан Ермек (60 келі), Назерке Серік (65 келі), Ақнәр Ишанова (65 келі), Анастасия Баязитова (70 келі), Дана Дидай (70 келі), Жібек Жарасқызы (75 келі), Жасмин Қизатова (75 келі), Гүлсая Ержан (80 келі), Құралай Егінбайқызы (80 келі), Валерия Аксенова (80 келіден жоғары), Әсел Тоқтасын (80 келіден жоғары) жарысты қола медальмен аяқтады.

Айта кетейік, бүгін ерлер арасында жартылай финалдық бәсекелер өтеді.

Биылғы ел біріншілігі 30 қазанда басталып, 6 қарашаға дейін Тараз қаласында өтеді. Дүбірлі дода Әулиеата жерінде 12 жылдан кейін қайта ұйымдастырылып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 11:07:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/GJB09IoB.jpeg"   type="image/jpeg"   length="313673"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ким Чен Ын Солтүстік Корея әскери-теңіз флотын жаңғыртуды тапсырды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kim-chen-yn-soltustik-koreya-askeri-teniz-flotyn-zhangyrtudy-tapsyrdy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kim-chen-yn-soltustik-koreya-askeri-teniz-flotyn-zhangyrtudy-tapsyrdy</guid>
                <description>Ол аймақтағы геосаяси оқиғаларға назар аударды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ын елдің әскери-теңіз күштерінің жауынгерлік қуатын арттыруды тапсырды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Анадолы агенттігінің жазуынша, Ким Чен Ын Нампхо қаласындағы кеме жасау зауытына барып, модернизациялау жұмыстарының барысымен танысқан.


«Әртүрлі қауіп-қатерлер жағдайында теңіздегі ұлттық егемендікті қорғау үшін су үсті және су асты күштерінің жауынгерлік мүмкіндіктерін қарқынды түрде арттыру қажет», – деді Ким Чен Ын.


Бұл ретте Солтүстік Корея басшысы аймақтағы геосаяси оқиғаларға және «қарсыластардың әрекеттеріне» назар аударды. Қалыптасқан ахуал «ең заманауи әрі қуатты әскери кемелерді» жасау қажеттілігін көрсетіп отырғаны айтылды. 

КХДР басшысының қарындасы Ким Ё Чжонның жазбаша мәлімдемесінде АҚШ-пен диалог «бейбітшілікке қол жеткізудің жолдарының бірі» екендігі айтылған. Оның сөзінше, бұл елдің ұлттық мүдделеріне әрдайым сәйкес келе бермейді. Ким Ё Чжонның пікірінше, Вашингтон тарапынан жалғасып жатқан «дұшпандық көзқарастар» Пхеньянды Америка әкімшілігінің «шынайы ниеттерін» қайта қарауға мәжбүр етіп отыр.

Жақында АҚШ Федералды тергеу бюросы Солтүстік Кореяны Binance криптобиржасынан 6 миллиард доллардан астам криптовалютаны ұрлады деп айыптады. Ким Ё Чжон бұл ақпаратты жоққа шығарды.


«Корея халық демократиялық республикасының криптовалюта ұрлады деп айыпталуы – АҚШ-тың елге деген дұшпандығын айғақтайтын үлкен мәселенің бір шеті ғана», – деді Солтүстік Корея басшысының қарындасы.


Айта кету керек, бұған дейін Ким Чен Ын әскерді толық жауынгерлік әзірлікке келтіруге шақырғанын жазғанбыз.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 10:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/nvYxisnQ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="87831"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Еуропалықтарға 3 күнге жететін азық-түлік пен су жинау ұсынылды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/europalyktarga-3-kunge-zhetetin-azyk-tulik-pen-su-zhinau-usynyldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/europalyktarga-3-kunge-zhetetin-azyk-tulik-pen-su-zhinau-usynyldy</guid>
                <description>Anadolu агенттігінің жазуынша, ұйым халықты төтенше жағдайларға дайындау жөніндегі нұсқаулығын жария еткен.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Құжатта дағдарыс басталған алғашқы 3 тәулікте азаматтардың өз қажеттіліктерін өтеуіне мүмкіндік беретін негізгі заттар мен құралдарды алдын ала дайындау ұсынылған, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Жаңа нұсқаулықты Еуропалық комиссияның теңдік, дағдарысқа дайындық және дағдарысты басқару мәселелеріне жауапты мүшесі Хаджа Лахбиб Брюссельде өткен Азаматтық қорғаныс жөніндегі тоғызыншы Еуропалық форумда таныстырып өтті.

Шыны керек, кейінгі уақытта Еуропада күрделі дағдарыстар жиілеп кетті. Сол себепті, тұрғындардың ықтимал төтенше жағдайларға дайындығын арттырған жөн.

Ұсынымдарға сай, азаматтар дағдарыс басталғаннан соң мемлекеттік көмек жеткенге дейінгі алғашқы 72 сағатта негізгі қажеттіліктерін өз бетінше өтеуге жететін азық-түлік пен қажетті заттардың қорын алдын ала әзірлеуі тиіс.

Мұнан өзге, Еуропалық комиссия мектепке дейінгі және бастауыш білім беру бағдарламаларына төтенше жағдай кезіндегі әрекет ету тәртібін үйрететін сабақтарды енгізуді ұсынады.

Халықты ақпараттандыру да маңызды саналады. Билік өкілдері төтенше жағдайға дейін, уақытында және одан кейін азаматтарды сенімді ақпарат беруі керек.

Сонымен қатар, 2027 жылдан бастап жыл сайын 23 қазанды Еуроодақтың дағдарысқа дайындық күні ретінде атап өту ұсынылып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 10:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/PN53sV5O.jpg"   type="image/jpeg"   length="151809"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[«Басты себебі – соғыс!»: АҚШ вице-президенті республикашылдардың сайлауда неге жеңілгенін айтты]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/basty-sebebi-sogys-aksh-vice-prezidenti-respublikashyldardyn-sajlauda-nege-zhenilgenin-ajtty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/basty-sebebi-sogys-aksh-vice-prezidenti-respublikashyldardyn-sajlauda-nege-zhenilgenin-ajtty</guid>
                <description>Бұл туралы АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс X әлеуметтік желісіндегі парақшасында жазды. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Оның сөзінше, Республикалық партияның Конгреске өткен аралық сайлауда жеңілуі Иранмен соғысқа және Израильмен қарым-қатынасқа байланысты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Вице-президент бұған дейін Дональд Трамптың да дәл осындай пікір білдіргенін еске салады.


– Біздің жеңілуіміздің себебі – соғыс. Бұл жағдай барлығына дерлік түсінікті. Бізден теріс айналған сайлаушыларды қалай қайтаруға болатынын анықтау үшін қоғамдық пікірді зерттеу жөніндегі маманмен кеңестім, – деді Джей Ди Вэнс.


Пртияның саяси ұстанымын қайта қарау үшін 4 бағытқа назар аудару қажет екенін де айтып отыр. Олар – Иранмен соғысты тоқтату, халықтың күнкөріс шығындары мен инфляция мәселесіне басымдық беру, «Америка бірінші орында» қағидатын жүзеге асыру және Израильмен қарым-қатынасты қайта қарау. 

Вэнс Республикалық партияның сайлауалды жағдайын бағалаған сарапшыларды сынға алған.


– Біздің тараптағы деректерді талдаушылар назар аударған мәселелердің бірі сайлаушылардың құрамы болды. Яғни, олардың құрылымы республикашылдардың жеңісі үшін қажет 2024 жылғы көрсеткіштерге қаншалықты сәйкес келетіні зерттелді. Сауалнамалар демократтардың айқын жеңісін болжағанына қарамастан, бізге ұсынылған деректер үнемі бір көріністі көрсетті. Кейбір штаттарда сайлаушылардың белсенділігі жеткілікті жоғары, ал басқаларында өте жақсы болды. Бірде-бір штатта қатысу деңгейі тым төмен болған жоқ, – деп жазды Вэнс.


Оның сөзінше, осы мәліметтер партия командасының сайлау нәтижесіне қатысты оптимистік көзқарасын қалыптастырған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 09:59:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/b1Ua9iJK.jpg"   type="image/jpeg"   length="171733"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Грузияға жаңа санкциялар қаупі төнді: Еуроодақ қаңтарда шешім қабылдамақ]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/gruziyaga-zhana-sankciyalar-kaupi-tondi-euroodak-kantarda-sheshim-kabyldamak</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/gruziyaga-zhana-sankciyalar-kaupi-tondi-euroodak-kantarda-sheshim-kabyldamak</guid>
                <description>Бұл туралы Euronews жазды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Еуроодақ елдерінің сыртқы істер министрлері келесі жылғы қаңтар айында Грузияға қарсы жаңа шаралар бойынша талқылау өткізеді. Бұл туралы сәрсенбі күні ЕО-ның сыртқы саясат ведомствосының басшысы Кая Каллас айтты, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Тиісті мәлімдеме Еуропалық комиссияның кандидат елдердің өркендеуі туралы жыл сайынғы есептерін жариялау аясында айтылды. Грузияға қатысты бөлімде демократияның одан әрі әлсірегені, азаматтық қоғамға қатысты жаңа шектеулер қойылғаны және негізгі құқықтар саласындағы ахуалдың нашарлағаны көрсетілген.


«Грузия үкіметі демократиялық шегіністердің кесірінен Еуропалық одақпен тікелей текетіреске қарай бет алып барады. Бұл – айдан анық нәрсе. Қазіргі жасалып жатқан қадамдар дұрыс бағытта емес», – деді Кая Каллас.


Каллас Euronews тілшісінің «Грузия үкіметіне қарсы жаңа санкциялар ұсынасыз ба?» деген сұрағына берген жауабында бұл туралы айтуға әлі ерте екенін жеткізді. 

2024 жылғы қарашада комиссия есептерінің бірінде сот жүйесінен бастап БАҚ бостандығына дейінгі салаларда демократияның айтарлықтай нашарлағаны тіркелген. Кейін Тбилиси 2028 жылдың соңына дейін ЕО-ға мүше болу туралы келіссөздерді бастауға ұмтылмайтынын біржақты мәлімдеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 09:50:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/9B4Rv3NR.png"   type="image/png"   length="732525"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Нұрғиса Әділетұлы ауыр атлетикадан әлем чемпионатында күміс медаль жеңіп алды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/nurgisa-adiletuly-auyr-atletikadan-alem-chempionatynda-kumis-medal-zhenip-aldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/nurgisa-adiletuly-auyr-atletikadan-alem-chempionatynda-kumis-medal-zhenip-aldy</guid>
                <description>Отандасымыз қоссайыста 399 келі көтерді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық ауыр атлет Нұрғиса Әділетұлы Қытайдың Нинбо қаласында өтіп жатқан әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Отандасымыз 95 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде бақ сынады. Жұлқа көтеруде 182 келіні, ал серпе көтеруде 217 келіні еңсерді. Нәтижесінде қоссайыс қорытындысы бойынша 399 келі көтеріп, екінші орынға тұрақтады.

Сонымен қатар спортшы екі жаттығудың әрқайсысында күміс медаль иеленді. Осылайша, Нұрғиса Әділетұлы әлем чемпионатының екі кіші күміс жүлдесі де бар. 

Бұл салмақта Болгария өкілі Карлос Насар 415 (185+230) келі нәтижесімен чемпион атанса, ирандық Али Алипур 396 (181+215) келімен қола медаль жеңіп алды. 

Айта кетейік, бұл – Қазақстан құрамасының 2026 жылғы әлем чемпионатындағы алғашқы жүлдесі.

Еске салайық, биыл қыркүйекте Нұрғиса Әділетұлы Жапонияда өткен Аичи–Нагоя Азия ойындарында күміс медаль иеленген болатын. Ол кезде қоссайыс қорытындысы бойынша 394 келі көтерген.

Спортшы бұған дейін де әлем чемпионаттарында жүлдеге қол жеткізген. 2022 жылы күміс медаль алса, 2024 жылы әлем чемпионы атанған.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Мейірім Бақытбек</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 08:42:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/fSrPP58K.jpg"   type="image/jpeg"   length="218733"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[АҚШ-тағы сайлауда Мысыр мен мұсылман өкілі жеңіске жеткені анықталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/tramp-sengender-zhenildi-aksh-ta-ne-bolyp-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/tramp-sengender-zhenildi-aksh-ta-ne-bolyp-zhatyr</guid>
                <description>Америкадағы Конгресс пен губернаторлық тақтар үшін қызу доданың қорытындысы: саяси жанжалдар, сатқындық, билік үшін бітіспес күрес.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2026 жылғы 3 қарашада өткен сайлау Дональд Трамп үшін ауыр саяси жеңіліспен аяқталды. Демократтар Конгрестің қос палатасына да бақылау орнатты. Тіпті дәстүрлі түрде республикашылдар үстемдік еткен штаттарда сенаторлық орындарды тартып алды. Бірнеше штаттағы губернатор орнын қанжығаларына басты, деп жазды inbusiness.kz.

«Қызыл» Американың ақыры: демократиялық көк толқын республикашылдардың «қамалдарын» шайып кетті

Атлант мұхитының ар жағындағы саяси сілкіністің дүмпуі алапат. Мәселен, республикашылдардың «Отаны» Техаста демократтар саясаттанушылардың өзі «мүмкін емес» деп санаған ұлы жеңіске жетті: демократ Джеймс Таларико сенаторлық сайлауда Илон Масктың өзі 200 миллион доллар беріп, қолдау көрсеткен Кен Пакстонды тізе бүктірді. Ал, демократ Джина Инохоса қазіргі губернатор Грег Эбботтан басым түсіп, штат тарихындағы алғашқы латынамерикалық әйел губернатор атанды.

Канзастан 1930-шы жылдардан тек Республикалық партия өкілі сенатор болып сайланатын: демократ Адам Гамильтон республикашылдардың бұл штаттағы бір ғасырға жуық саяси үстемдігіне нүкте қойды.

Мэн штатында Сенатта 90-шы жылдардан бері, 30 жыл бойы отырған республикашыл Сьюзан Коллинз ормандағы қарапайым ағаш кесуші Трой Джексоннан күтпеген жерден жеңіліп, саяси мансабын аяқтады.

Джорджияда Кейша Лэнс-Боттомс штат тарихындағы алғашқы әйел әрі алғашқы қара нәсілді губернатор атанды. Нью-Гэмпшир штатында Крис Паппас ашық түрде қызтеке-гей екенін мәлімдеп, Сенатқа сайланған алғашқы саясаткер ретінде тарихқа енді.

Мичиган: АҚШ тарихындағы алғашқы мұсылман сенатор

Салтанатты кеште Абдул Әл-Сайедтің жеңісі жарияланып, жеңімпаз сахнаға шыққанда, залдағы жұрт жапатармағай смартфондарының видеокамерасын іске қосты, деп хабарлады Би-Би-Си. Өйткені сайлаушылар кеше ғана «екіталай» көрінген тарихи сәтті таспаға түсіріп қалуға тырысты: тегі мысырлық, діні мұсылман азамат АҚШ Сенатына тұңғыш рет аяқ басқалы тұр!

Алайда бұл жеңістің артында үміткердің басынан кешкен тауқымет, ол еңсерген ауыр айыптаулар тұрған еді. 42 жастағы демократ Абдул Әл-Сайед (Abdul El-Sayed) – дәрігер, Мичиган штатының бұрынғы денсаулық сақтау министрі. Ол баршаға қолжетімді медициналық сақтандыру жүйесін енгізуді, миллиардерлерге салынатын салықты күрт көтеруді және АҚШ-тың кез келген елге, соның ішінде Израильге де әскери көмек көрсетуін тоқтатуды жақтайды.

Оның саяси ұстанымы ықпалды израилшіл ұйымдардың наразылығын туғызды. Қарсыластары салық, медицина, бюджет мәселелерін талқылаудың орнына, әңгімені жиі-жиі жиһад пен «Мұсылман бауырлар» ұйымына қатысты айтыс-тартысқа бұруға тырысты.

Әл-Сайедтің экстремистік ұйымдарға қатысы бар екенін дәлелдейтін ешқандай айғақты ұсынбай, жала жабумен болды. Тіпті Президент Дональд Трамптың өзі де оған қарсы ақпараттық шабуылға қосылды. Ол «егер Әл-Сайед Сенатқа сайлана қалса, ғимараттың кіреберісіне мықты металл іздегіш орнату қажет болады», – деп кекесінді әзілдер айтты.

Оның қарсыласы, республикашыл Майк Роджерс бұл «буллингті» бірден іліп әкетті және сайлау науқанының негізгі тақырыбы ретінде оппонентінің наным-сенімін бетіне басуға күш салды.

Ал, Әл-Сайед болса, жанармай мен азық-түлік бағасын, денсаулық сақтау жүйесін, білім беруді, салықты азайтуды және штатты ауызсумен жабдықтау мәселесін талқылауға шақырды. Өйткені дәл осы проблемалар Мичиган тұрғындарын ығыр етіп, күнделікті өміріне кері әсер етуде. Бірақ Роджерс алған бетінен ауытқымады.

Дегенмен, сайлау науқанындағы ең күтпеген әрі шулы оқиға демократтардың өз ішінен шықты. Қайта сайланғысы келген қазіргі конгрессмен Хейли Стивенс ханым партияішілік праймеризде Әл-Сайедтен жеңіліп қалған болатын.

Содан ол өз партияласына қолдау білдіру орнына, дәл сайлау қарсаңында республикашыл Роджерспен бірге шіркеуге барып, жұртшылықты ашық түрде соған дауыс беруге шақырды.

Демократтар мұны ауыр қабылдады. Сенаттағы азшылықтың жетекшісі Чак Шумер Хейли Стивенстің әрекетін сатқындық деп бағалады. Осы әйел конгрессменнің аппаратын ұзақ жыл басқарған басшысы дереу өз еркімен отставкаға кетті.

Трамп болса, Стивенстің бұл қадамын көпшілік алдында мақтады. Бірақ демократ саясаткер үшін республикашыл Президенттің мұндай қолдауы саяси үкіммен бірдей еді.

Алайда Трамптың үміті ақталмады. Демократ Абдул Әл-Сайед 52,5% дауыс жинап, республикашыл Майк Роджерстің 45,5%-дық көрсеткішінен басым түсті. Стивенс Демократиялық партия қатарынан шығарылды.

Огайо: анасы туған қызына «соғыс» ашты

Огайо штатында республикашыл Вивек Рамасвами (Vivek Ramaswamy) губернаторлық кресло үшін демократ, педиатр дәрігер Эми Эктонмен (Amy Acton) сайысқа түсті.

Тегі үнділік миллиардер бірнеше пайыз алда келе жатқан. Оны азсынса керек, әрі «дұшпанын» жермен-жексен етіп жеңгісі келді ме, әйтеуір сайлауалды науқанның соңғы апталарында «майдан даласына ауыр артиллериясын» шығарды.

Жергілікті телеарналардың экранынан егде жастағы әйел – демократ үміткердің туған анасы Донна Артур халыққа үндеумен қайрылды.


«Эми – патологиялық өтірікші, психикалық проблемалары бар адам! Үнемі жалған сөйлейтін адамдарға дауыс бермеңіздер. Оның губернатор болуына жол бермеңіздер!» – деді ол жарнамалық роликте.


Бейнежазба үлкен саясаттың ортасына кездейсоқ тап болған отбасылық жанжалға ұқсайтын. Алайда Рамасвами бұл бір минуттық роликті өзінің сайлау штабы дайындағанын растады. Тіпті оны таратуға 4 миллион доллар жұмсауға ниетті екенін мәлімдеді.

Бірақ жарнамасында бұл хикаяның ең маңызды жайтын әдейі жасырып қалыпты. Журналистер үміткер Эктонның не себепті 12 жасынан бері анасымен араласпайтынын әшкерелеуге кірісті. Анықталғандай, Махонинг округінің сот құжаттарына сәйкес, 1978 жылы Эмидің өгей әкесі Кледит Артур өгей қызын зорлады деген айыппен тұтқындалған, содан кейін оның туған анасы ата-ана құқығынан айырылған.


«Эктонның әңгімелеуінше, сексуалдық зорлық 10–12 жас аралығында жалғасқан. Осыдан кейін Эми мен оның ағасын мемлекет отбасынан алып кетті. Анасы балаларын қорғаудың орнына, күйеуіне тағылған айыптан кейін зорлықшы еркекпен бірге бұл штаттан қашып кеткен. Педофил 2004 жылы қайтыс болғанға дейін құқық қорғау органдарынан бой тасалап жүрді», – деп хабарлады Ohio Capital Journal.


Рамасвами штабының саяси технологтары осы әйелді Пенсильвания штатынан тауып алыпты. Ол кезде Донна Артур көлікте тұрып жатқан. Оның психикалық жағдайына қатысты да күмән бар.

Эми Эктон қарсыласының бұл әрекетін «балалық шақтағы ауыр психологиялық жарақатты саяси қаруға айналдыру» деп бағалады. Оның ағасы Филип Стернс те қарындасын қолдап, мәлімдеме жасады. Демократтың сайлау штабы Рамасвами жеке басының пайдасы үшін кез келген адамға зиян келтіруге дайын екенін мәлімдеді.


«Рамасвами Огайо тұрғындарына өзінің шын мәнінде кім екенін паш етті. Ол – қара басының пайдасы үшін кез келген зұлымдыққа баруға дайын, өзімшіл миллиардер. Жеңіс жолында кімге залал келтіретіні оны мүлде алаңдатпайды», – деді демократтың баспасөз хатшысы Эдди Буллок.


Бұл жанжал республикашылдарды екіге жарды. Қызметінен кетіп бара жатқан Огайоның республикашыл губернаторы Майк Девайн жарнаманы «мүлде орынсыз» деп атап, оны эфирден алып тастауды талап етті.

Оның ұстанымын штаттың экс-губернаторлары, Республикалық партияның беделді өкілдері, мысалы, АҚШ-тың БҰҰ жанындағы бұрынғы тұрақты өкілі Никки Хейли, сенатор Джон Гастед және штат хатшысы Фрэнк Лароз қолдады. Ақыр соңында ролик алып тасталды.

АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс болса, досы Рамасвамиді жақтап шықты. Ол партияластарынан «жарнамаға бола жылауды доғаруды» талап етіп, онда «тек шындық паш етілген» деп санайтынын жеткізді.

Президент Дональд Трамп та бұл мәселеге пікір білдірді. Оның байламынша, жанжал тек анасы мен қызының арасында: демек, мұның Рамасвамиге қандай да бір қатысы бар деп есептемейді. Кейінірек Трамп жарнамалық науқанды жалғастыруды тікелей қолдады.

Алайда қара пиардың ауыр ұшы ақырында Рамасвамидің өзіне тиді. Жанжал дәл шешуші кезеңде оның рейтингін күрт құлдыратты. 2026 жылғы 3 қарашада өткен дауыс беру қорытындысында Вивек Рамасвами 44,4% дауыс жинап, күтпеген жерден жеңіліс тапты. Ол Эми Эктонның 52,3% дауыспен жеңіске жеткенін көпшілік алдында мойындады.

Осылайша, Эми Эктон Огайо тарихындағы алғашқы әйел губернатор атанды. Сонымен бірге ол соңғы 20 жылда осы штатта губернаторлыққа сайланған алғашқы демократ болды.

Аляска: екі Дэн Салливан және дауыс «ұрлау» күдігі

Бір қызығы, АҚШ-тың өз заманында Ресейден сатып алған Аляска штатында 90-шы, 2000-шы жылдары Ресейде қолданылған тәсіл бой көрсеткенге ұқсайды. Сенат сайлауына есімдері бір-біріне өте ұқсас екі адам қатысты. Бірі – қазіргі республикашыл сенатор Дэн Салливан, екіншісі – отставкадағы мұғалім Дэн Салливан.

Республикашылдарды аттас үміткердің бәйгеге түсуі шошынтты: олар мұны «сайлаушыларды әдейі шатастырып, қазіргі сенаторға тиесілі дауыстарды тартып алуға бағытталған арнайы операция» деп күдіктенді.

The New York Times басылымы отқа май құйды: оның репортажында мұғалім Дэн Салливанмен демократ Мэри Пелтола командасына қатысы болуы мүмкін адамдардың сөйлескенін жариялады.

Алайда аты-жөні ұқсас екінші үміткер мұны жоққа шығарды, ешқандай астыртын келісім болмағанын, сайлауға өзінің заңды аты-жөнімен түсіп жатқанын мәлімдеді.

Әу баста жергілікті сайлау органдары екінші Салливанды бюллетеньнен алып тастауға әрекеттенді. Бірақ сот оның сайлауға қатысу құқығын қалпына келтірді.

Осыдан кейін іске АҚШ-тың федералдық Әділет министрлігі араласты. Трамптың бастамасымен әкімшілік сотқа талап-арыз түсірді: онда ведомство егер қазіргі сенатор өзімен аттас үміткерден аз дауыс жинаса, онда сот сайлау нәтижелерін ресми бекітпеуге тиіс деп табандады. 1 қарашада федералдық судья Шэрон Глисон бұл талап-арызды қанағаттандырмай тастады.

2026 жылғы 5 қарашадағы жағдай бойынша Аляскадағы сайлаудың түпкілікті қорытындысы әлі жарияланған жоқ. Жергілікті заңнаманың ерекшелігіне байланысты дауыстарды санау жалғасып жатыр. Рейтингтік дауыс беру жүйесі мен бәсекенің аса тартысты болуы жеңімпазды анықтау процесін де созып жіберуі мүмкін.

Сайлаудың соңғы қорытындысын шығару 2026 жылғы 18 қарашаға белгіленген. Қазіргі мәлімет бойынша демократ Мэри Пелтола республикашыл сенатордан небәрі 626 дауыс айырмашылығымен алда.

АҚШ-тағы сайлау қорытындысы: ақпараттық соғыстың ауқымы таңғалдырады

AdImpact компаниясының есептеуінше, 2026 жылғы сайлаудағы саяси жарнамаға алпауыт қос партияның жұмсаған шығындары тарихи рекордқа жетіп, 11,6 миллиард долларды құрады.

The Washington Post басылымы жалпы құны 3,6 миллиард доллар болатын 13 мың жарнамалық роликке талдау жүргізді. Зерттеу нәтижесі демократтардың Трамп билігі тұсындағы сыбайлас жемқорлыққа, азық-түліктің қымбатшылығына, медициналық қызмет шығындарының өскеніне екпін түсірген.

Саяси күреске жаңа әрі қауіпті күш – жасанды интеллект қосылды. AdImpact деректеріне сәйкес, ЖИ қолданылған 58 жеке жарнамалық жоба тіркелген. Оларды әзірлеу мен таратуға 10 миллион доллардан астам қаржы жұмсалған.

Бұл фейк роликтерде үміткерлерге түрлі жала жабылды, оларды шын мәнінде ешқашан болмаған қолайсыз жағдайларда бейнеледі немесе айтпаған сөзін «айтқызған».

2026 жылғы сайлау бір нәрсені анық дәлелдеді: қара пиардың да шегі бар. Миллиондаған доллар жұмсауға, тіпті Президенттің беделін салуға, отбасылық лас құпияларды жария етуге болады. Бірақ мұның бәрі сайлаушының арамдыққа бас иіп, қабылдарына кепілдік бермейді.

АҚШ-тағы сайлаудың басты сабағы да осы болды: саясатта қандай айла қолдансаң да, соңғы шешімді бәрібір халық қабылдайды. Лас «қару» кейде оны қолданғанның өзіне соққы болып тиеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Жанат Ардақ</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 08:11:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/M26DkGmv.jpg"   type="image/jpeg"   length="183242"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Енді 5-сыныптан бастап оқушылар жеке қауіпсіздігін қорғауды үйренеді  ]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/endi-5-synyptan-bastap-okushylar-zheke-kauipsizdigin-korgaudy-ujrenedi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/endi-5-synyptan-bastap-okushylar-zheke-kauipsizdigin-korgaudy-ujrenedi</guid>
                <description>Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігінің баспасөз қызметі мәлімдеді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2026 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша елде балаларға қатысты құқықбұзушылықтар саны 3,7%-ға азайды. Оң динамика еліміздің бірқатар өңірінде, соның ішінде Жамбыл, Атырау, Шығыс Қазақстан және Ақтөбе облыстарында байқалады, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Министрлік балалардың құқықтарын қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың іс жүзінде жүзеге асырылуын бағалау үшін өңірлерге барып, мониторинг жүргізіп жатыр. Бұған дейін кәмелетке толмағандардың қатысуымен қоғамдық резонанс тудырған оқиғалар болған немесе профилактикалық жұмысты ұйымдастыруда кемшіліктер анықталған өңірлерге ерекше көңіл бөлінеді. Атап айтқанда, Жамбыл, Батыс Қазақстан, Атырау облыстарында және Жетісу облысында мониторинг жүргізілді. Оның нәтижелері білім беру ұйымдарында балаларды қорғаудың қолданыстағы тетіктерін іс жүзінде қолдануды күшейту қажеттігін көрсетті.

Ішкі істер министрлігімен бірлесіп, балаларға қатысты құқық бұзушылықтардың алдын алу жүйесін жетілдіру жұмысы жалғасып жатыр. Қауіп-қатерлерді ерте анықтауға, кәмелетке толмағандарға жеке қажеттіліктеріне сай қолдау көрсетуге және олардың құқықтарының бұзылу фактілеріне уақтылы ден қоюға ерекше көңіл бөлінеді. Жаңа тәсілдерді пилоттық енгізу барысында педагогтердің кәсіби қызметін бағалауға балаларға қатысты құқыққа қайшы әрекеттерді уақтылы анықтау көрсеткішін қосу көзделген.


– 2026-2027 оқу жылынан бастап 5-11 сынып оқушылары үшін міндетті «Жеке қауіпсіздік» курсы енгізілді. Оқушылар қауіпті жағдайларды тануды, жеке шекараларын қорғауды, қауіпсіз мінез-құлық ережелерін сақтауды және дер кезінде көмек сұрауды үйренеді, – делінген хабарламада.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Мейірім Бақытбек</dc:creator>
                <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 07:58:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/3wqEezQO.jpg"   type="image/jpeg"   length="163811"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елордалық пара спортшылар қол күрестен әлем чемпионы атанды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/elordalyk-para-sportshylar-kol-kuresten-alem-chempiony-atandy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/elordalyk-para-sportshylar-kol-kuresten-alem-chempiony-atandy</guid>
                <description>Жарыста Қазақстан атынан өнер көрсеткен астаналық спортшылар 2 алтын, 4 күміс және 1 қола медаль иеленді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Үндістан астанасы Нью-Делиде пара қол күрестен әлем чемпионаты ұйымдастырылды. Байрақты бәсекеге 25 елден 500-ден астам спортшы қатысып, әлемдік додада бақ сынады.

Жекелей нәтижелерге тоқталсақ, Бекзат Бүркітов сол қолмен күрестен қарсыластарынан басым түсіп, алтын медаль жеңіп алды. Ал оң қолмен күресте күміс жүлдегер атанды.

Есенгелді Мақенай да оң қолмен күрестен топ жарып, әлем чемпионы атағына қол жеткізді.

Никита Ермаков сол қолмен күрестен күміс медаль еншілесе, Арыслан Әбдеханов екі қолмен де өнер көрсетіп, қос күміс жүлдеге ие болды. Ал Нұрлан Балтабай оң қолмен күрестен қола медаль жеңіп алды.

Осылайша, Астана спортшылары әлем чемпионатын жеті жүлдемен қорытындылап, ел қоржынына қомақты үлес қосты.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Сымбат Айдархан</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 22:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/I3jOJPOa.jpg"   type="image/jpeg"   length="192649"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстанға Иордания Королі мен Тәжікстан Президенті келе жатыр]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstanga-iordaniya-koroli-men-tazhikstan-prezidenti-kele-zhatyr</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstanga-iordaniya-koroli-men-tazhikstan-prezidenti-kele-zhatyr</guid>
                <description>5-6 қараша күндері Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Қазақстанға Иордан Хашимит Корольдігінің Королі II Абдалла бен әл-Хусейн ресми сапармен келеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жоғары деңгейдегі келіссөздер барысында сауда-экономикалық, инвестициялық және мәдени-гуманитарлық салалардағы екіжақты ынтымақтастықты кеңейту перспективасы талқыланады.

5-7 қараша күндері Мемлекет басшысының шақыруымен елімізге Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон ресми сапармен келеді.

Екі елдің көшбасшылары стратегиялық әріптестік пен одақтастық қатынастарды нығайту мәселелерін қарастырады.

6 қараша күні Астанада Ақаба процесі саммиті өтеді. Жиынға бірқатар мемлекеттің басшылары қатысады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Сымбат Айдархан</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 18:10:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/DOfS0pB8.jpg"   type="image/jpeg"   length="109891"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақ балуаны әлемдік рейтингте 2-орынға көтерілді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazak-baluany-alemdik-rejtingte-2-orynga-koterildi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazak-baluany-alemdik-rejtingte-2-orynga-koterildi</guid>
                <description>Осыған дейін спортшы тізімнің төртінші сатысына жайғасқан еді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[72 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде көш бастап тұрған балуан – әлем чемпионатында күміс жүлде иеленген польшалық Виктория Холуй, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осылайша, қазақстандық балуан Жәмилә Бақбергенова әйелдер күресінен жаңартылған әлемдік рейтингте екі саты жоғарыға көтерілді.

Үздік үштікті әлем біріншілігінің жеңімпазы, Қытай өкілі Зелу Ли түйіндеп тұр.

Астанада өткен әлем чемпионатында Жәмилә Бақбергенова қола медаль үшін белдесуде жапониялық Махиро Ёситакаға есе жіберген-ді. Қазіргі рейтингте жапониялық балуан төртінші орынға лайық деп танылды.

Бұған дейін Фатима Сұпығалиеваның дзюдодан жасөспірімдер Олимпиадасының алтынын жеңіп алғанын жазған едік. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 18:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/m59KP1YS.jpeg"   type="image/jpeg"   length="238161"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Анна Баларшина Азия кубогында үздік ондыққа енді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/anna-balarshina-aziya-kubogynda-uzdik-ondykka-endi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/anna-balarshina-aziya-kubogynda-uzdik-ondykka-endi</guid>
                <description>Спортшы «жылдамдық» сайысында жетінші орын алды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстандық спортшы Анна Баларшина Оңтүстік Кореяның Кунсан қаласында өткен спорттық құзға өрмелеуден Азия кубогының кезеңінде жетінші орын алды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Отандасымыз әйелдер арасындағы «жылдамдық» сайысында үздік ондыққа енді. Ал Арина Новицкая 17-орынға тұрақтады. Ерлер арасында Жандос Қалыбай да 17-орын иеленді.

«Боулдеринг» сайысында қазақстандық спортшылар арасындағы нәтиже бойынша Азат Майкотов көрсетті. Ол 29-орынға жайғасты. Вадим Ишмухаметов 36-орын, Матвей Есипов 37-орын, Глеб Семешкин 39-орын алды.

Әйелдер арасында Айханым Айдарханқызы 19-орынға тұрақтаса, Полина Андреева 30-орын, Виктория Адаменко 35-орын иеленді. 
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Мейірім Бақытбек</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 17:05:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/JewJS955.jpeg"   type="image/jpeg"   length="326119"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Алматыда таеквондодан ересектер арасында ел чемпионаты басталды]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/almatyda-taekvondodan-eresekter-arasyndagy-kazakstan-chempionaty-bastaldy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/almatyda-taekvondodan-eresekter-arasyndagy-kazakstan-chempionaty-bastaldy</guid>
                <description>Шараға 350-ге жуық таеквондошы қатысады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бүгін Алматы қаласындағы Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында таеквондодан (WT) ересектер арасындағы Қазақстан чемпионаты басталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты ҚР Туризм және спорт министрлігі Спортты дамыту дирекциясының баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Бәсекеге Астана, Алматы, Шымкент қаласы мен еліміздің 17 облысынан 350-ге жуық спортшы жиналды. Жалпы ерлер мен әйелдер арасында 16 салмақта жүлдегерлер анықталады.

Жарыста әлем және Азия чемпионатының жүлдегерлері мен халықаралық аренада ел намысын қорғап жүрген үздік спортшылар да бақ сынап жатыр.

Бүгін мына салмақтағы бәсеке басталды:


	Ерлер: −54, −58 келі
	Әйелдер: −49, −73, +73 келі


Чемпионат 6 қараша күні өз мәресіне жетеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Әсем Қабылбекова</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 15:29:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/OnLTrWml.jpg"   type="image/jpeg"   length="125649"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мемлекет басшысы Network School негізін қалаушы Баладжи Шринивасанды қабылдады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-network-school-negizin-kalaushy-baladzhi-shrinivasandy-kabyldady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/memleket-basshysy-network-school-negizin-kalaushy-baladzhi-shrinivasandy-kabyldady</guid>
                <description>Президент еліміз технологияны терең меңгерген көшбасшылардың жаңа буынын тәрбиелеу үшін білім, ғылым және цифрлық құзыретке белсенді инвестиция салып жатқанына назар аударды.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев Network School жобасының Қазақстандағы технологиялық экожүйенің қалыптасуына қосқан үлесін жоғары бағалап, ынтымақтастықты нығайтуға дайын екенін жеткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Осы орайда, Мемлекет басшысы жобаның негізін қалаушыға жуырдағы Жолдауында жарияланған «Халықтық құрылыс» бастамасы келешек ұрпаққа маңызды әрі шын мәнінде салмақты мұра қалдыруға мүмкіндік беретінін айтты.

Бағдарлама аясында жаппай әлеуметтік инфрақұрылым нысандарын, соның ішінде мектептер, университеттер мен медицина мекемелерін салу жоспарланып отыр.

Қасым-Жомарт Тоқаев Астанада Network School Kazakhstan желісінің іске қосылуын және жобаның Қазақстан университеттерімен, стартаптарымен, сондай-ақ технологиялық кәсіпорындарымен серіктестікті кеңейту ниетін құптады.

Сонымен қатар Президент Astana AI Film фестиваліне инвестициялық тұрғыдан қолдау көрсеткені үшін Баладжи Шринивасанға ризашылығын білдірді.

Network School негізін қалаушы Қазақстанда озық технологиялық шешімдер мен экономиканың дәстүрлі салалары үйлесім тауып отырғанын айрықша атап өтті.

Баладжи Шринивасан Network School Kazakhstan жобасының басым бағыттарын таныстырды. Онда цифрлық шешімдерді ілгерілету, адам капиталын дамыту және инновациялық әзірлемелерді енгізуге қолайлы жағдай жасау көзделген.

Мемлекет басшысы еліміздегі жасанды интеллект пен инновацияны дамытуға қосқан үлесі үшін Баладжи Шринивасанды II дәрежелі «Достық» орденімен марапаттады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Мейірім Бақытбек</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 13:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/YbKtwESR.jpg"   type="image/jpeg"   length="87992"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Биыл Қазақстанда 200-ге жуық жаңа кәсіпорын іске қосылады – Нұрлыбек Нәлібаев]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/biyl-kazakstanda-200-ge-zhuyk-zhana-kasiporyn-iske-kosylady-nurlybek-nalibaev</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/biyl-kazakstanda-200-ge-zhuyk-zhana-kasiporyn-iske-kosylady-nurlybek-nalibaev</guid>
                <description>Осы жылдың 9 айының қорытындысында өңдеу өнеркәсібі 8,6%-ға өсіп, өндіріс көлемі 24,2 трлн теңгеге жуықтады.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Мұндай деректі Үкіметте өткен баспасөз мәслихатында ҚР Премьер-министрінің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев мәлімдеді, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.

Өңдеу өнеркәсібінің жалпы ішкі өнімдегі үлесі 14%-дан асқан. Машина жасау саласында өсім 22,8%-ды, химия өнеркәсібінде 23,4%-ды, тамақ өнімдерін өндіруде 13,8%-ды, фармацевтикада 31%-ды құрады. Премьер-министрдің бірінші орынбасары бұл экономика құрылымының біртіндеп шикізат өндіруден оны өңдеуге қарай өзгеріп жатқанын көрсететінін айтты. 


– Ендігі міндет – осы үрдісті одан әрі нығайту. Биыл жалпы құны шамамен 1,7 трлн теңге болатын 200-ге жуық жаңа кәсіпорынды іске қосу жоспарланды. Саладағы басты бағдар – импортқа тәуелді болмай, өзіміздің өндірістік мүмкіндіктерімізге сүйену. Мемлекеттік қолдау ел экономикасына барынша жоғары оң әсер беретін жобаларға көрсетіледі, – деді Нұрлыбек Нәлібаев.


Премьер-министрдің бірінші орынбасары Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі өндірістік қуаттар теңгерімін бағалау әдістемесін бекіткенін атап өтті. Енді әрбір жаңа жоба нарықтағы сұранысқа, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың өндірістік қуаттарының жүктемесіне және жер ресурстардың қолжетімділігіне сәйкес қаралады. Мұндай бағалаудың нәтижелері преференциялар беру кезінде және мемлекеттік қолдау шараларын одан әрі жетілдіру барысында ескеріледі. 


– Бұл – қаражатты нақты экономикалық нәтиже беретін бағыттарға жұмсауға және артық өнім өндіруге жол бермейді. Бұдан бөлек, өнеркәсіптік кластерлердің жаңа моделі енгізілуде. Бұл модель түпкілікті өнім шығаруда кәсіпорындардың өзара кооперациясын дамытуға және шағын әрі орта бизнесті ірі тірек кәсіпорындардың төңірегіне шоғырландыруға бағытталған, – деді Нұрлыбек Нәлібаев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Рыскелді Сәрсенұлы</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 13:46:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/lllJOhxZ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="316770"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мәди Такиев халықаралық қаржы ұйымдарынан неге жиі қарыз алынатынын айтты]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/news/madi-takiev-halykaralyk-karzhy-ujymdarynan-nege-zhii-karyz-alynatynyn-ajtty</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/news/madi-takiev-halykaralyk-karzhy-ujymdarynan-nege-zhii-karyz-alynatynyn-ajtty</guid>
                <description>Бұл ақшамен бюджет тапшылығы жабылады. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қаржы министрі Мәди Такиев халықаралық қаржы ұйымдарынан алынатын қарыздарға тоқталды, деп хабарлайды inbusiness.kz сайты.


«Өздеріңіз білесіздер, 2026 жылдың бюджетінде бюджет тапшылығы 4,6 трлн теңгені құрайды. Тапшылық екі көзден жабылады. Біріншісі ішкі нарықтан болса, екіншісі сыртқы нарықтан. Біздің жоспарымыз бойынша биыл сыртқы нарықтан 1,6 трлн теңге немесе 3,5 млрд доллар қарастырылған. 3,5 млрд доллардың 1 млрд-ын көктемде Дүниежүзілік банк пен Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінен алғанбыз. 1,5 млрд доллар панда-бонд Қытайдан шығардық. Енді 500 млн доллар бүгінде Азия даму банкінен қарастырылды», – деді ведомство басшысы Құрылтайда өткен брифингте.


Министр бұл 15 жылға алынатын несие екенін, бізде үш жыл жеңілдік кезеңі барын айтты. 


«Енді жылдың аяғына дейін 500 млн доллар қалды. Ол басқа жерден көзделеді. Жалпы бұл қаражатпен біздің бюджет тапшылығы жабылады», – деп толықтырды Мәди Такиев.

]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Балжан Смаилова</dc:creator>
                <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 13:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-11/pDLlD1if.jpg"   type="image/jpeg"   length="65177"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Ең төменгі жалақыға экономикалық көрсеткіш ретінде қарауымыз керек]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/en-tomengi-zhalakyga-ekonomikalyk-korsetkish-retinde-karauymyz-kerek</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/en-tomengi-zhalakyga-ekonomikalyk-korsetkish-retinde-karauymyz-kerek</guid>
                <description>Біріншіден, Президент Жолдауда Ұлттық банк пен Үкіметке келісіп, инфляцияны ауыздықтау мәселесін тапсырды. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Одан кейін экономикаға құйылатын қаражатты, айлықтың өсетінін айтты. Экономикаға үлкен қаражат құйылатындықтан, арты инфляцияға, қымбатшылыққа ұласпауы тиіс. Біріншіден, Ұлттық банк пен Үкімет бірлесіп, инфляцияны ауыздықтау мәселелерін шешуі керек. Оның нақты механизмдері керек.

Ең төменгі жалақының көтерілуі халықтың үлкен тобын қамтитын жалақы емес. Бұған экономикалық көрсеткіш ретінде қарауымыз керек. Біз орташа жалақыны қарауымыз қажет. Ең төменгі жалақы бұдан төмен төлеуге болмайды деген сөз. Кәсіпорындар, жұмыс берушілер, мемлекеттік мекемелер бұл көрсеткіштен төмен төлей алмайды. Бірақ оның жоғарғы шегі жоқ. Менің білуімше, бұл айлықты алып жатқан азаматтар көп емес.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 17:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/BieVPvkl.jpg"   type="image/jpeg"   length="69581"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Президент ұстаздардың құқығын қорғау бойынша өте маңызды тапсырма берді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/prezident-ustazdardyn-kukygyn-korgau-bojynsha-ote-manyzdy-tapsyrma-berdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/prezident-ustazdardyn-kukygyn-korgau-bojynsha-ote-manyzdy-tapsyrma-berdi</guid>
                <description>Мемлекет басшысы ұстаздардың құқығын қорғау бойынша бүгін өте маңызды тапсырма берді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жалпы мен Үкіметте жұмыс істегенде де, кез келген уақытта Мемлекет басшысының қабылдауына барғанда Президенттің ең алғашқы сұрағы ұстаздарды қорғау және қолдау мәселесі туралы болатын. Көріп отырғанымыздай, 7 жылдың ішінде білім саласында ұстаздарға қатысты оң өзгерістер қабылданды.

Қазіргі уақытта қағазбастылық мәселесі көбейді. Тіпті түрлі ақпараттық жүйелер пайда болып жатыр. Оны интеграциялау арқылы (деректерді) басқа мемлекеттік органдардан жинаудың орнына, әлеуметтік педагогтерге, сынып жетекшілеріне, мұғалімдерге тапсырма беріп, ата-аналарды шақыртып, тіпті жеке деректерін жинап жатыр. Әрине, ұстаздар сабақ бере ме әлде ата-аналардың жеке деректерін аламын деп сөз ести ме? Сондықтан Құрылтай депутаттарының бастамасымен дайындалған заң жобасының ішінде бұл мәселе міндетті түрде қамтылады.

Түнгі сағат екіде жазып, «неге менің балама баға қойған жоқсыз?» дейтін мәселе де бар. WhatsApp чаттың, әлеуметтік желіге Reels салу проблемасы бар. Осының барлығын шешу бұл да өте маңызды бастама. Мұғалімдердің жұмысын жеңілдету, оларды қорғау және қолдау үшін қажет.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 15:18:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/M22kXjy8.jpg"   type="image/jpeg"   length="230207"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Исламдық терезелер ойын ережесін өзгертуде: Қазақстан нарығына тағы не қажет]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/islamdyk-terezeler-ojyn-erezhesin-ozgertude-kazakstan-narygyna-tagy-ne-kazhet</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/islamdyk-terezeler-ojyn-erezhesin-ozgertude-kazakstan-narygyna-tagy-ne-kazhet</guid>
                <description>Жаңа банктік модель исламдық өнімдерді дәстүрлі банктердің желілері арқылы ұсынуға мүмкіндік береді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[2010 жылы мен Қазақстандағы Al Hilal Bank исламдық банктік операцияларын құруға қатыстым. Біз Алматы мен Астанада бөлімшелер ашып, бүкіл кәсіби қызметін дәстүрлі банк саласында өткізген мамандарды оқыттық. Сонымен қатар мемлекеттік органдармен бірге исламдық банкинг пен сукук нарығын дамыту үшін қандай өзгерістер қажет екенін талқыладық.

Бұл тәжірибе заң қабылдау мен нақты мәмілені жүзеге асырудың арасында айтарлықтай алшақтық бар екенін көрсетті. Реттеуші мурабахаға (үстеме бағамен қайта сату) немесе иджараға (лизинг немесе жалға беру) рұқсат бере алады, бірақ бұдан кейін өнім кредиттік комитеттен, банктік жүйелерден, бухгалтерлік есептен, заңгерлік рәсімдеуден және күнделікті операциялық үрдістерден өтуі тиіс.

Арада 16 жыл өтсе де, исламдық қаржы Қазақстанның банк нарығының шағын бөлігін ғана құрайды. 2024 жылдың қорытындысы бойынша исламдық банктердің активтері шамамен $621 млн болды, бұл банк секторының жиынтық активтерінің 0,5%-нан аз.

Енді ережелер өзгеруде. Жаңа банктік заңнама дәстүрлі банктерге жеке исламдық банк құрмай-ақ, бөлек авторизацияланған исламдық терезе арқылы исламдық қаржы қызметтерін көрсетуге мүмкіндік береді.

Бұл нарық 2010 жылы тап болған негізгі шектеулердің бірін — дамыған тарату желісінің болмауын жояды. Қолданыстағы банктердің клиенттік базасы, бөлімшелері, цифрлық арналары, мамандары және балансы бар. Олар исламдық өнімдерді өздері жұмыс істеп жүрген жеке тұлғалар мен компанияларға ұсына алады.

Бірақ исламдық терезелердің пайда болуының өзі табысқа кепілдік бермейді. Дамудың келесі кезеңі Қазақстанның бірнеше жүйелі мәселені қаншалықты жылдам шешетініне байланысты болады.

Бір банк, салымдарды қорғау деңгейі әртүрлі

Негізгі мәселелердің бірі клиенттердің қаражатын қорғауға қатысты. Жаңа банктік заңнамаға сәйкес, исламдық банктік операциялар шеңберінде тартылған депозиттер мен шоттардағы қалдықтар міндетті депозиттерге кепілдік беру жүйесіне кірмейді. Бұл қаражаттың жеке исламдық банкте немесе дәстүрлі банктің исламдық терезесі арқылы орналастырылғанына байланысты емес.

Нәтижесінде клиенттің бір банкте кепілдік берілген дәстүрлі депозиті және сол жүйемен қорғалмайтын исламдық шоты болуы мүмкін. Бұл айырмашылықты барынша анық түсіндіру қажет. Әсіресе клиент инвестициялық шығындарды өзі көтеруі ықтимал инвестициялық депозиттерге қатысты ақпарат айқын болуы тиіс.

Заңнама исламдық операцияларды жүзеге асыратын банктерге исламдық депозиттер мен шоттардағы қалдықтардың қайтарылуына кепілдік беру үшін коммерциялық емес акционерлік қоғам құруға мүмкіндік береді. Бірақ исламдық банкинг нарығының қазіргі шағын көлемін ескергенде, мұндай модель жеткілікті ауқымға жете ала ма деген сұрақ туындайды.

Халықаралық тәжірибеде өзге де тәсілдер бар. Мысалы, Малайзияның PIDM корпорациясы дәстүрлі және исламдық депозиттерді сақтандыру жүйелерін қатар басқарады. Бұл ретте исламдық жүйе бөлек жүргізіліп, шариғат қағидаттарына сәйкес жұмыс істейді.

Қазақстанға бұл модельді толықтай көшіру міндетті емес. Дегенмен қаражатты қорғаудың түсінікті тетігі болмаса, исламдық терезелерге исламдық өнімдерді саналы түрде таңдап жүрген шағын клиенттер тобынан тыс салымшыларды тарту қиын болады.

Исламдық мәміле салық салдарынан қымбаттамауы тиіс

Екінші мәселе — салықтық бейтараптықты қамтамасыз ету.

Мурабаха кезінде банк алдымен активті сатып алады, содан кейін оны клиентке алдын ала келісілген үстеме бағамен сатады. Банктің активті уақытша иеленуі оның дербес коммерциялық операциясы емес, мәміле құрылымының бір бөлігі болып саналады.

Сондықтан мұндай реттілік сол сатып алуды дәстүрлі тәсілмен қаржыландыру кезінде туындамайтын қосымша салықтық жүктемеге әкелмеуі тиіс. Қолданыстағы салықтық және есеп жүргізу нормалары жеке исламдық банктерге де, дәстүрлі банктердің исламдық терезелеріне де бірдей қолданылуы қажет.

Бұл жабдықты, көлікті және жылжымайтын мүлікті қаржыландыру үшін ерекше маңызды, мұнда меншік құқығының ауысуы қосымша салықтарға, алымдарға немесе тіркеу шығындарына әкелуі мүмкін. Егер исламдық өнім тек құрылымының техникалық ерекшеліктеріне байланысты дәстүрлі өнімнен едәуір қымбат болса, оның бәсекеге қабілеттілігі шектеледі.

Банктердің ішкі жүйелерін де бейімдеу қажет. Дәстүрлі несиелеуге арналған бағдарламалық қамтамасыз ету пайыздарды автоматты түрде есептеуі немесе төлем мерзімі өтіп кеткен кезде стандартты ережелерді қолдануы мүмкін. Шартты өзгертудің өзі жүйенің жұмысын өзгертпейді. Сондықтан тиісті үрдістерді өнім іске қосылғанға дейін анықтап, қайта баптау қажет.

Тұрғын үйді қаржыландыру бәсекенің жеке бағытына айналады

Тұрғын үйді қаржыландыру саласында айрықша маңызды өзгерістер болуы мүмкін.

2026 жылғы 21 қазанда Отбасы банкіне исламдық банктік операцияларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін заңнама нормалары күшіне енеді. Осыдан кейін банк тиісті лицензия алу рәсімін бастай алады.

Astana Finance Days 2026 форумында Отбасы банкінің Басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимова исламдық терезенің әзірленіп жатқанын хабарлады. Бірінші кезеңде исламдық ағымдағы шоттар мен депозиттерді ұсыну жоспарланып отыр. Исламдық тұрғын үй қаржыландыруын кейінірек іске қосуды қарастырып жатыр. Ол үшін рұқсат етілген операциялар тізбесін одан әрі кеңейту қажет.

Отбасы банкінің бұл нарыққа шығуы бәсекелестік ортаны айтарлықтай өзгертуі мүмкін. Оның тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі елдің экономикалық белсенді халқының шамамен 38% қамтиды. Банктің миллиондаған шоты, жинақтарға берілетін сыйлықақы түріндегі мемлекеттік қолдауы және бастапқыда ұзақ мерзімді тұрғын үйді қаржыландыруға бағдарланған моделі бар.

Бұл ретте исламдық депозиттерді қорғау мәселесі Отбасы банкі үшін де өзекті болады. Егер жеке тетік құрылмаса, банктің болашақ исламдық терезесіндегі клиенттердің қаражаты оның дәстүрлі депозиттерімен бірдей деңгейде қорғалмайды.

Исламдық құрылым валюталық тәуекелді де жоймайды. Тұрғын үйді қаржыландыру 10–15 жылға берілуі мүмкін. Сондықтан банктер қаражаттың қай валютада тартылатынын, валюталық тәуекелді кім көтеретінін және оның клиент төлемдеріне қалай әсер етуі мүмкін екенін нақты түсіндіруі қажет.

Сұраныс бар, бірақ оны кепілдендірілген деп санауға болмайды

АХҚО-ның 2024 жылғы исламдық қаржы нарығын зерттеуі 12 190 жеке тұлға мен 351 компанияны қамтыды. Сауалнамаға қатысқан бизнес өкілдерінің 43% исламдық қаржы өнімдерімен таныс емес екенін, ал 84% оларды ешқашан пайдаланбағанын айтты.

Бұл әлеуетті қызығушылықтың нақты сұраныспен тең емес екенін көрсетеді. Клиентке өнімнің шариғат қағидаттарына сәйкес келетінін айту жеткіліксіз. Ол жалпы құнын, өтінімді қарау мерзімін, қамтамасыз етуге қойылатын талаптарды, қызмет көрсету ыңғайлылығын, мерзімінен бұрын өтеу немесе қаржылық қиындықтар туындаған кездегі әрекет тәртібін салыстырады.

Бастапқы кезеңде банктерге түсінікті активтермен және салыстырмалы түрде қысқа мерзімдермен байланысты өнімдердің шағын санына назар аударған жөн. Шағын және орта бизнеске арналған жабдықтарды қаржыландыру ең айқын бағыттардың бірі болып  табылады.

Мұндай мәміледе актив алдын ала белгілі болады, құжаттарды стандарттауға және бұрын пысықталған рәсімді қайталап қолдануға болады. Сонымен бірге жылдамдықтың маңызы дұрыс құрылымнан кем емес. Егер дәстүрлі несиелеу бөлімі шешімді әлдеқайда жылдам қабылдай алса, шағын бизнес банктің мурабаханы қалай өткізу керектігін бірнеше апта бойы анықтауын күте алмайды.

Исламдық өнімдер туралы ақпарат қазақ және орыс тілдерінде түсінікті болуы тиіс. Клиент төлемдердің жалпы сомасын, меншік құқығының ауысатын сәтін, мерзімінен бұрын есеп айырысу тәртібін және төлем мерзімі өтіп кеткен жағдайда туындайтын салдарды білуі қажет.

Қолданыстағы исламдық банктер үшін не өзгереді

Исламдық терезелердің пайда болуы қолданыстағы исламдық банктер үшін бәсекені күшейтеді. Дәстүрлі банкке клиенттік базаны басынан  бастап қалыптастырудың қажеті болмайды: ол өзінің корпоративтік және жеке клиенттеріне жүгініп, қолданыстағы бөлімшелері мен цифрлық арналарын пайдалана алады.

Бірақ мамандандырылған исламдық банктердің нарықтағы жаңа қатысушылардың бастапқыда болмайтын артықшылығы бар: бұл жинақталған практикалық тәжірибе. Олардың қызметкерлері Қазақстанның құқықтық және банктік ортасында мәмілелерді құрылымдауды, құжаттарды рәсімдеуді және операциялық мәселелерді шешуді біледі.

Сондықтан қолданыстағы исламдық банктерге ірі дәстүрлі ойыншылармен тек желінің ауқымы бойынша бәсекелесуге ұмтылу қажет емес. Құрылымдау мен орындау сапасы ерекше маңызды болатын корпоративтік және активтермен қамтамасыз етілген қаржыландыру олардың мықты бағытына айналуы мүмкін.

Ынтымақтастыққа да мүмкіндік бар: мамандар даярлау, өнімдерді бірлесіп құрылымдау және жекелеген мәмілелерді сүйемелдеу. Соңғы 16 жылда Қазақстанда исламдық банкинг саласында нақты тәжірибесі бар мамандардың шағын қауымдастығы қалыптасты. Жаңа терезелер ашылғаннан кейін мұндай мамандарға сұраныс күрт артады.

Ұлттық режим мен АХҚО режимі бірдей емес

Екі реттеушілік режимді ажырата білу маңызды.

Қазақстан банктерінің исламдық терезелері Ұлттық банктік заңнама шеңберінде жұмыс істейді және Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің бақылауында болады.

АХҚО — өзінің құқықтық және реттеушілік жүйесі бар жеке юрисдикция. АХҚО-дағы компанияларды АХҚО Қаржылық қызметтер көрсетуді реттеу жөніндегі комитеті — AFSA реттейді.

AFSA АХҚО компанияларына арналған шариғаттық басқарудың жаңа жүйесі бойынша да консультациялар өткізді. Қарастырылып отырған талаптардың қатарында шариғаттық қадағалау кеңестерінің рөлін күшейту, шариғат талаптарына сәйкестікті бақылау мен ішкі аудиттің жеке функцияларын енгізу, исламдық терезелердің операциялық дербестігін қамтамасыз ету, сондай-ақ тиісті қаражат пен операцияларды бөлек жүргізу бар.

Бұл ұсыныстар АХҚО режиміне қатысты және оларды ұлттық заңнама бойынша жұмыс істейтін банктерге арналған ережелермен автоматты түрде теңестіруге болмайды.

Сукук нарығына мемлекеттік бағдар қажет

Қазақстан сукукты нарыққа шығара алатынын дәлелдеді.

2012 жылы Қазақстанның Даму Банкі Малайзияда 240 млн малайзиялық ринггит көлемінде мурабаха сукугын орналастырды. 2024 жылғы желтоқсанда Gamma-T SPC Limited компаниясы Astana International Exchange биржасында (AIX) Қазақстандағы алғашқы жергілікті сукукты — шамамен $9,6 млн көлеміндегі ижара-сукукты шығарды. Ол сондай-ақ қазақстандық компания шығарған теңгемен номинацияланған алғашқы сукук болды.

2025 жылы Tayyab Finance Sukuk SPC компаниясы AIX-те 20 млрд теңге көлеміндегі сукук бағдарламасын тіркеді, ал Asia Mineral Resource SPC елдегі алғашқы бөлшек сукукты орналастырды. 2026 жылдың бірінші жартысында Gamma-T және Asia Mineral Resource нарыққа әрқайсысы 5 млрд теңгелік екінші транштарымен қайта шықты.

Қайталама шығарылымдар пайда болғанымен, мәмілелердің көлемі әзірге шағын. Сукук ірі қазақстандық компаниялар мен квазимемлекеттік ұйымдар үшін әлі де тұрақты қаржыландыру құралына айналған жоқ.

Келесі қадам егеменді сукук шығару болуы мүмкін. Мемлекеттік исламдық бағалы қағаздарды шығарудың құқықтық мүмкіндігі 2011 жылдан бері бар, бірақ Қазақстан бұл құралмен нарыққа әлі шыққан жоқ.

Егеменді шығарылым бағалық бағдар қалыптастырып, құжаттама мен ақпаратты ашу стандарттарын белгілей алады, сондай-ақ басқа қазақстандық эмитенттердің нарыққа шығуын жеңілдетеді. Сонымен қатар, оның ішінде инфрақұрылым секторындағы ірі корпоративтік және квазимемлекеттік қарыз алушылардың шағын тобын дайындаған жөн.

Бұл ретте технологиядан бастамау керек. Талап ету құқығын токенизациялау эмитенттің сапасын, инвестордың заңды құқықтарын немесе мәміленің негізін жақсартпайды. Цифрлық формат сенімді әрі тұрақты жұмыс істейтін сукук нарығы қалыптасқаннан кейін дами алады.

Алдағы бес жыл реформаның нақты нәтижесін көрсетеді

Исламдық терезелерді дамыту экожүйенің басқа элементтерінің қалыптасуымен қатар жүруі тиіс. Егер исламдық тұрғын үй, автокөлік және корпоративтік қаржыландыру кеңейсе, нарыққа такафул — исламдық сақтандыру өнімдері қажет болады. Клиенттік база өскен сайын исламдық инвестициялық қорлар да дами алады.

Адами капитал да маңызды. АХҚО-ның Исламдық қаржы жөніндегі консультативтік кеңесі талқылаған Исламдық қаржы саласындағы құзыреттер орталығының тұжырымдамасы оның жұмысы тек теориялық оқытуға емес, нақты мәмілелер мен практикалық мәселелерге негізделген жағдайда нарыққа көмектесе алады.

Алдағы бес жылда табысты ашылған терезелер мен ұсынылған өнімдер саны арқылы бағаламаған жөн. Клиенттердің исламдық шоттарды пайдалануды жалғастыруы, бизнестің қайталама қаржыландыру алу үшін оралуы және ірі эмитенттердің сукук нарығына қайта шығуы маңызды көрсеткіштер болады.

2026 жылғы реформа 2010 жылы біз тап болған негізгі кедергілердің бірін — исламдық өнімдерді таратудың кең желісінің болмауын жояды. Енді алғашқы исламдық терезелердің ішінде не болатыны шешуші мәнге ие болады.

Өнімдердің ыңғайлылығы, түсініктілігі мен бәсекеге қабілеттілігі, сондай-ақ клиенттердің оларды қайта пайдалануға әзірлігі реформаның табысты жүзеге асырылуының маңызды көрсеткіштеріне айналуы мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Fri, 09 Oct 2026 14:28:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-10/6kmic1ht.jpg"   type="image/jpeg"   length="121789"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Өткен 7 жылда Қазақстанның жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнімі 2,3 есеге өсті]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/otken-7-zhylda-kazakstannyn-zhan-basyna-shakkandagy-zhalpy-ishki-onimi-2-3-esege-osti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/otken-7-zhylda-kazakstannyn-zhan-basyna-shakkandagy-zhalpy-ishki-onimi-2-3-esege-osti</guid>
                <description>2019 жылдан бергі кезең COVID-19 пандемиясы, геосаяси ахуал және әлемдік экономикадағы өзгерістер секілді факторлармен тұспа-тұс келді. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Өткен 7 жылда Қазақстанның жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнімі 2,3 есеге өсіп, 2026 жылдың I тоқсанындағы жағдай бойынша 1 661 600 теңгені құрады. Аталған мерзім ішінде жан басына нақты шаққандағы ЖІӨ өсу қарқыны да өскенін байқауға болады. Айталық, 2019 жылы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 2005 жылмен салыстырғанда 161,6% артқан. Алайда, 2020 жылы басталған пандемия және басқа факторлар салдарынан 2022 жылы 159,8%-ға дейін төмендеген. Ал 2025 жылы 181,1%-ға дейін өскен. Өңдеу өнеркәсібінің үлесі 14%-ға жетті.

2012-2019 жылдары Қазақстан халқы 1 млн 720 мың 999 адамға көбейсе, 2019-2026 жылдары халық саны 2 млн 105 мың 180 адамға артқан.

2019 жылы орташа жалақы – 185 487 теңге, медиандық жалақы – 112 195 теңге болса, 2025 жылдың қорытындысы бойынша орташа жалақы - 443 315 тенге, медиандық жалақы - 317 512 теңгені құраған. Демек, 7 жылда орташа жалақы 2,4 есе өссе, табысты нақтырақ көрсететін медиандық жалақы 2,8 есеге артқан.

Демек, өткен 7 жыл еліміздің дамуының тұрақты негізін қалыптастырудағы ұзақ мерзімді стратегиялық мақсаттардың алға жылжуының кезекті белесі болды деуге толық негіз бар.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 30 Sep 2026 16:21:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/p0NUOO9r.webp"   type="image/webp"   length="52796"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жастар біліксіз блогер мен кереғар коучке еліктеп жүр ]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zhastar-biliksiz-bloger-men-keregar-kouchke-eliktep-zhur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zhastar-biliksiz-bloger-men-keregar-kouchke-eliktep-zhur</guid>
                <description>Халық қолдап-қуаттаған жаңа Конституциямызда мәдениет, білім, ғылым, инновация құндылығы айрықша жазылғаны мәлім. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Бүгінде ғылым мен инновация – жаңару мен ел сапасының маңызды тетігі. Ата заңдағы құндылық пен басымдық енді өміріміздің мәніне, өзегіне айналуға тиіс. Әсіресе, ғылым мен инновацияның негізі мектепте жүйелі оқытылып, үзіліссіз жалғасуы шарт.

Өкінішке қарай, бүгінгі жасөспірімдер мен жастардың біршама бөлігі қайбір біліксіз блогер мен кереғар коучке еліктейтіні, тіпті көп тер төкпей-ақ мол қаржы табуға сенетіні байқалады. Бұл – дана Абай сынаған «бес дұшпан істің» жолы. Еліміз «Әділет!» деп жаңарғанда, бұрынғы-кейінгі тоғышарлыққа, орынсыз еліктеп-солықтауға жол жоқ.

Дәл қазір елімізге инженерлік-технологиялық ой, ізденіс, өнертабыс ауадай қажет. Иә, рухани жетілу ұмытылмайды. Тереңірек қарасақ, Тәуелсіздік мұратының өзі – мәдени қазына, адастырмас темірқазық. Бүгін ХХ ғасырдың бас ширегіндегі инженер Мұхамеджан Тынышбайұлы, медик-биолог Халел Досмұхамедұлы, математик Ибадулла Ақбергенұлы, кеңес кезеңіндегі академиктер - инженер Қаныш Сәтбаев, энергетик Шапық Шөкин, молекуляр-биолог Мұрат Айтқожин, қазақ қыздарынан шыққан алғашқы академиктер – геолог Патшайым Тәжібаева, тұңғыш техника ғылымдарының докторы , маркшейдер Жамал Қаңлыбаева, заманымыздың біртуар академиктері – антрополог Оразақ Ысмағұлов, математик Мұхтарбай Өтелбай, генетик Рахметқажы Берсімбай сынды жүздеген тұлғаларды оқушыға да, студентке де үлгі ете білу - борышымыз. Гендік, медициналық инженерия, STEM мамандықтарының бастауы өз дәстүрімізде тұр.

Қоғамға пайда әкелетін ақыл-ой мен білім-білік қоры «адам капиталы» деп аталады. Ғалым, инженер, өнертапқыш т.б. интеллектуал тұлғалардың қоғамдық беделін, бейнесін жас буынға ұғындыратын жоба әзірленіп, ғылымға, технологияға елеулі үлес қосқан бұрынғы-кейінгі тұлғаларды ақпарат құралдарында, цифрлық платформаларда үзбей кең насихаттау жолға қойылса дейміз. Инженерлік-техникалық, жаратылыстану мамандықтарына талантты жастарды тарту мен баулудың тиімді бағдарламалары жасалып, орта білім жүйесінің, соның ішінде келешек мектептері мен Оқушылар сарайларының жұмыс нәтижесіне (КРІ) инженерлік-техникалық, жаратылыстану мамандықтарына қатысты конструкторлық алаңдар мен үйірмелердің табысы жеке көрсеткіш болып енгені маңызды.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 23 Sep 2026 17:14:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/ecnRBUFZ.webp"   type="image/webp"   length="41962"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Цифрлық ортада өз бетінше шешім қабылдау дағдысы балаға өмір бойы қажет]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/cifrlyk-ortada-oz-betinshe-sheshim-kabyldau-dagdysy-balaga-omir-bojy-kazhet</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/cifrlyk-ortada-oz-betinshe-sheshim-kabyldau-dagdysy-balaga-omir-bojy-kazhet</guid>
                <description>Мен бұл бастаманы қажетті қорғаныс шараларының бірі деп санаймын. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Бірақ заңмен жас шегін белгілеу мәселені өздігінен шешпейді. Ең маңыздысы – оның қалай орындалатыны: баланың жасы қалай расталады, талапты орындауға кім жауап береді, платформаларға қандай міндет жүктеледі? Білім саласы тұрғысынан мақсат баланы әлеуметтік желіден жай ғана шектеу емес, оны цифрлық ортада қауіпсіз әрі саналы әрекет етуге дайындау болуы керек. Өйткені кез келген жас шектеуінің мерзімі аяқталады, ал цифрлық ортада өз бетінше шешім қабылдау дағдысы балаға өмір бойы қажет. Сондықтан заңнамалық шектеу цифрлық және медиасауаттылықпен, ата-ананың қатысуымен және платформалардың жауапкершілігімен қатар жүруі тиіс.

Шектеу әлеуметтік желіде өткізетін уақытты азайтуы мүмкін, бірақ мәселе тек уақыт көлемінде емес. Қысқа видеолар, шексіз лента, тұрақты хабарламалар баланың назарын үнемі бөліп отырады. Ал кітап оқу, сабаққа дайындалу немесе күрделі тапсырманы орындау, керісінше, ұзақ уақыт зейін қоюды талап етеді. Сондықтан аккаунтты шектеумен қатар баланың жалпы цифрлық әдетін қалыптастыру маңызды: экран уақытын реттеу, түнгі пайдалануды шектеу, қажетсіз хабарламаларды азайту, телефонсыз өтетін уақыттың болуы. Түпкі мақсат – баланы әлеуметтік желіден уақытша алыстату ғана емес, өз уақыты мен назарын басқаруға үйрету.

Мен мектеп пен ата-ананың жауапкершілігін бір-бірінен қатаң бөліп қарамас едім. Цифрлық және медиасауаттылық мектепте жүйелі түрде оқытылуы керек, бірақ оның күнделікті дағдыға айналуы отбасында жалғасады. Мектеп балаға ақпаратты сыни бағалауды, киберқауіптерді тануды, жеке деректерін қорғауды, цифрлық ортада жауапкершілікпен әрекет етуді үйретеді. Ал ата-ана осы дағдыларды күнделікті өмірде бекітеді: отбасындағы экран уақытын реттейді, баламен көрген контентін талқылайды, қауіпсіздік ережелерін түсіндіреді және ең бастысы, өзі де цифрлық мінез-құлықтың үлгісін көрсетеді. Сонымен бірге бүкіл жауапкершілікті мектеп пен отбасыға артып қоюға болмайды. Мемлекет ережені белгілейді, платформалар баланың жасына сай қауіпсіз орта қалыптастырады, ал мектеп пен ата-ана бірлесіп оның цифрлық және медиасауаттылығын дамытады. Меніңше, тұрақты нәтиже осы төрт тараптың жауапкершілігі қатар жұмыс істегенде ғана болады.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 22 Sep 2026 16:30:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/8sM6Cygc.jpeg"   type="image/jpeg"   length="117140"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Мен жасанды интеллектіден қорықпаймын]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/men-zhasandy-intellektiden-korykpajmyn</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/men-zhasandy-intellektiden-korykpajmyn</guid>
                <description>Неге қорқуым керек? 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Әңгіме сіздің қорыққаннан не қорықпағаныңыздан өзгермейді. Уақытқа бәрібір, сен қорқасың ба, қорықпайсың ба? Ол «сені қорқады екен» деп айрықша жағдай жасамайды…

Иә, солай заман кетіп бара жатыр. Қазір компьютер шықты. Егер сен соны түсініп, соның жаңағы икеміне еріп, соны өзіңе бағындыра білсең, оның пайдасын көре білсең, яғни басыңды істетсең, өзің де мықты боласың, сенің елің де жақсарады. Ал егер «ойбай да, ойбай» деген баяғы ескі себепті әңгіме айтатын болсаң, соны қайталай беретін болсаң, ол – сенің қып-қызыл ақымақтығың. Басқа ештеңе емес.

Түйін: егер сен жаңа технологияны игерсең – пайдасын көресің. Ал қарсы болсаң – артта қаласың.

Жасанды интеллект деген не? Компьютер деген не? Компьютер – үлкен дауыл, цунами, жел, қара күш. Бірақ, соны сен басқара білуің керек. Ол дұрыс. Бұйрық бере білу керек. Компьютердің тілі деген «программа жазу» дейтін біздің кезімізде. Қазір «қуаттау» деп аталады.

Компьютерде екі-ақ сан бар. Нөл және бір деген. Шындық және жалған деген. Компьютердің тіл – осы. Ал адами тіл басқа. Мүлде басқа. Сондықтан бүкіл адами өмірге сіз компьютерлік өмірді, көзқарасты әкеле алмайсыз. Алайда бүгінгі заман – компьютердің заманы. Сіз соған бейім болуыңыз керек. Бұл арада Ньютонның көзқарасын жүзеге асыру керек. Ньютон «қисық жоқ» дейді, тағы бірде «қисықты көрсең, түзу қыл» дейді. Былай қарағанда қате сияқты. Негізінде қате. Бірақ, Ньютон «Бұл – қате нәрсе. Десе де, қатенің шамасы бар» дейді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Mon, 21 Sep 2026 17:33:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/Vc6QFhRA.jpeg"   type="image/jpeg"   length="109846"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Жылжымайтын мүлік бағасы 20 пайызға қымбаттауы әбден мүмкін]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zhylzhymajtyn-mulik-bagasy-20-pajyzga-kymbattauy-abden-mumkin</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zhylzhymajtyn-mulik-bagasy-20-pajyzga-kymbattauy-abden-mumkin</guid>
                <description>Жаңа Салық кодексі биыл енгізілді.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазіргі уақытта құрылыс компаниялары жеңілдетілген декларция негізінде арнайы салық режимін пайдаланатын тұлғаларға жұмсалатын шығындарын шегерім ретінде қолданыла алмайды. Нақты айтқанда, олардан тауар сатып алғанда табысы бойынша шегерім болмайды және оған 20 пайыз корпоративтік табыс салығы салынады. Осы мәселені шешу үшін арнайы ұсыныстарымыз бар.

Тендерге арнайы салық режимін қолданатын жеке кәсіпкерлер, жалпыға ортақ салық режимін қолданатын заңды тұлғалар қатыса алады. Бірақ, арнайы салық режимін қолданатын мердігерден тауар сатып алғанда салық қиындықтары туындайды. Сатып алушы шығынды шегерім ретінде қолдана алмайды. Сондықтан тендерде жеңімпаз деп танылған салық режімін қолданатын мердігердың ұсыныстарын құрылыс компаниясының 20 пайызға көтеруіне мүмкіндік беру қажет. Сонда сатып алушы құрылыс компаниясына экономикалық тұрғыда тиімді болар еді. Ал қазір салық төлеуші корпоративтік салықтан ұтылып отыр. Ол 100 мың теңгеге тауар сатып алса, оның үстіне 20 мың теңгені салық ретінде төлейді. Демек, 100 мың теңгені өзінің шығыны ретінде пайдалана алмайды.

Жаңа Салық кодексі биыл ғана енгізіліп, соған орай жаңадан салынып жатқан тұрғын үйлер пайдалануға берілген жоқ. Бірақ, құрылыс компаниялары жеке кәсіпкерліктен сатып алған тауарлары үшін кеткен шығындарын табысынан шегере алмаса, онда жылжымайтын мүліктерін 20 пайызға қымбаттатуы әбден мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 10 Sep 2026 12:00:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/2SCWLQEM.jpg"   type="image/jpeg"   length="67017"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазақстандағы 3 АЭС – энергетикалық қауіпсіздіктің негізі]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstandagy-3-aes-%E2%80%93-energetikalyk-kauipsizdiktin-negizi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazakstandagy-3-aes-%E2%80%93-energetikalyk-kauipsizdiktin-negizi</guid>
                <description>Қазақстан мен «Росатом» компаниясы «Балқаш» атом электр станциясын салуға арналған EPC-келісімшартқа қол қойды. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Жаңартылатын энергиядан «таза көмірге», атом энергетикасына дейін – технологиялық серпіліске негіз болатын жаңа энергетикалық модель 3 қыркүйекте болған оқиғаны «кезекті энергетикалық нысанның құрылысы басталды» деп ғана қарастыруға болмайды.

Қазақстан мен «Росатом» компаниясы «Балқаш» атом электр станциясын салуға арналған EPC-келісімшартқа қол қойды. Екі энергоблоктың жалпы қуаты 2400 МВт болады. Бұл атом энергетикасының қажеттілігі мен қауіпсіздігі туралы ұзақ жылдарға созылған қоғамдық және сараптамалық талқылаудан нақты іске көшу кезеңінің басталғанын білдіреді.

2050 жылға дейінгі атом саласын дамыту стратегиясында кемінде үш атом электр станциясын салу және энергетика, өнеркәсіп, ғылым мен білімді өзара байланыстыратын ұлттық ядролық кластер қалыптастыру көзделген. Алайда бұл стратегияға бүгін бұдан да кеңірек тұрғыдан қарау қажет. Үш АЭС Қазақстанның энергетикалық қауіпсіздігінің негізі ғана емес, болашақтағы жасанды интеллект экономикасының инфрақұрылымдық тірегіне де айнала алады.

Мұнда принципті түрде жаңа байланыс пайда болады. Жасанды интеллектіні дамыту орасан зор көлемдегі электр энергиясы мен есептеу қуаттарын қажет етеді. Қазақстан қазірдің өзінде Екібастұзда «Деректерді өңдеу орталықтарының алқабын» (Data Center Valley) құру жобасын жүзеге асыруға кірісті. Бұл – энергетикалық және цифрлық инфрақұрылым қатар дамитын ауқымды жоба. Алғашқы 50 МВт нысанның құрылысы жүріп жатыр, ал жобаның жалпы әлеуеті 1 ГВт-қа дейін жетуі мүмкін.

Сонымен қатар, мемлекет энергетиканың басқа да бағыттарын дамытудан бас тартып отырған жоқ. Курчатовта «таза көмір» технологиялары негізінде қуаты 700 МВт болатын жаңа электр станциясын салу жобасы жүзеге асырылуда. Бұл ретте Курчатовта еліміздің қуатты ғылыми және ядролық инфрақұрылымы қалыптасқанын да ескеру қажет.

Сондықтан, қазіргі үдерісті бір энергетикалық модельден екіншісіне көшу деп емес, Қазақстанның жаңа энергетикалық портфелін қалыптастыру деп қарастырған жөн. Атом энергетикасы – тұрақты базалық генерацияның негізі, заманауи «таза көмір» технологиялары – өтпелі кезең мен резервтік қуаттың маңызды бөлігі, жаңартылатын энергия көздері – энергобаланста үлесі артып келе жатқан бағыт, ал цифрлық инфрақұрылым мен жасанды интеллект – электр энергиясын тұтынудың жаңа әрі сонымен бірге экспорттық экономиканың тың сегменті.

XXI ғасырда ел тек киловатт-сағатты ғана экспорттамайды. Ол есептеу қуатын, деректерді және зияткерлік өнімді экспорттайды. Ал мұның бәріне ең алдымен сенімді әрі жеткілікті энергия қажет.

Біз біртіндеп елдің басты экспорттық артықшылығы шикізат болған модельден шығып келеміз. Келесі кезең – табиғи ресурстар мен энергетикалық әлеуетті технологиялық құзыреттерге айналдыру. Егер энергия, есептеу қуаттары, деректер, ғылым және адами капитал біртұтас экожүйе ретінде дамитын болса, Қазақстан тек энергия мен шикізатты ғана емес, цифрлық өнімдерді, жасанды интеллект сервистерін және зияткерлік шешімдерді де экспорттай алатын мемлекетке айналады.

Бұдан да ауқымды мақсат қоюға болады. Егер 2050 жылға дейінгі энергетикалық стратегия жүйелі түрде іске асса, Қазақстан энергия мен жасанды интеллект өнімдерін экспорттаудың жиынтық әлеуеті бойынша әлемдегі алдыңғы бес елдің қатарына кіруге мүмкіндік алады. Бұл – ұлттық дамудың мүлде жаңа ауқымы.

Осы тұрғыдан алғанда, атом энергетикасы – жеке-дара жоба емес. Ол – Қазақстанның шикізаттық экономикадан энергияға, технологияға және зияткерлік капиталға негізделген экономикаға көшуінің бір бөлігі. Меніңше, 2050 жылға дейінгі стратегиялық дамудың негізгі мәндерінің бірі де осында болуы тиіс.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 09 Sep 2026 15:56:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-9/fOqM3YtJ.jpg"   type="image/jpeg"   length="315339"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Елімізде алғашқы АЭС үшін кадр даярлаудың ұлттық жүйесі қалыптасу кезеңінде тұр]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/elimizde-algashky-aes-ushin-kadr-dayarlaudyn-ulttyk-zhujesi-kalyptasu-kezeninde-tur</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/elimizde-algashky-aes-ushin-kadr-dayarlaudyn-ulttyk-zhujesi-kalyptasu-kezeninde-tur</guid>
                <description>Қазақстан базалық мамандардың басым бөлігін өз ішінде даярлай алады. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Қазақстанда алғашқы АЭС үшін кадр даярлаудың ұлттық жүйесі қалыптасу кезеңінде тұр. Қазір жоғары оқу орындары мен колледждерде ядролық физика, атом және жылу энергетикасы, электр техникасы, автоматтандыру, материалтану және радиациялық қауіпсіздік бағыттары бойынша мамандар даярлануда. Келесі міндет – осы бағдарламаларды таңдалған реактор технологиясына бейімдеп, АЭС персоналына қойылатын бірыңғай біліктілік талаптарын енгізу.

Алдын ала бағалау бойынша екі энергоблокты пайдалану үшін шамамен 2 мың қызметкер қажет. Оның 1600-ге жуығы жедел және техникалық персонал, 400-ге жуығы жоғары білікті инженерлер мен атом саласының мамандары болады. Тікелей ядролық мамандықтар станция персоналының шамамен 20 пайызын құрайды. Қалған бөлігі – энергетиктер, механиктер, электр техниктері, химиктер, ІТ және автоматтандыру, жөндеу мен қауіпсіздік салаларының мамандары және т.б.

Қазақстан базалық мамандардың басым бөлігін өз ішінде даярлай алады. Алайда елде толық даярланатын қызметкерлердің нақты үлесі реактор технологиясы мен пайдаланушы ұйымның талаптары бекітілгеннен кейін анықталады. Реактор операторлары, ауысым бастықтары және қауіпсіздікке тікелей жауапты персонал технология жеткізушінің арнайы даярлығынан, толық ауқымды тренажердегі жаттығудан және лицензиялаудан өтуге тиіс. Түпкі мақсат – АЭС іске қосылғанға дейін станцияның негізгі персоналын Қазақстан азаматтарынан қалыптастыру.

Қазақстанда АЭС салу туралы шешімнен кейін жастардың атом саласына қызығушылығы күшейіп келеді. Бұған саланың стратегиялық маңызы, тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндігі және жоғары технологиялармен жұмыс істеу перспективасы әсер етуде.

Дегенмен қызығушылықты нақты кәсіби таңдауға айналдыру үшін жастар саланың практикалық мазмұнын көруі керек. ЯФИ жоғары оқу орындарымен бірлесіп студенттерге зерттеу реакторында, критикалық стендте, үдеткіштерде және зертханаларда тәжірибеден өту мүмкіндігін ұсына алады. Мұндай даярлық мамандықтың беделін арттырып қана қоймай, жастарға өз қабілеті мен кәсіби бағытын дұрыс бағалауға көмектеседі.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 19 Aug 2026 11:52:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-8/CRj7ZQYu.webp"   type="image/webp"   length="100418"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Су тарифі арзан болғандықтан, халық оны үнемдеуге еш мән бермейді]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/su-tarifi-arzan-bolgandyktan-halyk-ony-unemdeuge-esh-man-bermejdi</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/su-tarifi-arzan-bolgandyktan-halyk-ony-unemdeuge-esh-man-bermejdi</guid>
                <description>Қазақстандағы пайдаланылатын судың жартысынан көбі көрші мемлекеттерден келеді. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Шыны керек, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Ресей елдерінен келетін су ресурстарына тәуелдіміз. Сондықтан «су жоқ» деп қарап отырмай, бар суды ұтымды пайдалануымыз қажет.

Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев бұл мәселені өте орынды көтерді. Егер суды орнымен, мәдениетті түрде пайдаланатын болсақ, оны барлық салаға жеткізуге болады.

Мысалы, ауызсу мәселесіне тоқталсақ, бізде суды пайдалану мәдениеті әлі толық қалыптаспаған. Себебі, су тарифі арзан болғандықтан, халық суды үнемдеуге аса мән бермейді, суды орынсыз пайдалануға үйреніп қалған. Бұрын ауылда адамдар суды құдықтан немесе бұлақтан, су арналарынан тасып ішетін. Бір отбасы бір күнде 40-50 литр сумен күн көретін. Ал қазіргі уақытта бір адам тәулігіне шамамен 200-250 литр су пайдаланады. Бұл – суды шамадан тыс тұтынудың көрсеткіші.

Сондықтан, ең алдымен судың нақты есебін жүргізу керек. Есепсіз ешқандай ресурс тиімді игерілмейді. Қазіргі цифрландыру мен жасанды интеллект дамыған заманда әр тұтынушының су пайдалану көлемі нақты бақылануы тиіс.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Wed, 19 Aug 2026 10:41:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-8/DwWsftM7.jpeg"   type="image/jpeg"   length="43959"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[TikTok пен YouTube елдегі заңнама талаптарын сақтауға міндетті ]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/tiktok-pen-youtube-eldegi-zannama-talaptaryn-saktauga-mindetti</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/tiktok-pen-youtube-eldegi-zannama-talaptaryn-saktauga-mindetti</guid>
                <description>TikTok пен YouTube елдегі заңнама талаптарын сақтауға міндетті.

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[TikTok Қазақстанда ресми түрде жұмыс істейді. Басқа платформалардың елімізде кеңсесі болмауы мүмкін. Дегенмен заңды тұлға ретінде олар да Қазақстан заңнамасының талаптарын сақтауға міндетті.

Жасанды интеллект арқылы жасалған контентті таңбалау сайлау науқаны кезінде ғана емес, күнделікті өмірде де маңызды. Себебі соңғы уақытта ЖИ көмегімен жасалатын жалған ақпарат пен алаяқтық әрекеттер көбейіп келеді.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 30 Jul 2026 16:31:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/ESIXNJuq.jpg"   type="image/jpeg"   length="183105"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Қазіргі науқанның басты тренді – партиялар құрамының жаңаруы]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-naukannyn-basty-trendi-%E2%80%93-partiyalar-kuramynyn-zhanaruy</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kazirgi-naukannyn-basty-trendi-%E2%80%93-partiyalar-kuramynyn-zhanaruy</guid>
                <description>Қазіргі науқанның басты тренді – партиялар құрамының жаңаруы. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Көп саяси ұйымда басшылық біртіндеп жаңа буын саясаткерлеріне ауысып жатыр. Бұл партияларға жаңа идеялар ұсынуға, жақтастарының қатарын кеңейтуге және Құрылтайдың алдағы жұмысының заманауи күн тәртібін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Бүгінде азаматтар кадрдың жаңаруын, ашық саяси бәсекені және заманауи сын-қатерлер алдында саяси күштердің бірлесіп әрекет етуін күтеді.

Қазіргі сайлау науқаны алдыңғы электоралдық кезеңдерден өзгеше өтіп жатыр. Егер бұрын негізгі назар өңірлердегі сайлаушылармен және цифрлық ақпараттық кеңістіктегі үгіт-насихатқа аударылса, қазір партиялар арасындағы пікірталасқа да көбірек мән беріле бастаған.

Үгіт-насихаттың алғашқы күндерінің өзінде саяси күштер арасында пікірталас басталды. Онда парламент жұмысының тиімділігі, кәсіпкерлердің мүддесін қорғау және бизнестің саясаттағы рөлі талқыланды

Партиялар өз бағдарламаларын ұсынып қана қоймай, қоғам дамуының өзекті мәселелері бойынша ұстанымдарын ашық қорғауға дайын екенін байқатып отыр.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Thu, 30 Jul 2026 16:25:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-7/tZrjQa2c.jpeg"   type="image/jpeg"   length="19507"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Келесі жылы «пандемия балалары» мектепке барады]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kelesi-zhyly-pandemiya-balalary-mektepke-barady</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/kelesi-zhyly-pandemiya-balalary-mektepke-barady</guid>
                <description>Әлемнің көптеген елінде коронавирус пандемиясы кезінде бала туу азайғанымен, Қазақстанда керісінше өсім байқалды. 

 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[Сарапшылар мұны 2 негізгі фактормен байланыстырады. Біріншісі – карантин кезеңінде отбасылардың үйде көбірек уақыт өткізуі. Екіншісі – 2020 жылдың басынан бастап көпбалалы отбасыларға арналған жаңа жәрдемақының енгізілуі. Сол кезеңде төрт және одан көп баласы бар отбасыларға тұрақты төлемдер қарастырылды. Демографтардың пікірінше, бұл да туу көрсеткішінің артуына белгілі бір деңгейде ықпал етті.

Келесі жылы мектепке баратын балаларды демографтар «пандемия балалары» деп атайды. Себебі, 2020-2021 жылдары Қазақстанда туу көрсеткіші тәуелсіздік жылдарындағы ең жоғары деңгейлердің біріне жетті. Әсіресе, 2021 жыл рекордтық жыл ретінде есте қалды.

2020 жылы туған балалар биыл бірінші сыныпқа барса, 2021 жылғы балалар келесі жылы мектеп табалдырығын аттайды. Бұл жағдай ең алдымен білім беру инфрақұрылымына қосымша жүктеме түсіреді. Әсіресе, мектептердегі орын тапшылығы мәселесі өзекті болмақ. Мұндай қиындықтар көбіне халық көп шоғырланған Алматы мен Астана сияқты мегаполистерде байқалады.

Мысалы, соңғы жылдары Астанадағы бірқатар мектепте бірінші сыныпқа қабылдау кезінде орын жетіспеушілігіне байланысты дау-дамайлар туындады. Кейбір мектептерде сыныптағы бала саны шектелгендіктен, ата-аналар тұрғылықты жеріне жақын мектепке балаларын орналастыра алмай қалды.

Мемлекеттік мектептер барлық тіркелген оқушыны қабылдауға міндетті болғандықтан, кей жағдайда сыныптардағы бала саны 30-35 оқушыға дейін жетеді. Ал бұл білім сапасына әсер етпей қоймайды. Әсіресе, бастауыш сыныптарда әр балаға жеке көңіл бөлу маңызды саналғандықтан, сыныптағы оқушы санының шамадан тыс көп болуы оқыту тиімділігін төмендетуі мүмкін.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 16 Jun 2026 11:02:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/DE0tLJig.jpg"   type="image/jpeg"   length="185361"  />
                            </item>
                    <item>
                <title><![CDATA[Зейнетақы қоры бұл сақтандыру қоры]]></title>
                                <link>https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetaky-kory-bul-saktandyru-kory</link>
                <guid isPermaLink="true">https://www.inbusiness.kz/kz/author_news/zejnetaky-kory-bul-saktandyru-kory</guid>
                <description>БЖЗҚ жеткілікті шектерінің қазіргі мөлшерге дейін өсуі өте дұрыс шешім. 
</description>
                <content:encoded><![CDATA[ 

Зейнетақы қоры бұл сақтандыру қоры. Оның ақшасын тек қана сақтандыру оқиғасы болған кезде ғана алу керек, яғни, зейнетке шыққан кезде ғана алынуы керек еді. Үкімет 2021 жылы дұрыс емес шешім қабылдаған. Кезінде экономистер мен қаржыгерлер «зейнетақы қорына тимеу керек, бұл біздің еліміздің инвестициялық әлеуеті» деп айтқан болатын.

Жаңа жеткілікті шектер туралы жастар ойланбаса да болады. Мәселен, 20 жасар балаға 6 млн теңге болып белгіленіпті. Ол енді бір олигархтың баласы болмаса, ешкім бұл сомаға жеткізе алмайды. Ал енді 35-40 жасқа барған кезде биліктегілердің ақшасы көбейе бастайды ғой, бай адамдардың одан да байып кетуіне сәл шектеу қойды. Зейнетке жақын адамдар үшін, әрине, аздап қиыншылық болады. Сондықтан бұл шешім байлардың одан сайын байып кетуін шектеді, ал енді жастарға, қарапайым адамдарға мұның ешқандай әсері жоқ. Егер шақалағынан жұмысқа берсең де, бәрібір 20 жасқа дейін 6 млн теңге жинай алмайсың.
]]></content:encoded>
                <dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"></dc:creator>
                <pubDate>Tue, 16 Jun 2026 10:23:00 +0500</pubDate>
                                    <enclosure  url="https://inbusiness.kz/uploads/2026-6/OWjlvDKJ.jpeg"   type="image/jpeg"   length="51910"  />
                            </item>
            </channel>
</rss>
